Tình trạng khan hiếm bộ nhớ đang thực sự tác động đến ngành công nghiệp điện tử và sự thiếu hụt này có thể kéo dài đến hết năm 2027...

Khủng hoảng bộ nhớ đã được nhắc đến trong thời gian dài, song trước đây, ảnh hưởng thực tế đến thị trường điện thoại chưa bộc lộ rõ.

Tuy nhiên, giờ đây, nguồn cung DRAM và NAND ngày càng khan hiếm đang thực sự ảnh hưởng sâu rộng đến chuỗi sản xuất, từ các hãng sản xuất chip đến nhà lắp ráp thiết bị đầu cuối. Một số dự báo mới cho thấy mức độ ảnh hưởng có thể nghiêm trọng hơn so với nhận định ban đầu.

Theo dự báo của IDC được Bloomberg dẫn lại, tình trạng thiếu hụt bộ nhớ toàn cầu có thể khiến doanh số điện thoại thông minh năm 2026 giảm tới 12,9%.

Công ty nghiên cứu này ước tính lượng điện thoại thông minh xuất xưởng trong năm nay chỉ đạt khoảng 1,1 tỷ chiếc, giảm mạnh so với mức 1,26 tỷ chiếc của năm 2025. 

Tình trạng thiếu hụt bộ nhớ có thể kéo dài đến năm 2027. Nhưng ngay cả khi nguồn cung dần ổn định, giá điện thoại khó có khả năng quay trở lại mặt bằng của năm 2025.

Giá bộ nhớ tăng chỉ là một phần của bài toán. Đáng chú ý hơn, tình trạng thiếu hụt nguồn cung được dự báo có thể kéo dài đến năm 2027.

Trong bối cảnh hiện nay, các nhà sản xuất điện thoại Android được đánh giá là nhóm chịu tác động lớn nhất. Giá chip DRAM (đảm nhiệm xử lý tác vụ) và NAND (phục vụ lưu trữ dữ liệu) đồng loạt tăng cao, khiến chi phí sản xuất đội lên đáng kể.

Với các hãng phân khúc phổ thông như Xiaomi hay Oppo, bộ nhớ vốn đã chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu giá thành. Khi chi phí linh kiện leo thang, biên lợi nhuận mỏng càng bị thu hẹp, buộc doanh nghiệp phải cắt giảm mẫu mã hoặc điều chỉnh giá bán.

Trong khi các hãng ở phân khúc cao cấp có lợi thế nhất định, Apple với dòng iPhone nhiều năm qua duy trì mức biên lợi nhuận cao hơn mặt bằng chung, nhờ đó có dư địa hấp thụ biến động chi phí tốt hơn. Lợi thế này có thể giúp hãng vẫn đảm bảo ổn định giá với các phiên bản cao cấp như iPhone 18 Pro.

Tháng trước, CEO Apple, ông Tim Cook, cho biết biến động giá chip nhớ chỉ ảnh hưởng rất ít đến lợi nhuận của công ty trong quý cuối năm 2025. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận áp lực có thể gia tăng trong quý đầu năm 2026.

Theo IDC, tình trạng thiếu hụt bộ nhớ có thể kéo dài đến năm 2027. Nhưng ngay cả khi nguồn cung dần ổn định, giá điện thoại khó có khả năng quay trở lại mặt bằng của năm 2025.

Một khi cấu trúc chi phí đã thay đổi, giá bán hiếm khi đảo chiều nhanh chóng. Điều này đồng nghĩa người tiêu dùng có thể phải thích nghi với một mặt bằng giá mới cao hơn và mang tính dài hạn.

Năm 2025, khoảng 170 triệu thiết bị được xuất xưởng với mức giá dưới 100 USD. Tuy nhiên, trong bối cảnh chi phí linh kiện tăng mạnh và biên lợi nhuận bị siết chặt, mức giá này sẽ dần kém khả thi về mặt kinh tế. Thời kỳ của những mẫu smartphone “siêu rẻ” có thể đang dần khép lại...