Đổi mới tư duy giám sát theo hướng kiến tạo phát triển

Để đạt được mục tiêu "giám sát để kiến tạo phát triển", các đại biểu Quốc hội nhấn mạnh cần chuyển đổi sang mô hình giám sát dựa trên dữ liệu. Hoạt động giám sát của Quốc hội cần được định vị lại theo hướng xây dựng hệ thống pháp luật, khơi thông mọi nguồn lực bị kìm hãm...

Các đại biểu tham dự phiên thảo luận sáng 23/4. Ảnh: Quốc hội.
Các đại biểu tham dự phiên thảo luận sáng 23/4. Ảnh: Quốc hội.

Sáng ngày 23/4/2026, Quốc hội nghe và thảo luận về dự kiến Chương trình giám sát của Quốc hội năm 2027. 

PHẢI XÁC ĐỊNH RÕ TRÁCH NHIỆM SAU CÁC KẾT LUẬN GIÁM SÁT

Thảo luận tại hội trường, đại biểu Thạch Phước Bình, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long, nhấn mạnh cần đổi mới căn bản cách tiếp cận giám sát đối với các dự án quan trọng quốc gia và hệ thống hạ tầng chiến lược như: đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, cảng hàng không quốc tế Long Thành, các tuyến vành đai và cao tốc.

"Giám sát không nên chỉ bó hẹp ở việc kiểm tra tiến độ giải ngân hay thi công mà phải đánh giá hiệu quả tổng thể và tác động kinh tế - xã hội thực tế. Phải trả lời được các câu hỏi cốt lõi: dự án có đạt được các mục tiêu chiến lược ban đầu hay không? có nguy cơ gây lãng phí nguồn lực quốc gia do đội vốn hoặc chậm tiến độ không?", đại biểu Thạch Phước Bình đặt vấn đề.

Đại biểu Thạch Phước Bình, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long. Ảnh: Quốc hội
Đại biểu Thạch Phước Bình, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long. Ảnh: Quốc hội

Đặc biệt, đại biểu Thạch Phước Bình đề nghị cần thực hiện nghiêm túc quy định tại dự thảo Nghị quyết này về việc xác định rõ trách nhiệm của từng cá nhân, cơ quan trong việc thực hiện các kết luận sau giám sát.

Đại biểu nhấn mạnh chỉ khi hoạt động giám sát gắn liền với cơ chế chịu trách nhiệm giải trình minh bạch và có các biện pháp xử lý quyết liệt đối với những tồn tại, hạn chế kéo dài thì khi đó mới tạo được chuyển biến thực chất trong quản trị quốc gia và củng cố niềm tin của nhân dân.

CHUYỂN ĐỔI MÔ HÌNH GIÁM SÁT ĐỂ KIẾN TẠO PHÁT TRIỂN

Đại biểu Bế Trung Anh, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đắk Lắk, cho rằng để đạt được mục tiêu "giám sát để kiến tạo phát triển", cần chuyển đổi sang mô hình giám sát dựa trên dữ liệu.

Theo đại biểu Bế Trung Anh, trong bối cảnh chúng ta đang chuyển sang mô hình "nhà nước thích ứng" với bộ máy chính quyền địa phương hai cấp và đẩy mạnh Chính phủ số, quản trị bằng dữ liệu và vận hành theo thời gian thực, nếu Quốc hội không thay đổi phương thức giám sát sẽ rơi vào tình trạng "giám sát quá khứ", trong khi vấn đề nằm ở hiện tại.

Do đó đại biểu đề xuất cần bổ sung cơ chế giám sát thích ứng và đột xuất, cho phép Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định giám sát ngay khi phát sinh vấn đề lớn mà không phải chờ đến kỳ họp.

Đại biểu Tạ Đình Thi, Đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố Hà Nội, phát biểu. Ảnh: Quốc hội.
Đại biểu Tạ Đình Thi, Đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố Hà Nội, phát biểu. Ảnh: Quốc hội.

Trong khi đó, đại biểu Tạ Đình Thi, Đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố Hà Nội, kiến nghị cần tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, giao quyền chủ động hơn cho các cơ quan của Quốc hội trong việc tổ chức các cuộc giám sát chuyên đề từ sớm, từ xa. Đặc biệt, cần nâng tầm hoạt động "giải trình" như một hình thức giám sát hiệu quả, kịp thời làm rõ trách nhiệm của các Bộ trưởng, Trưởng ngành trước khi vấn đề trở nên tồn đọng, kéo dài.

