Du lịch Hà Nội rực rỡ sắc màu nhờ văn hóa, lịch sử

Trên bảng xếp hạng danh sách những điểm đến rực rỡ sắc màu nhất thế giới do JustCover (Thụy Sĩ) công bố mới đây, Thủ đô Hà Nội đứng vị trí thứ 8. Trong bối cảnh Hà Nội thực hiện định hướng phát triển công nghiệp văn hóa theo Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, việc có mặt trong danh sách này mở ra một góc tiếp cận mới du lịch Thủ đô.

Bảng xếp hạng của JustCover, dựa trên phân tích hình ảnh và số lượng màu sắc thực tế trong cảnh quan đô thị, gọi tên 10 thành phố rực rỡ sắc màu nhất thế giới. Hà Nội xếp thứ 8, vượt Singapore (thứ 12), Barcelona và New York - những địa danh vốn được coi là biểu tượng thẩm mỹ đô thị quốc tế.

Ông Phạm Hải Quỳnh, Viện trưởng Viện Phát triển Du lịch châu Á (ATI), lý giải: “Màu sắc của Hà Nội đến từ sự bồi đắp lịch sử, văn hóa. Đó là màu vàng hoài cổ của kiến trúc Pháp thuộc, màu rêu phong của mái ngói phố cổ, xen lẫn màu xanh của cây cối và mặt hồ. Tất cả tạo nên một bức tranh đô thị liên tục thay đổi theo từng giờ trong ngày”.

Theo các chuyên gia du lịch, sức hút này đang chuyển hóa thành lực kéo với du khách. Du lịch thị giác (visual tourism) không còn là xu hướng nhất thời mà đã trở thành một phần rất quan trọng trong hành vi lựa chọn điểm đến của du khách toàn cầu, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Thực tế, trong bối cảnh du lịch trải nghiệm ngày càng được quan tâm, nhiều doanh nghiệp lữ hành đã chuyển hướng xây dựng các tour trải nghiệm chuyên sâu, nơi nghệ nhân trở thành trung tâm của trải nghiệm văn hóa. Ví dụ như với Hanoi Local Tours, ở Bát Tràng, du khách không chỉ mua đồ gốm mà còn được nghe kể về lịch sử làng nghề, trực tiếp ngồi bên bàn xoay thử làm gốm dưới sự hướng dẫn của người thợ.

Với nghề mặt nạ giấy bồi, du khách quan sát quy trình tạo tác và được tự tay thực hiện các công đoạn như bồi giấy, tạo hình và tô màu mặt nạ dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân… Những khóa trải nghiệm, lớp học ngắn hạn (workshop) hay hoạt động tương tác với du khách trở thành sắc màu mới trong trải nghiệm du lịch đô thị.

Hoạt động du lịch vì thế đang tạo thêm động lực, cả về tinh thần lẫn kinh tế, để nghệ nhân và cộng đồng tiếp tục duy trì nghề truyền thống. Khi những kỹ năng thủ công, câu chuyện văn hóa hay không gian làng nghề trở thành một phần của sản phẩm du lịch, cộng thêm sự đón nhận của du khách, người làm nghề có thêm nguồn thu nhập và lý do để tiếp tục gắn bó với di sản.

Ngày 8/5/2026 vừa qua, Thủ đô đón nhận tin vui khi có thêm hai làng nghề khảm trai sơn mài Chuyên Mỹ và làng nghề điêu khắc sơn mỹ nghệ Sơn Đồng chính thức trở thành thành viên của Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới.

Gộp cả hai đại diện được xướng tên từ năm 2024 (làng gốm Bát Tràng và làng lụa Vạn Phúc), việc sở hữu tới 4 cái tên trong danh sách hơn 80 thành phố và làng nghề được Hội đồng Thủ công thế giới ghi nhận từ năm 1964 đến nay cho thấy uy tín rất lớn của làng nghề Việt Nam trên trường quốc tế.

