Sự phục hồi mạnh mẽ của dòng khách du lịch giữa Việt Nam và Nga đang mở ra một chu kỳ tăng trưởng mới cho thị trường hai chiều, trong bối cảnh hàng loạt chính sách về hàng không, thị thực được nới lỏng và cải thiện…

Theo số liệu của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, lần đầu tiên số lượng khách quốc tế đến Việt Nam đạt mức kỉ lục. Chỉ riêng tháng 4 ghi nhận 2,03 triệu lượt khách quốc tế, nâng tổng số lên khoảng 8,8 triệu lượt sau bốn tháng, tăng 14,6% so với cùng kỳ và tương đương 35% mục tiêu 25 triệu lượt khách cả năm.

Cơ cấu thị trường tiếp tục ghi nhận những dịch chuyển đáng chú ý. Trong đó, thị trường Nga nổi lên là điểm sáng với mức tăng gần 300%, tiếp nối đà phục hồi mạnh từ năm trước và vượt xa nhiều thị trường châu Âu khác. Năm 2025, Việt Nam đón khoảng 593.000 lượt khách Nga, tăng 190,9%, đưa Nga trở thành một trong những thị trường nguồn lớn nhất.

ĐỘNG LỰC KÉP TỪ CHÍNH SÁCH

Số liệu từ quý 1/2026 cho thấy, so với các thị trường châu Âu khác, tốc độ tăng trưởng khách Nga vượt xa Anh (31,7%), Pháp (46,7%) và Đức (51,4%). Ở chiều ngược lại, số lượng khách du lịch Việt Nam đi Nga cũng trên đà tăng trưởng. Trước nhu cầu đi lại gia tăng, từ ngày 1/7, Vietnam Airlines dự kiến nâng tần suất khai thác tuyến Hà Nội – Moscow từ 3 lên 4 chuyến mỗi tuần.

Theo ông Nguyễn Tây Nguyên, Giám đốc Điều hành ABTour, năm 2025 đánh dấu sự phục hồi rõ nét của thị trường khách Nga, với mức tăng gần 200% so với cùng kỳ và vượt cả giai đoạn trước đại dịch. Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ hai chính sách nổi bật.

Thứ nhất là việc Chính phủ Việt Nam cho phép các hãng hàng không Nga khôi phục và mở mới các đường bay, bao gồm cả chuyến charter (thuê bao nguyên chuyến) và thương mại. Đáng chú ý, lần đầu tiên hãng hàng không quốc gia Nga khai thác các chuyến bay thẳng từ thủ đô Moscow và 4 thành phố khác đến Nha Trang và TP. Hồ Chí Minh. “Khi có đường bay được nối lại, có nguồn cung vé thì lượng khách du lịch sẽ nhanh chóng phục hồi”, ông Nguyên nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, việc khách Nga gặp khó khăn khi tới châu Âu đã khiến dòng khách chuyển hướng sang châu Á, trong đó Việt Nam nổi lên như một lựa chọn thay thế nhờ chi phí hợp lý, trong khi giá tại một số điểm đến cạnh tranh như Thái Lan tăng cao, qua đó góp phần thúc đẩy xu hướng này.

Thứ hai là chính sách miễn thị thực. Dù được triển khai muộn hơn một số quốc gia trong khu vực, việc miễn thị thực cho công dân Belarus (quốc gia gần liên bang Nga), cùng với kéo dài thời gian miễn thị thực cho du khách Nga từ 15 lên 45 ngày tại Việt Nam, đã khuyến khích việc lưu trú dài hơn và gia tăng mức chi tiêu của nhóm khách này.

Lần đầu tiên hãng hàng không quốc gia Nga khai thác các chuyến bay thẳng từ thủ đô Moscow và 4 thành phố khác đến Nha Trang và TP. Hồ Chí Minh.

Ông Nguyễn Tây Nguyên, Giám đốc Điều hành ABTour

Ở chiều ngược lại, bà Trần Mỹ Anh, Giám đốc công ty du lịch và tư vấn Việt Nga, cho rằng sự phục hồi của khách Việt sang Nga là kết quả cộng hưởng từ ba yếu tố mang tính bước ngoặt.

Thứ nhất là xu hướng dịch chuyển điểm đến sau đại dịch đã tạo lợi thế đáng kể cho Nga. Khi các thị trường truyền thống tại Tây Âu và Nam Âu đối mặt với chi phí gia tăng và tình trạng quá tải du lịch, Nga điểm đến có “tỷ suất giá trị trên chi phí” hấp dẫn, khi du khách có thể trải nghiệm dịch vụ tiêu chuẩn châu Âu với mức giá chỉ khoảng 60 – 70%.

Thứ hai là biến động tỷ giá đồng Rúp (đồng tiền tệ của Nga) là lợi thế đòn bẩy, tăng sức mua cho du khách Việt Nam. Thứ ba là việc khai thác các đường bay thẳng không chỉ giúp giúp rút ngắn thời gian di chuyển xuống còn khoảng 9 – 10 tiếng, mà còn mở ra khả năng thiết kế các tour linh hoạt trong 7 – 8 ngày thay vì 10 – 14 ngày như trước.