Cùng với đó, tăng cường hiệu quả của việc lấy "kết quả giám sát" để "hoàn thiện pháp luật". Theo đại biểu, qua các báo cáo cho thấy nhiều nghị quyết của Quốc hội sau giám sát vẫn chậm được thể chế hóa. 

“Vì vậy, tôi đề nghị các nghị quyết sau giám sát phải có "địa chỉ" và cơ chế ràng buộc trách nhiệm giải trình rõ ràng; ngay trong Nghị quyết về Chương trình giám sát năm 2027 cần nhấn mạnh cơ chế theo dõi, đôn đốc. Chính phủ cần có báo cáo riêng về việc xử lý các kiến nghị sau giám sát của Quốc hội”, đại biểu Tạ Đình Thi cho biết thêm.

Đại biểu Hoàng Văn Nghĩa, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ngãi, cũng cho rằng cần phải chuyển đổi mạnh mẽ tư duy giám sát theo hướng kiến tạo phát triển và khơi thông nguồn lực.

Theo đó, hoạt động giám sát của Quốc hội cần được định vị lại theo hướng: giám sát không phải để "vạch lá tìm sâu" mà để xây dựng hệ thống pháp luật tốt, khơi thông mọi nguồn lực bị kìm hãm. Đồng thời, phải kiểm soát quyền lực chặt chẽ, minh bạch để quyền lực vận hành đúng mục đích vì lợi ích chung.

Đại biểu Hoàng Văn Nghĩa cũng cho rằng cần tăng cường quyền lực giám sát tối cao để Quốc hội thực sự là nhịp cầu niềm tin, đưa hơi thở cuộc sống đến nghị trường. Mọi quyết sách phải lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, giải quyết các vấn đề cấp thiết về phát triển xanh, nhanh và bền vững. Vì vậy, cần đổi mới phương thức giám sát thông qua đối thoại chính sách và lắng nghe đa chiều.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị các tập đoàn Trung Quốc đẩy mạnh đầu tư, phát triển công nghệ tại Việt Nam

Chiều 17/11, tại Thâm Quyến (Trung Quốc), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp lãnh đạo ba tập đoàn lớn của Trung Quốc, đề nghị mở rộng đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ cao, tăng cường chuyển giao công nghệ, phát triển nhân lực chất lượng cao và nâng cao năng lực tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp Việt Nam.

Việt Nam đề xuất Sáng kiến Chuỗi cung ứng thông minh Mekong - Nhật Bản

Tại Hội nghị Cấp cao Mekong - Nhật Bản lần thứ 13, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đề xuất ba định hướng hợp tác trọng tâm, trong đó có Sáng kiến Chuỗi cung ứng thông minh Mekong - Nhật Bản nhằm tăng cường kết nối số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và củng cố chuỗi cung ứng khu vực.

Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất ba ưu tiên chiến lược thúc đẩy hợp tác ASEAN - Nhật Bản

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đề xuất ba định hướng ưu tiên nhằm tăng cường khả năng chống chịu tập thể, đồng kiến tạo nền kinh tế số an toàn, bao trùm và củng cố môi trường hòa bình, an ninh khu vực, đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện ASEAN - Nhật Bản phát triển thực chất, hiệu quả.

Lãnh đạo Bộ Xây dựng xác nhận, Luật Nhà ở (sửa đổi) được chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm người thu nhập thấp có khả năng tiếp cận được nhà ở thông qua việc thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.

VnEconomy Pù Luông – Nơi bản sắc đánh thức tiềm năng, du lịch xanh định vị điểm đến

Giữa đại ngàn xứ Thanh, Pù Luông hấp dẫn du khách bởi những thung lũng xanh, ruộng bậc thang uốn lượn, bản làng nép mình bên sườn núi và đời sống văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc. Không chỉ sở hữu lợi thế về cảnh quan, nơi đây còn có sức hút từ những giá trị văn hóa bản địa được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Khai thác tiềm năng gắn với bảo tồn bản sắc, phát triển du lịch xanh và tạo sinh kế cho người dân đang mở ra hướng đi bền vững cho điểm đến này.

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...

VnEconomy Interactive

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...

VnEconomy
VnEconomy