Khu kinh tế cửa khẩu Lào Cai sẽ được tái cấu trúc thành ba phân vùng chức năng chính, gắn liền với ba cửa khẩu quốc tế, hướng tới hình thành một hệ thống kinh tế đa cực, bổ trợ lẫn nhau. Cụ thể, phân vùng I gắn với Cửa khẩu quốc tế Lào Cai; phân vùng II gắn với Cửa khẩu quốc tế Bản Vược; phân vùng III gắn với Cửa khẩu quốc tế Mường Khương…

Tỉnh Lào Cai vừa công bố Quyết định 1958/QĐ-TTg ngày 10/9/2025 phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu Lào Cai, tỉnh Lào Cai đến năm 2045.

TRỞ THÀNH VÙNG KINH TẾ ĐỘNG LỰC

Mục tiêu chung của việc điều chỉnh Quy hoạch chung là xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu Lào Cai thành một vùng kinh tế động lực chủ đạo của tỉnh. Phát triển công nghiệp, đô thị, thương mại và dịch vụ có cơ sở hạ tầng kỹ thuật và kinh tế - xã hội đồng bộ, đáp ứng một khu kinh tế năng động, phát triển bền vững. 

Đồng thời, phát triển mạnh kinh tế cửa khẩu biên mậu với thị trường lớn Trung Quốc. Tập trung phát triển khu vực cửa khẩu trở thành trung tâm thương mại, dịch vụ và du lịch, có khả năng gắn kết với các địa phương để tạo thành tuyến dịch vụ thương mại - du lịch động lực của toàn vùng; là một trong những trung tâm giao thương của Việt Nam với Trung Quốc và khu vực ASEAN.

Theo đó, với quy mô diện tích giữ nguyên khoảng 15.929,8ha, Khu kinh tế cửa khẩu Lào Cai sẽ tái cấu trúc thành 3 phân vùng chức năng chính, gắn liền với 3 cửa khẩu quốc tế, tạo thành một hệ thống kinh tế đa cực, bổ trợ lẫn nhau.

Phân vùng I - Cửa khẩu quốc tế Lào Cai: Tập trung phát triển thành trung tâm thương mại, du lịch, dịch vụ và đô thị lõi. Ga đường sắt Lào Cai sẽ được nâng cấp thành đầu mối liên vận quốc tế kết nối với Trung Quốc.

Phân vùng II - Cửa khẩu quốc tế Bản Vược: Được định vị là trung tâm công nghiệp, logistics và kho bãi của toàn khu kinh tế. Nơi đây sẽ hình thành các khu công nghiệp mới như Cốc Mỳ - Trịnh Tường, Bản Qua, Bát Xát, cùng các khu du lịch nghỉ dưỡng và sân gôn cao cấp.

Phân vùng III - Cửa khẩu quốc tế Mường Khương: Phát triển theo hướng trở thành trung tâm chế biến nông sản, sản xuất hàng tiêu dùng và thúc đẩy thương mại, trao đổi hàng hóa của cư dân biên giới.

Ngoài ra, Khu kinh tế cửa khẩu Lào Cai định hướng tổ chức không gian 11 khu chức năng, gồm: khu vực cửa khẩu và lối thông quan; khu vực phát triển công nghiệp; khu vực khai thác khoáng sản; khu vực phát triển dịch vụ hậu cần và cảng cạn; khu vực phát triển hỗn hợp; khu vực phát triển du lịch, vui chơi giải trí, thể dục thể thao, công viên chuyên đề; khu vực phát triển nông, lâm nghiệp; khu vực phát triển đô thị; khu vực phát triển dân cư nông thôn; khu vực an ninh, quốc phòng; khu vực bảo tồn cảnh quan.

NHỮNG TRỤ CỘT CHO MÔ HÌNH TĂNG TRƯỞNG MỚI

Bản quy hoạch cũng xác định rõ các động lực tăng trưởng đột phá, tập trung vào việc hiện đại hóa toàn diện hoạt động kinh tế cửa khẩu. Định hướng áp dụng mô hình cửa khẩu thông minh sẽ là một điểm nhấn quan trọng, bao gồm việc ứng dụng AI và IoT để tự động hóa và tối ưu hóa quy trình kiểm soát hàng hóa, xuất nhập cảnh. Song song đó, hệ thống các lối thông quan, đường chuyên dụng vận chuyển hàng hóa tiếp tục được đầu tư hạ tầng đồng bộ.

Về công nghiệp, quy hoạch dự kiến sắp xếp lại các khu công nghiệp hiện hữu và ưu tiên nguồn lực phát triển các khu công nghiệp mới quy mô lớn dọc các trục giao thông chính. Đáng chú ý, Khu công nghiệp Cốc Mỳ - Trịnh Tường được quy hoạch với quy mô lên tới 1.000 ha trong dài hạn.

Tương tự, hệ thống dịch vụ hậu cần (logistics) và cảng cạn được xác định là xương sống của hoạt động xuất nhập khẩu, với các trung tâm logistics hiện đại tại Kim Thành - Bản Vược và các cảng cạn gắn với cả đường bộ và đường sắt.

Để hiện thực hóa tầm nhìn, một loạt dự án hạ tầng giao thông trọng điểm sẽ được triển khai. Tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai sẽ được hoàn chỉnh với quy mô 4-6 làn xe. Các tuyến quốc lộ huyết mạch như QL.4D, QL.4E, QL.70 cũng được nâng cấp mở rộng.

Đặc biệt, dự án xây dựng tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn 1.435 mm Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh kỳ vọng có thể tạo ra một cuộc cách mạng về vận tải hàng hóa, kết nối trực tiếp Khu kinh tế với các cảng biển lớn nhất miền Bắc.

Nhằm triển khai hiệu quả điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu Lào Cai, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo UBND tỉnh Lào Cai ban hành quy định quản lý theo điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu Lào Cai, tỉnh Lào Cai đến năm 2045, sau khi được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Bộ Xây dựng chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về nội dung báo cáo thẩm định điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu Lào Cai, tỉnh Lào Cai đến năm 2045, bảo đảm đúng quy định pháp luật.

Các bộ, ngành Trung ương theo chức năng, nhiệm vụ hướng dẫn, kiểm tra, phối hợp với UBND tỉnh Lào Cai trong quá trình triển khai thực hiện điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu Lào Cai, tỉnh Lào Cai đến năm 2045, bảo đảm hiệu quả các chỉ đạo của Trung ương; tuân thủ, đồng bộ, thống nhất các quy hoạch ngành, quy hoạch tỉnh Lào Cai đã được phê duyệt.