Về mặt chính sách, việc triển khai thị thực điện tử (e-visa) từ tháng 8/2023 được xem là một cú hích đáng kể đối với ngành du lịch Nga. Cơ chế này cho phép thời gian xử lý thị thực chỉ khoảng 4 ngày làm việc, cũng như hoàn tất toàn bộ thủ tục qua trực tuyến, không yêu cầu chứng minh tài chính phức tạp hay thư mời gốc và mức lệ phí khoảng 50 USD.

So với các thị trường như khối Schengen, Nhật Bản hay Hàn Quốc – nơi quy trình xét duyệt còn khắt khe và kéo dài - e-visa giúp Nga gia tăng đáng kể tính cạnh tranh.

GỠ RÀO CẢN ĐỂ KHAI THÁC DƯ ĐỊA HAI CHIỀU

Dù dư địa phát triển được đánh giá là rất lớn, các doanh nghiệp lữ hành cho rằng vẫn còn nhiều rào cản cần tháo gỡ để khai thác hiệu quả thị trường, hướng tới mục tiêu tăng trưởng về chất lượng và giá trị chi tiêu.

Đề cập đến thị trường khách Nga, ông Nguyên cho rằng một trong những điểm nghẽn lớn hiện nay là sự thiếu hụt nguồn nhân lực có khả năng sử dụng tiếng Nga. Dù phân khúc này được đánh giá có tiềm năng lớn, đặc biệt ở các sản phẩm cao cấp như du thuyền, vận tải hạng sang hay nghỉ dưỡng cao cấp, nhưng hệ sinh thái dịch vụ vẫn chưa phát triển đồng bộ. 

Theo ông, việc thiếu các sản phẩm đa dạng trong phân khúc cao cấp đang hạn chế khả năng gia tăng mức chi tiêu của du khách. “Hiện nay, dịch vụ chưa đồng bộ, việc tìm kiếm nhà cung cấp xe hạng sang như Mercedes cùng đội ngũ tài xế đạt chuẩn phục vụ khách hạng sang vẫn còn rất khó khăn”, ông Nguyên nêu ví dụ.

Đối với khách Việt sang Nga, bà Mỹ Anh cho biết thách thức lớn nhất lại nằm ở hệ thống thanh toán. Do ảnh hưởng của các lệnh trừng phạt, thẻ quốc tế như Visa hay Mastercard không thể sử dụng tại Nga, buộc du khách Việt phải mang theo tiền mặt như USD/EURO, tiềm ẩn nhiều rủi ro. Điều này khiến các doanh nghiệp lữ hành phải đóng vai trò trung gian hỗ trợ thanh toán.

Ngoài ra, rào cản hành chính như quy định đăng ký tạm trú trong vòng 7 ngày tại Nga cũng gây bất tiện cho nhóm khách du lịch tự túc. Việc thiếu hụt hướng dẫn viên am hiểu thị trường và chuỗi dịch vụ bản địa hóa cũng đang hạn chế khả năng mở rộng các tuyến điểm mới.

Để Nga trở thành thị trường khai thác giá trị cao, bà Mỹ Anh đề xuất ba nhóm giải pháp trọng tâm. Thứ nhất, phía Nga cần thúc đẩy các giải pháp thanh toán linh hoạt hơn, như phát hành thẻ du lịch trả trước có thể nạp tiền qua các cổng trung gian quốc tế hoặc hợp tác với các ví điện tử châu Á. Đồng thời, việc tích hợp giao diện tiếng Việt trên các nền tảng số nội địa như Yandex trong các dịch vụ gọi xe, bản đồ cũng được kỳ vọng cải thiện đáng kể trải nghiệm của du khách Việt.

Thứ hai, về khai thác hệ sinh thái sản phẩm, thị trường Nga có thể tận dụng nhu cầu mua sắm của du khách Việt đối với các sản phẩm chăm sóc sức khỏe, thực phẩm chức năng và mỹ phẩm nội địa. Việc phát triển các trung tâm mua sắm miễn thuế với dịch vụ hỗ trợ tiếng Việt sẽ góp phần hình thành một hệ sinh thái tiêu dùng thuận tiện và khép kín hơn.

Thứ ba, du lịch Nga cần đẩy mạnh marketing về nội dung trên các nền tảng kênh số như TikTok, Facebook tại Việt Nam, đặc biệt là video ngắn để tiếp cận nhóm khách trẻ. Đây cũng là phân khúc khách hàng đang gia tăng nhanh và có ảnh hưởng lớn đến xu hướng du lịch.

Trong bối cảnh các yếu tố chính sách và hạ tầng tiếp tục được cải thiện, du lịch hai chiều Việt – Nga được kỳ vọng sẽ bước vào giai đoạn phát triển mới, với trọng tâm là hiệu quả, trải nghiệm và tăng giá trị thương mại.