Mô hình phát triển mới phải xây dựng năng lực tự chủ sáng tạo của quốc gia

Đề án được xây dựng để trình Bộ Chính trị cho ý kiến, làm cơ sở báo cáo Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV ban hành Nghị quyết.

Sau khi nghe báo cáo và các ý kiến thảo luận, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh tầm nhìn của Nghị quyết phải hướng tới năng lực trường tồn quốc gia; kế thừa và phát triển sáng tạo các định hướng lớn đã được xác lập trong Cương lĩnh, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các nghị quyết của Trung ương, Bộ Chính trị đã ban hành.

KHOA HỌC CÔNG NGHỆ, ĐỔI MỚI SÁNG TẠO LÀ HẠ TẦNG NỀN TẢNG

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lưu ý việc tích hợp các nội dung phải chắt lọc tinh túy, nắm bắt hồn cốt, tư tưởng chỉ đạo xuyên suốt và mối quan hệ hữu cơ giữa những điểm đột phá của từng nghị quyết, kết tinh thành một chỉnh thể thống nhất, không biến Nghị quyết thành bản tổng hợp lại các nghị quyết đã ban hành.

Về quan điểm chỉ đạo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu mô hình phát triển mới phải đặt con người ở vị trí trung tâm, là mục tiêu, động lực và chủ thể của phát triển. Mọi chính sách phải hướng đến nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, năng lực sáng tạo, phẩm giá, cơ hội phát triển và quyền thụ hưởng công bằng của nhân dân.

Mục tiêu tổng quát của mô hình phát triển mới là tạo bước chuyển căn bản về chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động, năng lực đổi mới sáng tạo, sức cạnh tranh quốc gia, năng lực tự chủ của nền kinh tế và chất lượng sống của nhân dân; đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững, bao trùm, xã hội tiến bộ, văn minh, có khả năng chống chịu cao trước các cú sốc bên ngoài.

Về các nội dung đột phá, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ cần coi khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và dữ liệu là hạ tầng nền tảng của giai đoạn phát triển mới; tổ chức đồng bộ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, kết nối hạ tầng, tài chính, dữ liệu, tiêu chuẩn và thị trường, với sự tham gia nòng cốt của doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học.

Cùng với đó, Nhà nước cần chia sẻ rủi ro cùng doanh nghiệp; xây dựng khung pháp lý đồng bộ về quản trị dữ liệu quốc gia; đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo; cải thiện mạnh mẽ môi trường kinh doanh; cải cách sâu hệ thống tài chính để phục vụ phát triển dài hạn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh Nghị quyết phải quán xuyến toàn diện các khía cạnh của chiến lược phát triển, tiến bộ quốc gia, văn minh xã hội và an ninh con người; chú trọng năng lực tự chủ chiến lược, làm chủ những khâu then chốt, bảo đảm an ninh kinh tế, năng lượng, lương thực, dữ liệu, tài chính và chuỗi cung ứng.

MỖI MỤC TIÊU LỚN PHẢI GẮN VỚI MỘT ĐẦU MỐI CHỊU TRÁCH NHIỆM

Mô hình phát triển mới cũng phải gắn với phát triển con người Việt Nam toàn diện, xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, giải phóng năng lực sáng tạo, nuôi dưỡng tinh thần khai phóng, kỷ luật, trách nhiệm và khát vọng cống hiến; đồng thời nuôi dưỡng bản sắc dân tộc, đạo đức xã hội, tinh thần cộng đồng, ý chí tự cường và năng lực hội nhập văn minh.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu tái cấu trúc không gian phát triển quốc gia theo hướng hình thành các vùng động lực tăng trưởng; xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, liêm chính, hiệu lực, hiệu quả, dựa trên pháp quyền, phân cấp hợp lý, trách nhiệm giải trình và đo lường kết quả; quản trị xã hội trên nền tảng số, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.

Một nội dung quan trọng khác là nâng cao chất lượng dân số, bảo đảm mức sinh thay thế; vừa tập trung đào tạo nguồn nhân lực trẻ, vừa thiết kế xã hội trường thọ, trong đó người cao tuổi tiếp tục sống khỏe mạnh, làm việc, học tập, đóng góp và được chăm sóc; xây dựng hệ thống an sinh xã hội đa tầng, linh hoạt, bao phủ toàn dân.

Về tổ chức thực hiện, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lưu ý Nghị quyết cần xác định rõ các chương trình hành động quốc gia, các đề án trọng điểm, chỉ tiêu đo lường cụ thể và cơ chế kiểm tra, giám sát định kỳ. Mỗi mục tiêu lớn phải gắn với một đầu mối chịu trách nhiệm, một hệ thống dữ liệu theo dõi, nguồn lực thực hiện và thời hạn cụ thể.

Những mô hình thành công phải được tổng kết, thể chế hóa và nhân rộng kịp thời, tránh tình trạng mỗi địa phương hoặc từng ngành lại phải xin mở rộng áp dụng cơ chế.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ Nghị quyết cần khẳng định tư tưởng phát triển cốt lõi của Việt Nam trong kỷ nguyên mới là xây dựng năng lực tự chủ sáng tạo và khả năng tự thích ứng của quốc gia.

Theo đó, phát triển là làm cho đất nước có năng lực ngày càng cao hơn trong tự nhận thức thời đại, tự đổi mới thể chế, tự làm chủ tri thức và công nghệ, tự nuôi dưỡng con người sáng tạo, tự tái tạo môi trường sống, tự bảo vệ lợi ích quốc gia và tự mở rộng không gian phát triển.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh Nghị quyết về mô hình phát triển mới phải thể hiện tầm nhìn dài hạn, tư duy đột phá, khát vọng dân tộc và ý chí hành động mạnh mẽ; là nghị quyết mở đường, tạo khuôn khổ cho Việt Nam bước vào kỷ nguyên phát triển mới với tâm thế tự tin, bản lĩnh, sáng tạo và trách nhiệm.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị Ban Chính sách, chiến lược Trung ương chủ trì, phối hợp với Đảng ủy Chính phủ, Văn phòng Trung ương Đảng và các cơ quan liên quan tiếp thu đầy đủ ý kiến, hoàn thiện Đề án và dự thảo Nghị quyết trình Bộ Chính trị cho ý kiến, theo đúng tiến độ trước khi trình Hội nghị lần thứ 3, Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV.