Động lực mới của kinh tế thể thao

Theo World Economy Forum, kinh tế thể thao tạo ra doanh thu hàng năm 2,3 nghìn tỷ USD, chiếm gần 2% GDP toàn cầu, và dự kiến sẽ tăng trưởng lên 3,7 nghìn tỷ USD vào năm 2030.

Trong đó, các giải marathon quy mô lớn đóng góp hàng trăm triệu USD mỗi năm thông qua chi tiêu du lịch và dịch vụ liên quan. Chẳng hạn, New York City Marathon năm 2024 đã đóng góp khoảng 934 triệu USD cho kinh tế thành phố New York, trong đó hơn 425 triệu USD đến từ chi tiêu của du khách.

Tại châu Âu, London Marathon không chỉ đóng góp 250 triệu bảng Anh cho nền kinh tế London mà còn là hoạt động gây quỹ từ thiện lớn nhất thế giới, với tổng số tiền quyên góp đạt 87,3 triệu bảng Anh.

Tại châu Á, Tokyo Marathon 2025 tạo ra khoảng 100 triệu USD chi tiêu tiêu dùng tăng thêm chỉ trong ba ngày. Các sự kiện này không chỉ thúc đẩy chi tiêu trong lĩnh vực lưu trú và ẩm thực mà còn lan tỏa sang các lĩnh vực bán lẻ và dịch vụ khác.

“Các sự kiện thể thao quy mô lớn là những chất xúc tác kinh tế có thể đo lường được. Các giải chạy trong năm 2025 cho thấy sự kết hợp giữa nhu cầu nội địa và du lịch quốc tế có thể thúc đẩy mức chi tiêu trên diện rộng. Đối với các nền kinh tế đang ưu tiên tăng trưởng dựa vào du lịch, việc hiểu rõ cách các sự kiện thể thao ảnh hưởng đến dịch chuyển tiêu dùng ngày càng trở nên quan trọng đối với hoạch định chính sách và quyết định đầu tư”, ông David Mann, Kinh tế trưởng khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Mastercard, nhận định.

Việt Nam đang ở giai đoạn đầu phát triển nền kinh tế thể thao khi các nhu cầu thị trường đã hình thành, nhưng chuỗi cung ứng chưa hoàn chỉnh. Với tốc độ tăng trưởng 8 - 15% mỗi năm, kinh tế thể thao ở Việt Nam còn nhiều dư địa và dự báo có thể đạt quy mô từ 8 - 10 tỷ USD vào năm 2030 và đạt từ 20 - 30 tỷ USD vào năm 2040.

Trong đó, phong trào chạy bộ phát triển mạnh trong những năm gần đây đã thúc đẩy sự ra đời của nhiều giải marathon quy mô lớn. Mới nhất, giải Marathon TP.Hồ Chí Minh (HCMC Marathon) 2026 ghi nhận con số gần 11.000 vận động viên trong nước và quốc tế. Đáng chú ý, số lượng vận động viên nước ngoài tăng 8% so với mùa trước, chiếm 26% tổng số người tham gia, với sự góp mặt của các runner đến từ 75 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Tuy nhiên, kinh tế thể thao tại Việt Nam cũng cần giải quyết khá nhiều nút thắt. Chính sách phát triển, ưu đãi nhằm khuyến khích đầu tư thể thao hay tổ chức các sự kiện tầm cỡ hiện còn thiếu. Theo thống kê của Liên đoàn Điền kinh Việt Nam, mỗi năm trong nước có hơn 100 giải chạy thường niên được tổ chức. Nhưng chỉ một giải trong số này có hơn 20.000 người tham dự (theo số liệu ban tổ chức công bố). Phần lớn các giải chưa có thống kê về đóng góp giá trị kinh tế, du lịch tới mỗi địa phương.

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 16-2026 phát hành ngày 20/04/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:

Cú sốc Hormuz và bài toán an ninh năng lượng Việt Nam - VnEconomy