EU tìm cách đóng băng vô thời hạn tài sản của Nga

Quyết định này không chỉ nhằm mục đích gây áp lực lên Moscow mà còn để bảo vệ lợi thế của Brussels trong các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ dẫn đầu.

Theo tờ báo Financial Times, việc EU đẩy nhanh quy trình thông qua dự luật nói trên bằng cách sử dụng thẩm quyền trong trường hợp khẩn cấp để vượt qua quyền phủ quyết của các quốc gia thành viên đã cho thấy quyết tâm của khối trong việc duy trì các biện pháp trừng phạt đối với Nga. Các nhà ngoại giao châu Âu đang làm nhiệm vụ xử lý dự luật này cũng nhận thấy lợi ích của việc đẩy nhanh dự luật trong những ngày tới, nhằm việc tách biệt vấn đề đóng băng tài sản với cuộc tranh luận về việc cấp vốn vay cho Kiev dựa trên tài sản bị đóng băng của Nga.

Vấn đề hỗ trợ tài chính cho Ukraine sẽ được dành cho cho các nhà lãnh đạo EU quyết định trong tuần tới. Dự luật đóng băng vô thời hạn tài sản Nga sẽ được bỏ phiếu thông qua trong vòng 1 tuần tới.

Để kế hoạch cấp vốn vay cho Ukraine có thể được thực thi, tài sản của Nga được mang ra làm thế chấp cho các khoản vay đó phải được đóng băng vô thời hạn, thay vì đóng băng theo kỳ 6 tháng và cần phải có sự gia hạn trên cơ sở đồng thuận 100% từ toàn bộ 27 nước thành viên EU.

Tuy nhiên, dự luật này có thể vấp phải sự phản đối của Hungary và một số các quốc gia khác trong EU. Trước đây, việc các quốc gia EU bỏ phiếu vượt qua sự phủ quyết của một số thành viên về các vấn đề quan trọng, chẳng hạn như chính sách di cư, đã gây ra sự căng thẳng giữa các nước trong khối trong nhiều năm.

Đề xuất của Ủy ban châu Âu (EC) về việc sử dụng 210 tỷ euro tài sản nước ngoài của Nga bị đóng băng để làm tài sản đảm bảo cấp vốn vay cho Kiev, ban đầu là 90 tỷ euro sẽ được giải ngân trong 2 năm tới, đã bị Hungary chỉ trích mạnh. Thủ tướng Viktor Orban, người được coi là thân Nga nhất trong EU, đã phản đối bất kỳ sự hỗ trợ nào thêm cho Kiev và thường xuyên đe dọa phủ quyết việc gia hạn các biện pháp trừng phạt mà khối này áp lên Moscow.

Nhằm ứng phó với rủi ro các biện pháp trừng phạt bị dỡ bỏ giữa chừng, EC đã đề xuất sử dụng quyền lực khẩn cấp dành cho việc xử lý các cuộc khủng hoảng kinh tế để áp đặt vô thời hạn các biện pháp trừng phạt đối với tài sản Nga. Dựa trên Điều 122 của các hiệp ước EU, dự luật này có thể được thông qua với sự ủng hộ của đa số các quốc gia EU, ngay cả khi bị một số thành viên phủ quyết.

Việc châu Âu “khóa” tài sản Nga vô thời hạn cũng sẽ là một tuyên bố chống lại Washington. Theo một kế hoạch hòa bình ban đầu cho Ukraine, một phần do các quan chức Mỹ soạn thảo, đã kêu gọi rót phần lớn tài sản bị phong tỏa của Nga vào hai quỹ đầu tư do Mỹ dẫn đầu.

Các quan chức Mỹ cũng đã tìm cách thuyết phục các nước EU không thực hiện bất kỳ bước đi nào để sử dụng tài sản Nga trước khi một kế hoạch hòa bình được nhất trí.

Bỉ, nơi đặt trụ sở của Euroclear, trung tâm lưu ký chứng khoán đang nắm giữ 185 tỷ euro tài sản của Nga, đã phản đối đề xuất dùng các tài sản này để triển khai cấp vốn vay cho Ukraine. Euroclear đã đề cập đến các rủi ro pháp lý và tài chính liên quan tới một bước đi như vậy. Bỉ lo ngại sẽ phải chịu trách nhiệm pháp lý từ Nga nếu các biện pháp trừng phạt bị dỡ bỏ bất ngờ. Bỉ đã yêu cầu các đảm bảo chắc chắn rằng các quốc gia thành viên khác sẽ đồng ý chịu trách nhiệm chung và chia sẻ chi phí của các vụ kiện pháp lý tiềm năng chống lại họ hoặc Euroclear.

Chủ tịch EC Ursula von der Leyen cho biết EC đã đáp ứng "gần như tất cả" các yêu cầu của Bỉ đối với khoản vay dự kiến cấp cho Ukraine.