Du lịch Đất Tổ chuyển mình từ không gian lễ hội

Ông Nguyễn Huy Ngọc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ, Trưởng Ban Tổ chức Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng 2026 cho biết, năm 2026 là dấu mốc đặc biệt khi lễ hội được tổ chức trong bối cảnh hợp nhất ba tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình thành tỉnh Phú Thọ mới, đồng thời vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Trong bối cảnh đó, Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm nay được tổ chức với quy mô rộng hơn, nội dung phong phú hơn và phương thức tổ chức có nhiều đổi mới, linh hoạt. Trong đó, nổi bật là chương trình “Sắc màu Du lịch Đất Tổ” diễn ra từ ngày 22 đến 26/4 (tức từ mùng 6 đến mùng 10 tháng 3 âm lịch) tại khu vực Công viên Văn Lang.

Lễ hội có các không gian check-in quảng bá du lịch; không gian thưởng trà “Hương vị Đất Tổ”; các gian hàng giới thiệu sản phẩm du lịch, sản vật đặc trưng... Đặc biệt, các hoạt động trải nghiệm văn hóa như diễn xướng hát Xoan, chiêng Mường, múa sạp; trình diễn nghề truyền thống (dệt thổ cẩm, làm nón lá), gói bánh chưng, giã bánh dày... được xem là những “điểm chạm” hấp dẫn đối với du khách và bạn bè quốc tế.

Hiện nay, hầu hết các nhà nghỉ, khách sạn quanh khu vực diễn ra lễ hội đã không còn phòng trống trong những ngày nghỉ lễ, đặc biệt vào đêm mùng 9 và ngày mùng 10/3 Âm lịch. Đại diện Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ cho biết lượng khách về Đất Tổ năm nay được dự báo tiếp tục ở mức “rất lớn”, đặc biệt tăng mạnh trong những ngày chính hội, với tổng lượng khách toàn tỉnh ước đạt trên 6 triệu lượt.

Sức ép đặt phòng tại Phú Thọ không chỉ tập trung ở khu vực sát Đền Hùng. Theo ghi nhận, nhiều du khách chọn lưu trú tại trung tâm phường Việt Trì trong tối mùng 9/3 Âm lịch để kết hợp vui chơi, xem bắn pháo hoa tại Công viên Văn Lang, sáng mùng 10 mới di chuyển vào Đền Hùng dự lễ. Phương án này được đánh giá thuận tiện khi thời gian đi từ trung tâm đến khu di tích chỉ khoảng 15 - 20 phút, trong khi quỹ phòng quanh Đền Hùng khó đáp ứng các đoàn khách đông người.

Ở nhóm khách sạn lớn tại trung tâm phường Việt Trì, tình trạng “cháy phòng” còn thể hiện rõ hơn. Đại diện Cross Vibe Việt Trì Hotel cho biết đã đạt 100% công suất trong đêm mùng 9/3 Âm lịch. Tương tự, đại diện Mường Thanh Luxury Phú Thọ Hotel cho biết khách sạn gần như đạt công suất tối đa trong 2 ngày cao điểm mùng 9 - 10/3 Âm lịch. Theo các đơn vị lưu trú, phần lớn khách ngoại tỉnh đặt phòng dịp này đều đi theo đoàn, trong đó nhiều đoàn lớn đặt từ 15 đến 20 phòng.

Thông tin từ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ, lễ hội năm nay, không gian tổ chức được mở rộng tại nhiều xã, phường trên địa bàn tỉnh, tạo thành chuỗi sự kiện kéo dài thay vì chỉ tập trung vào ngày chính hội. Mật độ sự kiện dày khiến nhu cầu lưu trú không chỉ dồn vào một ngày, mà kéo dài suốt nhiều ngày trước chính hội, giảm tải áp lực cho hệ thống lưu trú.

Nhằm gia tăng trải nghiệm cho du khách, Khu di tích lịch sử Đền Hùng đã triển khai 3 trạm tra cứu thông tin tại Cổng Trung tâm lễ hội, cổng chính Đền Hùng và khu vực Ngã 5 Đền Giếng. Các trạm được trang bị màn hình cảm ứng, cung cấptThông tin tổng quan về khu di tích; bản đồ, lộ trình tham quan; thông tin lễ hội, sự kiện văn hóa...

Không chỉ dừng lại ở việc cung cấp thông tin, mô hình du lịch thông minh này còn hướng tới quản lý tổng thể: Từ điều tiết lượng khách, bảo đảm an ninh trật tự, đến giám sát môi trường và nâng cao chất lượng dịch vụ. Phần mềm trên các trạm Kiosk được thiết kế thân thiện, dễ sử dụng, hỗ trợ đa ngôn ngữ và được quản lý tập trung từ hệ thống máy chủ.

Ông Thiều Nhật Tân, Trưởng phòng Kế hoạch - Tài chính, Khu di tích lịch sử Đền Hùng, cho biết: “Phát triển du lịch thông minh chính là sự kết hợp hài hòa giữa công nghệ và văn hóa, giữa đổi mới sáng tạo và bảo tồn các giá trị truyền thống. Mỗi du khách đến với Phú Thọ không chỉ được thụ hưởng các tiện ích hiện đại, an toàn mà còn có cơ hội trải nghiệm chiều sâu văn hóa, di sản đặc sắc của vùng Đất Tổ”.

Trước đó, tại Đại hội lần thứ I nhiệm kỳ 2026 – 2031 Hiệp hội Du lịch tỉnh Phú Thọ, ông Nguyễn Khắc Hiếu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ, đã nhấn mạnh: “Du lịch Phú Thọ hôm nay mang trong mình sức mạnh tổng hợp từ những giá trị văn hóa đặc sắc của vùng đất cội nguồn. Đây là nền tảng quan trọng để ngành du lịch bứt phá trong giai đoạn tới”. 

Với hai di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh là Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và Hát Xoan Phú Thọ, Phú Thọ sở hữu lợi thế nổi trội để phát triển du lịch văn hóa - tâm linh mang bản sắc riêng. Trong định hướng phát triển mới, du lịch Phú Thọ đang từng bước hình thành theo hướng tích hợp, với các trụ cột có sự liên kết, bổ trợ lẫn nhau.

Nổi bật là du lịch nghỉ dưỡng, thể thao với các điểm đến như Tam Đảo, Đại Lải, Thanh Thủy, Kim Bôi... Du lịch tâm linh gắn với Khu di tích lịch sử Đền Hùng, Đền Thờ Quốc Mẫu Tây Thiên... Du lịch văn hóa cộng đồng tại các vùng quanh lòng hồ Hòa Bình, Mai Châu, Xuân Sơn... Các yếu tố này đang từng bước tạo dựng một hệ sinh thái du lịch đa dạng, góp phần nâng cao giá trị điểm đến.

Tại đại hội, Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Trùng Khánh nhận định đây là cơ hội lớn để tái cấu trúc không gian phát triển, tăng cường liên kết vùng và đa dạng hóa sản phẩm. Một trong những định hướng quan trọng Phú Thọ cần tham khảo là nâng cao năng lực cạnh tranh thông qua hỗ trợ liên kết, sáp nhập doanh nghiệp, hình thành các đơn vị quy mô lớn.

Bên cạnh đó, cần phát triển hệ thống lưu trú chất lượng cao, đào tạo nguồn nhân lực gắn với chuyển đổi số, hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ để nâng cao chất lượng dịch vụ và hiệu quả quản lý. Công tác quảng bá, xúc tiến du lịch trong và ngoài nước cũng cần được đẩy mạnh nhằm thu hút du khách.