Rà soát tư cách công ty đại chúng đối với các doanh nghiệp nhà nước niêm yết

Cụ thể, theo Luật Chứng khoán năm 2019 được sửa đổi, bổ sung năm 2024, công ty đại chúng phải có vốn điều lệ đã góp từ 30 tỷ đồng trở lên và tối thiểu 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết do ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ.

Trong trường hợp công ty không còn đáp ứng một trong các điều kiện trên thì thuộc diện bị hủy tư cách công ty đại chúng theo quy định tại Điều 38 Luật Chứng khoán.

Nhằm đảm bảo thực hiện đúng quy định của Luật Chứng khoán số 54/2019/QH14 được sửa đổi, bổ sung tại Luật số 56/2024/QH15 và Luật số 68/2025/QH15 về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đề nghị doanh nghiệp rà soát.

Đối với các doanh nghiệp nhà nước được chuyển đổi từ doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ thành công ty cổ phần đang niêm yết, đăng ký giao dịch trên Sở Giao dịch chứng khoán chưa đáp ứng điều kiện công ty đại chúng về cơ cấu cổ đông theo quy định không bị hủy tư cách công ty đại chúng trong thời gian thực hiện kế hoạch cơ cấu lại đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Công ty cần rà soát, đối chiếu, xác định trường hợp của công ty và thực hiện theo quy định của pháp luật.

Đối với doanh nghiệp nhà nước không thuộc đối tượng quy định tại khoản 7 Điều 59 Luật số 68/2025/QH15 và công ty con của doanh nghiệp nhà nước: Trường hợp không đáp ứng điều kiện của công ty đại chúng theo quy định, công ty sẽ bị hủy tư cách công ty đại chúng theo quy định tại khoản 15 Điều 1 của Luật số 56/2024/QH15 và khoản 1 Điều 8 Thông tư số 19/2025/TT-BTC ngày 05/05/2025 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định việc đăng ký công ty đại chúng, hủy tư cách công ty đại chúng báo cáo về vốn điều lệ đã góp được kiểm toán:

Cụ thể: Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày không còn đáp ứng một trong các điều kiện công ty đại chúng, công ty có trách nhiệm gửi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước văn bản thông báo kèm theo danh sách cổ đông do Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC) cung cấp hoặc do công ty tự lập đối với công ty đại chúng chưa đăng ký cổ phiếu tại VSDC hoặc BCTC năm gần nhất được kiểm toán. Công ty phải thực hiện đầy đủ các quy định liên quan đến công ty đại chúng cho đến thời điểm Ủy ban Chứng khoán Nhà nước thông báo hủy tư cách công ty đại chúng theo quy định tại khoản 3 Điều 38 Luật Chứng khoán số 54/2019/QH14.

Công ty có trách nhiệm công bố thông tin về việc không đáp ứng một trong các điều kiện là công ty đại chúng theo quy định về công bố thông tin bất thường tại điểm r khoản Điều 11 Thông tư số 96/2020/TT-BTC ngày 16 tháng 11 năm 2020 của Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn công bố thông tin trên thị trường chứng khoán hoặc văn bản sửa đổi, bổ sung, thay thế (nếu có).

Sau 1 năm kể từ ngày không còn đáp ứng một trong các điều kiện quy định tại điểm a khoản 1 Điều 32 Luật Chứng khoán số 54/2019/QH14 được sửa đổi, bổ sung tại điểm a khoản 11 Điều 1 Luật số 56/2024/QH15 mà công ty vẫn không đáp ứng được điều kiện là công ty đại chúng, công ty gửi hồ sơ hủy tư cách công ty đại chúng theo quy định tại khoản 2 Điều 8 Thông tư số 19/2025/TT-BTС tới Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

Trường hợp có nhu cầu duy trì tư cách công ty đại chúng, công ty cần có kế hoạch đảm bảo đáp ứng điều kiện về vốn (bao gồm vốn chủ sở hữu và vốn điều lệ) và số lượng, cơ cấu cổ đông theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 32 Luật Chứng khoán số 54/2019/QH14 được sửa đổi, bổ sung tại điểm a khoản 11 Điều 1 Luật số 56/2024/QH15.

Trong vòng 7 ngày kể từ ngày nhận được thông báo của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước về việc hủy tư cách công ty đại chúng, công ty có trách nhiệm phải công bố thông tin và phối hợp với Sở Giao dịch Chứng khoán để thực hiện thủ tục hủy niêm yết hoặc hủy đăng ký giao dịch theo quy định.

Mới đây, một loạt công ty đã thông báo về việc không đủ điều kiện là công ty đại chúng như: Tổng Công ty Khí Việt Nam - PV GAS (mã GAS), CTCP Phân phối Khí thấp áp Dầu khí Việt Nam - PV GAS D (mã PGD-HOSE); Tổng công ty Khoáng sản – TKV - VIMICO (mã KSV-HNX).

Ngoài ra, thống kê cho thấy thị trường chứng khoán Việt Nam hiện vẫn còn nhiều doanh nghiệp quy mô lớn, trong đó có không ít doanh nghiệp vốn hóa trên 1 tỷ USD, chưa đáp ứng yêu cầu tối thiểu 10% tỷ lệ sở hữu của cổ đông nhỏ lẻ. Phần lớn trong số này là doanh nghiệp nhà nước đã cổ phần hóa nhưng Nhà nước vẫn nắm quyền chi phối.

Trên thực tế, trong năm 2024 và 2025, đã có nhiều doanh nghiệp bị hủy tư cách công ty đại chúng và rời sàn do không đáp ứng yêu cầu về tỷ lệ sở hữu của cổ đông nhỏ. Tuy nhiên theo đánh giá của giới chuyên môn, rủi ro hủy tư cách công ty đại chúng đối với các doanh nghiệp nhà nước lớn được đánh giá là không quá cao.