Đồng USD trượt giá: Lợi và hại đối với Mỹ

Hôm thứ Ba tuần này, đồng USD có phiên giảm mạnh nhất kể từ tháng 4/2025 - thời điểm kế hoạch thuế quan đối ứng của Tổng thống Donald Trump gây ra một làn sóng bán tháo tài sản Mỹ. Cú giảm hôm thứ Ba của USD diễn ra sau khi ông Trump tuyên bố rằng ông tin tưởng đồng USD đang "làm rất tốt".

Chỉ số USD, đo lường giá trị của đồng bạc xanh so với một rổ các đồng tiền chính, đã giảm 2,2% từ đầu năm đến nay, sau khi đã giảm hơn 9% trong năm 2025.

Tổng thống Trump từ lâu đã nhấn mạnh lợi ích đối với Mỹ trong thương mại quốc tế từ việc đồng USD mất giá, đồng thời công khai chỉ trích các quốc gia can thiệp vào thị trường ngoại hối để hạ giá trị đồng tiền của họ so với USD. Ông từng phát biểu rằng mặc dù nghe có vẻ không tốt, nhưng việc đồng USD yếu hơn có thể mang lại nhiều lợi ích hơn cho Mỹ so với một đồng USD mạnh.

VẤN ĐỀ NIỀM TIN

Ông Trump cũng từng nói rằng kịch bản lý tưởng cho Mỹ không phải là một đồng USD quá yếu, mà là một đồng USD yếu vừa phải. Một đồng USD mạnh có thể làm giảm sức hấp dẫn của Mỹ đối với khách du lịch và khiến hàng hóa Mỹ trở nên đắt đỏ hơn ở nước ngoài. Ngược lại, một đồng USD yếu có thể thúc đẩy nền kinh tế Mỹ bằng cách làm cho hàng hóa Mỹ trở nên hấp dẫn hơn đối với người mua ở nước ngoài và qua đó giúp Mỹ tăng cường xuất khẩu, hoặc tăng giá trị thu nhập từ nước ngoài của các công ty Mỹ khi chuyển đổi về USD.

Nhưng dù ông Trump khẳng định sự suy yếu của đồng USD là "tin tốt" cho Mỹ, vẫn có những mặt tiêu cực đi kèm với một đồng nội tệ yếu, như nhập khẩu đắt đỏ hơn hoặc tình trạng mất niềm tin của nhà đầu tư.

Trong một cuộc trao đổi với hãng tin CNBC, bà Nela Richardson, nhà kinh tế trưởng của công ty ADP, đã gọi sự suy yếu của đồng USD là "con dao hai lưỡi".

Bà cho rằng USD giảm giá có thể giúp cho xuất khẩu của Mỹ cạnh tranh hơn ở nước ngoài, nhưng một đồng USD yếu không phải lúc nào cũng nhận được sự tin tưởng của thị trường. “Niềm tin này giữ một vai trò rất quan trọng khi chúng ta xem xét các vấn đề khác mà nền kinh tế Mỹ đang phải đối mặt, như lạm phát dai dẳng, thâm hụt ngân sách và nợ công cao, và nhu cầu phát hành trái phiếu chính phủ cả trong và ngoài nước”, bà nói.

Bà Richardson lập luận sự suy yếu của đồng USD đã làm cho "bức tranh kinh tế Mỹ" trở nên phức tạp hơn. Bà cho rằng các con số thống kê không phản ánh đầy đủ tình trạng của nền kinh tế và xu hướng đi xuống của bạc xanh là dấu hiệu cho thấy những vết rạn đang xuất hiện mặc dù các dữ liệu kinh tế vẫn còn mạnh.” Nếu chỉ nhìn vào các chỉ số chính như tỷ lệ thất nghiệp và tăng trưởng kinh tế, người ta có thể nghĩ rằng nền kinh tế Mỹ đang rất ổn và đồng USD lẽ ra phải mạnh hơn, nhưng thực tế không phải vậy”, bà nói.

