BOJ giữ nguyên lãi suất, cảnh báo lạm phát tăng do cú sốc giá dầu

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) vào ngày 19/3 quyết định giữ nguyên lãi suất, nhưng lưu ý rằng rủi ro lạm phát leo thang đang tăng lên do giá dầu tăng cao trong bối cảnh chiến tranh Mỹ - Iran.

Tuyên bố của BOJ sau cuộc họp chính sách tiền tệ kéo dài hai ngày cho biết lãi suất cho vay qua đêm được giữ ở mức 0,75% - một kết quả không nằm ngoài dự báo của thị trường.

Trong số 9 thành viên bỏ phiếu, có 8 người ủng hộ việc giữ nguyên lãi suất. Một thành viên duy nhất là ông Hajime Takata đề xuất tăng lãi suất lên 1% vì cho rằng “các diễn biến ở nước ngoài” có thể đẩy giá cả ở Nhật Bản tăng nhanh.

BOJ nhận định tốc độ lạm phát lõi ở Nhật có thể tạm thời giảm xuống dưới mức mục tiêu 2% trong ngắn hạn do giá gạo tăng chậm lại, nhưng cuộc khủng hoảng ở Trung Đông sẽ gây “áp lực tăng lạm phát thông qua giá dầu tăng cao”.

“Nên chú ý tới tác động của giá dầu tăng cao đối với triển vọng lạm phát lõi”, tuyên bố của BOJ có đoạn viết.

Cuộc họp này của BOJ diễn ra trong bối cảnh Tokyo phải xoay sở để ứng phó với tác động từ xung đột ở Vùng Vịnh - cuộc chiến đang đẩy giá dầu thô và khí đốt tăng cao từng ngày. Sáng nay, giá dầu Brent giao sau tại thị trường London đã vượt mức 110 USD/thùng.

Trung Đông là nguồn cung cấp khoảng 95% năng lượng nhập khẩu của Nhật Bản, một quốc gia có mức độ phụ thuộc rất lớn vào các nguồn năng lượng từ bên ngoài.

Chính phủ Nhật Bản đã xả dầu thô từ dự trữ chiến lược, và Thủ tướng Sanae Takaichi đã cam kết sẽ giữ giá xăng bán lẻ “trong tầm kiểm soát”, với mức bình quân trên toàn quốc khoảng 170 yên/lít.

Trong một báo cáo vào hôm thứ Sáu tuần trước, các nhà phân tích của ngân hàng ING nhận định: “Một việc quan trọng là theo dõi sát sao đánh giá của BOJ về tác động kinh tế từ cuộc khủng hoảng ở Trung Đông và kết quả của cuộc đàm phán tiền lương mùa xuân. Những yếu tố này có thể quyết định BOJ có tăng lãi suất vào tháng 4 hoặc tháng 6 hay không”.

Cuộc đàm phán tiền lương mùa xuân hàng năm giữa giới chủ sử dụng lao động và các tổ chức công đoàn ở Nhật Bản đang diễn ra, và kết quả đàm phán sẽ có ảnh hưởng lớn đến triển vọng lạm phát và lãi suất ở Nhật Bản. Sau nhiều năm tiền lương ở Nhật trì trệ, việc người lao động ở nước này đạt được mức tăng lương ra sao sẽ góp phần quyết định BOJ có thể đạt được mục tiêu lạm phát hàng năm 2% một cách bền vững hay không.

Theo dữ liệu mới nhất, tốc độ lạm phát hàng năm ở Nhật Bản trong tháng 1 năm nay là 1,5%, đánh dấu lần đầu tiên lạm phát toàn phần giảm dưới mục tiêu 2% của BOJ sau 45 tháng liên tiếp giữ trên ngưỡng này.

Ngày 18/3, truyền thông Nhật Bản cho biết nhiều công ty lớn đã chấp nhận hoàn toàn đề xuất tăng lương mà các tổ chức công đoàn đưa ra. Như vậy, năm nay có thể sẽ là năm thứ ba liên tiếp tiền lương ở Nhật tăng với tốc độ hơn 5%.

Theo tờ báo Nhật Nikkei, đây sẽ là chuỗi năm tăng lương dài nhất ở nước này từ giai đoạn 1989-1991. Kết quả sơ bộ của cuộc đàm phán tiền lương mùa xuân - hay còn gọi là shunto - sẽ được Liên minh Nghiệp đoàn Nhật Bản (Rengo) công bố vào ngày 23/3.

Tiền lương tăng sẽ là một sự giải tỏa lớn cho người lao động Nhật Bản, vì tiền lương thực sau khi trừ đi lạm phát của họ đã giảm trong suốt năm 2025. Trong tháng 1 vừa qua, tiền lương thực của người lao động ở Nhật đã tăng 1,4% so với cùng kỳ năm ngoái.

Quyết định giữ nguyên lãi suất của BOJ được đưa ra trong bối cảnh Thủ tướng Takaichi được cho là phản đối việc tăng lãi suất. Theo tin từ tờ báo Nhật Mainichi Shimbun vào cuối tháng 2, sau khi giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử Hạ viện vào đầu tháng đó, bà Taikaichi đã bày tỏ với Thống đốc BOJ Kazuo Ueda rằng bà “không muốn” lãi suất tăng.

Trước quyết định giữ nguyên lãi suất của BOJ, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cũng giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp kết thúc vào ngày 18/3. Những kết quả này đang gây áp lực mất giá lên đồng yên Nhật, khiến đồng tiền này có lúc giảm về sát mốc 160 yên đổi 1 USD trong sáng nay, gần thấp nhất trong 2 năm.

Sau đó, đồng yên hồi nhẹ, lên mức 159,8 yên đổi 1 USD, sau khi Bộ trưởng Bộ Tài chính Nhật Satsuki Katayama tuyên bố nhà chức trách đang cảnh giác cao độ với biến động trên thị trường tiền tệ và các diễn biến tỷ giá gần đây một phần chịu sự chi phối của hoạt động đầu cơ.