Đồng yên giảm xuống mức thấp nhất gần 2 năm, Nhật Bản tính cách mới để can thiệp

Tỷ giá đồng yên Nhật so với đồng USD giảm xuống mức thấp nhất gần 2 năm trong phiên giao dịch ngày thứ Sáu (27/3).

Trong bối cảnh đó, xuất hiện thông tin nói rằng nhà chức trách Nhật Bản đang xem xét một biện pháp mới để bảo vệ tỷ giá đồng nội tệ.

Đây là lần đầu tiên tỷ giá yên giảm xuống dưới mức 160 yên đổi 1 USD kể từ tháng 7/2024 - thời điểm Tokyo có đợt can thiệp gần đây nhất vào thị trường tiền tệ nhằm hạn chế đà trượt giá của đồng tiền này. Cuối phiên giao dịch tại thị trường New York, đồng USD tăng 0,22% so với yên, đạt mức 160,15 yên/USD.

YÊN NHẬT KHÔNG PHÁT HUY ĐƯỢC VAI TRÒ “HẦM TRÚ ẨN”

Trong thời gian gần đây, mốc 160 yên đổi 1 USD được các nhà giao dịch xem là một ngưỡng tỷ giá mà nhà chức trách Nhật Bản can thiệp bảo vệ tỷ giá.

Chỉ số Dollar Index đo sức mạnh của bạc xanh so với một rổ gồm 6 đồng tiền chủ chốt khác, trong đó có yên Nhật, tăng gần 0,3%, chốt phiên ngày thứ Sáu ở mức 100,19 điểm. Chỉ số đã tăng tăng 2,65% trong vòng 1 tháng trở lại đây, tiến tới hoàn tất tháng tăng mạnh nhất trong vòng 1 năm qua.

Đồng USD đang hưởng lợi từ nhu cầu “hầm trú ẩn” khi cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran đã bước sang tuần thứ năm. Nhà đầu tư đang xem USD là tài sản an toàn hàng đầu, trong khi những tài sản an toàn truyền thống khác như vàng, yên Nhật và trái phiếu chính phủ có phần yếu thế.

Trái phiếu chính phủ Nhật Bản và trái phiếu kho bạc Mỹ cùng đương đầu áp lực bán mạnh trong tháng này. Nhà đầu tư xả trái phiếu chính phủ Nhật một phần vì lo ngại rằng chính sách tài khóa nới lỏng để kích thích nền kinh tế của Thủ tướng Sanae Takaichi xung đột với chủ trương trương tăng lãi suất để chống lạm phát của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ).

Từ khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào hôm 28/2 tới nay, đồng yên đã mất giá hơn 2% so với đồng USD, trở thành đồng tiền lớn mất giá nhiều nhất trong 1 tháng qua. Ngoài việc đồng USD được ưa chuộng trong bối cảnh chiến tranh, đồng yên còn chịu áp lực giảm từ chính sách tài khóa nới lỏng và sự phụ thuộc lớn vào năng lượng nhập khẩu của Nhật Bản.

Để kiềm chế sự mất giá của đồng yên, giới chức Nhật gần đây liên tục cảnh báo có thể can thiệp vào thị trường tiền tệ. Lần gần đây nhất, Tokyo can thiệp tỷ giá là vào tháng 7/2024, khi đồng yên giảm giá xuống gần 161 yên đổi 1 USD, mức thấp nhất kể từ thập niên 1980.

BIỆN PHÁP MỚI ĐANG ĐƯỢC CÂN NHẮC

Theo tiết lộ của nguồn thạo tin với hãng tin Reuters, Nhật Bản đang xem xét một biện pháp gây tranh cãi để chặn đà mất giá của yên là can thiệp vào thị trường dầu tương lai, bởi các công cụ chính sách truyền thống không còn nhiều tác dụng trong việc bảo vệ tỷ giá.

Theo nguồn tin, giới chức ở Tokyo đang ngày càng xem việc giá năng lượng tăng cao là nguyên nhân chính khiến yên suy yếu so với USD. Nhà chức trách cũng nhận thấy việc đưa ra những lời cảnh báo về tỷ giá và triển vọng tăng lãi suất khó phát huy tác dụng cứu tỷ giá trong bối cảnh giá dầu thô leo thang trên ngưỡng 100 USD/thùng.

Phiên giao dịch ngày thứ Sáu (27/3), giá dầu Brent giao sau tại thị trường London tăng hơn 4%, đóng cửa trên mức 112 USD/thùng.

Các nhà phân tích - và thậm chí một số quan chức chính phủ Nhật Bản - nghi ngờ hiệu quả của việc bảo vệ tỷ giá đồng yên bằng cách can thiệp vào thị trường dầu tương lai. Những người có quan điểm nghi ngờ cho rằng đồng yên mất giá chủ yếu do đồng USD tăng giá thay vì hoạt động bán khống yên của các nhà đầu cơ.

“Chính phủ cần nhận thức được rằng hiệu quả sẽ chỉ tạm thời. Có thể họ sẽ chỉ xem đây là một cách ‘câu giờ’ cho tới khi tình hình ở Trung Đông cải thiện”, chiến lược gia Shota Ryu của công ty Mitsubishi UFJ Morgan Stanley Securities nhận định với Reuters.

Theo kế hoạch đang được thảo luận, Nhật Bản sẽ rút ngoại tệ từ dự trữ ngoại hối 1,4 nghìn tỷ USD của nước này để xây dựng vị thế bán khống trên thị trường dầu tương lai nhằm kéo giá dầu xuống. Thông qua đó, nhu cầu USD để mua dầu sẽ suy yếu, và áp lực mất giá đối với yên sẽ được giải tỏa - Reuters cho hay.

Nguồn tin nói rằng ý tưởng “phi truyền thống” này nổi lên khi các nhà hoạch định chính sách Nhật Bản lo ngại rằng cách can thiệp truyền thống trực tiếp mua vào đồng yên có thể không mang lại hiệu quả trong bối cảnh hiện nay, vì đồng USD vẫn sẽ tăng giá mạnh nếu xung đột ở Trung Đông kéo dài.

Hiện chưa rõ nếu triển khai, Nhật Bản sẽ thực hiện việc can thiệp này trên sàn giao dịch quốc tế nào. Đó có thể là sàn NYMEX ở Mỹ nơi các hợp đồng dầu WTI được giao dịch, hoặc cũng có thể là sàn ICE ở London, nơi dầu Brent được giao dịch, hoặc thị trường dầu tương lai ở Dubai.

“Chiến lược của Chính phủ Nhật Bản có thể nhằm giảm bớt sự biến động trong ngắn hạn mà thôi. Đó không phải là một phương án hiệu quả để giải quyết một cú sốc nguồn cung dầu”, CEO Yuriy của công ty tư vấn Yuri Group ở Nhật Bản nhận xét.

Nhật Bản đã “đốt” hơn 10 tỷ USD dự trữ ngoại hối cho mỗi đợt can thiệp trong các hành động bảo vệ tỷ giá gần đây nhất vào năm 2024.

Nhà phân tích Tony Sycamore của công ty IG cho rằng Nhật Bản phải chi ít nhất 10-20 tỷ USD để mang lại hiệu quả đáng kể nếu can thiệp vào thị trường dầu tương lai để bảo vệ tỷ giá đồng yên. “Tôi không cho rằng dù Nhật Bản hành động một mình hay hợp tác với các quốc gia khác để can thiệp như vậy, hiệu quả cũng sẽ không lớn. Chìa khóa để giải quyết vấn đề là mở cửa eo biển Hormuz”, ông Sycamore nhấn mạnh.