Theo số liệu do tổ chức nghiên cứu Conference Board công bố trong tuần này, niềm tin tiêu dùng ở Mỹ đã giảm xuống mức thấp nhất trong hơn một thập kỷ trong tháng 1. Khi được hỏi liệu sự suy giảm niềm tin tiêu dùng như vậy có ảnh hưởng đến bức tranh kinh tế Mỹ không, bà Richardson nhận định lý do khiến thị trường lo ngại về con số này - dù các lĩnh vực khác của nền kinh tế có vẻ vẫn mạnh - nằm ở tình trạng nền kinh tế chữ K.

Đó là mô hình chi tiêu tiêu dùng hình chữ K, nơi 20% người có thu nhập cao nhất đang dẫn dắt phần lớn chi tiêu ở Mỹ, trong khi nhóm người tiêu dùng ở 1/4 dưới cùng trong tháp thu nhập đang gặp khó khăn vì lạm phát dai dẳng ở mức cao.

Mô hình chữ K cũng được thể hiện rõ trên thị trường lao động. Bà Richardson nêu rõ rằng hoạt động tuyển dụng đang diễn ra sôi động trong các dịch vụ chăm sóc sức khỏe - vốn là dịch vụ đắt đỏ ở Mỹ đối với hầu hết người tiêu dùng - và ngành giải trí và khách sạn, vốn là dịch vụ tùy chọn cho tất cả người tiêu dùng.

XU HƯỚNG MẤT GIÁ CỦA USD SẼ TIẾP TỤC?

Ông Cole Smead, CEO kiêm quản lý danh mục đầu tư tại công Smead Capital Management, nhận định bán tháo đồng USD sẽ còn tiếp tục: “Chúng ta đang ở trong một thị trường giá xuống của đồng USD trong dài hạn”. Ông chỉ ra rằng nếu nhìn lại các "cơn sốt Mỹ" trên thị trường tài chính như bong bóng viễn thông và công nghệ cuối những năm 1990, có thể thấy đồng USD đã đạt đỉnh vào năm 2002 và trong vòng 6 năm sau đó, đồng USD đã giảm xuống mức đáy của một thời gian dài.

Từ mức đỉnh vào năm 2002 đến mức đáy vào năm 2008, chỉ số Dollar Index mất khoảng 41%. “Cú giảm đó diễn ra chỉ trong vòng 6 năm. Tôi chỉ ra điều này vì thị trường chứng khoán Mỹ lập đỉnh vào năm 2000, chấm dứt cơn sốt dotcom. Như vậy, vấn đề khiến USD giảm giá là dòng chảy của vốn”, ông Smead nhấn mạnh.

Trở về thời điểm hiện nay, một lượng lớn vốn đã chảy vào thị trường Mỹ trong thập kỷ qua, khi sự bùng nổ của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) thu hút mạnh dòng tiền. Ông Smead lưu ý rằng một tỷ trọng 70% trong chỉ số MSCI World hiện tại thuộc về cổ phiếu Mỹ. “Và khi dòng tiền chảy khỏi Mỹ đến những nơi khác vì các nhà đầu tư muốn tìm kiếm lợi nhuận tốt hơn, đồng USD bắt đầu gặp khó khăn”, ông nói.

Nhà phân tích Daniel Von Ahlen của công ty TS Lombard đồng ý rằng đồng USD đang có xu hướng giảm, mặc dù đợt bán tháo gần đây đã gây bất ngờ. Ông cho rằng tâm lý ham thích rủi ro ở mức cao trên toàn cầu, giá hàng hóa tăng mạnh, việc Fed sắp có chủ tịch Fed tiếp theo, và cuộc tranh cãi gần đây của ông Trump với châu Âu về Greenland đã khiến đồng USD không giữ được đà hồi phục cuối năm ngoái.

“Các nhà dự báo đều nhất trí rằng tăng trưởng kinh tế Mỹ năm nay sẽ mạnh. Tuy nhiên, các nền kinh tế phát triển khác có khả năng sẽ bắt kịp sự tăng trưởng của Mỹ, và điều này sẽ củng cố kịch bản tiếp tục suy yếu của đồng USD”, ông Von Ahlen nhận xét.