Hiện ngành du lịch Thủ đô đang tập trung khai thác giá trị văn hóa - lịch sử - mỹ thuật của các làng nghề truyền thống, kết hợp với các loại hình du lịch văn hóa - du lịch nông nghiệp, nông thôn nhằm xây dựng những mô hình du lịch làng nghề đặc trưng, hấp dẫn và mang lại trải nghiệm ý nghĩa cho du khách.

Thời gian qua, nhiều mô hình được hình thành và bước đầu mang lại hiệu quả tích cực như làng sơn mài Hạ Thái, làng tăm hương Quảng Phú Cầu, làng mỹ nghệ Sơn Đồng... góp phần quảng bá thương hiệu sản phẩm truyền thống, nâng cao thu nhập cho người dân và bảo tồn giá trị di sản nghề thủ công.

Cũng vậy, tại khu vực trung tâm của Hà Nội, các tour du lịch ngày càng nhấn mạnh vai trò của trải nghiệm trực tiếp cùng sự tương tác với người dân và văn hóa bản địa. Điển hình, sự hiện diện của những mẫu xe Jeep cũ, xe máy Vespa cổ, xe xích lô... trên các tuyến tham quan tại Hà Nội tạo ra một sự giao thoa thú vị giữa lịch sử, văn hóa đô thị và hình ảnh "check in" mạng xã hội.

Khi di chuyển qua các tuyến tham quan đặc trưng của thủ đô - từ khu phố cổ, qua các di tích lịch sử cho đến những con đường rợp bóng cây, các phương tiện này không chỉ vận chuyển du khách mà còn góp phần mang đến cảm giác chân thực về thành phố. Không gian mở trên xe xích lô hoặc xe máy Vespa giúp du khách tiếp xúc trực tiếp với âm thanh, mùi hương và nhịp sống đường phố, mang đến cảm giác đặc trưng và thú vị.

Theo quan điểm của các công ty tổ chức như Hanoi Local Tours, việc nhận thức văn hóa, lịch sử giờ không chỉ giới hạn ở tư liệu hay bài giảng, mà còn cần được bổ sung bằng trải nghiệm trực tiếp để tăng tính cảm nhận và hiểu biết thực tế. Du khách ngày nay mong muốn được kết nối với các yếu tố văn hóa bản địa tại mọi khoảnh khắc của chuyến đi, từ ẩm thực, lưu trú cho tới tham quan, mua sắm.

Tại Hội nghị triển khai các giải pháp thúc đẩy tiêu dùng trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2026 do Sở Công Thương Hà Nội tổ chức ngày 22/5, bà Trần Thị Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam, cho rằng du lịch cần được xem là ngành kinh tế tổng hợp tạo hiệu ứng lan tỏa tới bán lẻ, dịch vụ và tiêu dùng.

Trong đó, sản phẩm làng nghề và OCOP không chỉ là hàng hóa mang giá trị kinh tế mà còn là sản phẩm văn hóa và trải nghiệm mang màu sắc đặc trưng của Thủ đô. Khi du khách đến tham quan, mua sắm tại các làng nghề, mức chi tiêu không chỉ dành cho sản phẩm mà còn mở rộng sang lưu trú, ẩm thực, vận chuyển, trải nghiệm văn hóa và các hoạt động du lịch.

Từ thực tế đó, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam đề xuất Hà Nội đẩy mạnh xây dựng các trung tâm giới thiệu sản phẩm OCOP gắn với du lịch; hỗ trợ doanh nghiệp livestream bán hàng, truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu quốc tế cho sản phẩm làng nghề.

Bên cạnh đó, Thành phố cần phát triển kinh tế đêm gắn với phố nghề, phố đi bộ và sản phẩm thủ công truyền thống tại các khu vực trung tâm thủ đô. Cùng với đó, tổ chức các tuần lễ OCOP, festival làng nghề và tăng cường kết nối sản phẩm vào hệ thống bán lẻ hiện đại.