Theo báo cáo mới của Viện Kinh tế năng lượng và Phân tích tài chính (IEEFA) công bố hôm thứ Tư (13/5/2026), tỷ trọng
LNG Mỹ trên thị trường châu Âu dự kiến tiếp tục tăng trong năm tới.
Xu hướng
này củng cố vị thế chi phối của Mỹ trên thị trường khí đốt châu Âu, sau khi
xung đột tại Ukraine và chiến sự Iran làm thay đổi dòng chảy năng lượng toàn cầu.
Trong năm 2025, Mỹ cung cấp 57% lượng LNG nhập khẩu của châu Âu, tăng mạnh so với giai đoạn trước xung đột tại Ukraine. IEEFA cảnh báo tỷ
lệ này có thể tiếp tục tăng trong những năm tới nếu châu Âu duy trì xu hướng nhập
khẩu hiện nay và các hợp đồng cung ứng dài hạn mới bắt đầu có hiệu lực.
Nhận định trên được đưa ra trong bối cảnh phần lớn chính phủ
châu Âu đặt mục tiêu chấm dứt hoàn toàn nhập khẩu khí đốt Nga vào năm 2027 theo
chiến lược REPowerEU của Ủy ban châu Âu (EC). Từ năm 2022, các nước thành viên
EU đã tăng mạnh mua LNG từ các nguồn khác, đặc biệt từ Mỹ, để bù đắp lượng khí
đốt Nga qua đường ống sụt giảm.
Theo IEEFA, sự dịch chuyển này giúp châu Âu củng cố an ninh
năng lượng trong ngắn hạn, nhưng cũng làm nổi lên rủi ro mới: nguồn cung ngày
càng tập trung vào một nhà cung cấp. Tổ chức nghiên cứu này cho rằng nếu thay sự
phụ thuộc vào khí đốt Nga bằng mức độ phụ thuộc lớn vào LNG Mỹ, châu Âu vẫn có
thể dễ chịu tác động trước các biến động chính trị và thị trường trong tương
lai.
Báo cáo cũng lưu ý LNG Mỹ thường đắt hơn khí đốt qua đường ống,
do phải trải qua các khâu hóa lỏng, vận chuyển bằng tàu biển và tái hóa khí trước
khi đưa vào hệ thống phân phối. Theo ước tính của IEEFA, các nước EU đã chi khoảng
117 tỷ euro để nhập khẩu LNG Mỹ trong giai đoạn từ đầu năm 2022 đến giữa năm
2025.
Nguy cơ phụ thuộc quá mức vào LNG nhập khẩu từng được một số
nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý tại châu Âu cảnh báo. Đầu năm nay,
bà Teresa Ribera, Phó chủ tịch điều hành EC, cho rằng EU cần tránh thay thế một
dạng phụ thuộc năng lượng bằng một dạng phụ thuộc khác. Thay vào đó, EU nên đẩy
nhanh đầu tư vào năng lượng tái tạo và tăng sử dụng điện trong các lĩnh vực vốn
phụ thuộc nhiều vào nhiên liệu hóa thạch.
Cơ quan Hợp tác của các Cơ quan Điều tiết Năng lượng Liên
minh châu Âu (ACER) cũng bày tỏ lo ngại về rủi ro tập trung nguồn cung, trong bối
cảnh LNG Mỹ ngày càng giữ vai trò lớn trên thị trường khí đốt châu Âu.
Đáng chú ý, nhập khẩu LNG tăng lên dù tiêu thụ khí đốt tại
châu Âu nhìn chung đã giảm trong những năm gần đây. Giá năng lượng cao sau khủng
hoảng, hoạt động công nghiệp suy yếu, các biện pháp tiết kiệm năng lượng và tốc
độ triển khai năng lượng tái tạo nhanh hơn đều góp phần kéo nhu cầu khí đốt tại
châu lục này đi xuống.
Theo dữ liệu của IEEFA, nhập khẩu LNG của châu Âu đã giảm
trong năm 2024, khi tiêu thụ khí đốt xuống mức thấp nhất trong hơn một thập kỷ.
Tuy nhiên, nhập khẩu phục hồi trong năm 2025 do thời tiết lạnh hơn và các chính
phủ tăng mua để bổ sung kho dự trữ.
Trong khi đó, một số nước EU vẫn tiếp tục mở rộng hạ tầng nhập
khẩu LNG. Đức, quốc gia từng phụ thuộc lớn vào khí đốt Nga qua đường ống, đã
nhanh chóng phát triển các cảng LNG nổi và trở thành một trong những khách hàng
mua LNG Mỹ lớn nhất tại châu Âu.
Điều này khiến một số nhà phân tích lo ngại châu Âu có thể đang đầu tư quá nhiều vào hạ tầng nhập khẩu LNG. Rủi ro dư thừa công suất càng rõ hơn khi nhu cầu khí đốt dài hạn được dự báo tiếp tục giảm trong quá trình chuyển dịch sang năng lượng sạch những năm tới.
