Hà Nội được giao mở đường cho mô hình nhà ở cho thuê dài hạn

Chiều 25/5, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với UBND thành phố Hà Nội về công tác phát triển nhà ở cho thuê trên địa bàn Thủ đô.

Cuộc họp diễn ra trong bối cảnh Chính phủ đang thúc đẩy hoàn thiện chính sách phát triển thị trường bất động sản theo hướng cân bằng hơn giữa nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê; đồng thời triển khai các định hướng lớn được nêu tại Thông báo số 64-TB/TW ngày 22/5/2026 kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về phát triển nhà ở trong tình hình mới.

Theo định hướng này, phát triển nhà ở không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu chỗ ở trước mắt mà còn phải gắn với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội dài hạn, nâng cao chất lượng sống đô thị, thúc đẩy dịch chuyển lao động và bảo đảm an sinh xã hội trong quá trình đô thị hóa nhanh.

Đáng chú ý, định hướng mới nhấn mạnh yêu cầu phát triển mạnh phân khúc nhà ở cho thuê, đặc biệt tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế và các hành lang kinh tế trọng điểm – nơi tập trung lượng lớn lao động nhập cư và nhu cầu cư trú dài hạn ngày càng gia tăng.

GỠ “NÚT THẮT” THỂ CHẾ CHO THỊ TRƯỜNG NHÀ Ở CHO THUÊ

Tại cuộc họp, các đại biểu tập trung đánh giá thực trạng thị trường nhà ở cho thuê tại Hà Nội; phân tích nguyên nhân khiến nguồn cung còn hạn chế, giá thuê ở nhiều khu vực tăng cao trong khi khả năng tiếp cận nhà ở của người dân, nhất là lao động trẻ và người thu nhập trung bình, còn gặp nhiều khó khăn.

Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia

Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia

Các ý kiến cho rằng thị trường hiện vẫn thiếu các dự án nhà ở cho thuê được đầu tư bài bản, vận hành chuyên nghiệp và có mức giá phù hợp với khả năng chi trả của số đông người dân. Phần lớn nguồn cung hiện nay đến từ các hộ gia đình, cơ sở cho thuê nhỏ lẻ, thiếu tính ổn định và chưa đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị hiện đại.

Bên cạnh đó, khoảng cách giữa nhu cầu thực tế và khả năng cung ứng tiếp tục gia tăng tại nhiều quận nội thành và các khu vực tập trung đông lao động, sinh viên, chuyên gia và công nhân kỹ thuật.

Một trong những nội dung được thảo luận nhiều tại cuộc họp là yêu cầu hoàn thiện thể chế và hành lang pháp lý nhằm tạo điều kiện cho thị trường nhà ở cho thuê phát triển ổn định, chuyên nghiệp và dài hạn.

Các đại biểu đề cập tới việc cần xác định rõ cơ chế ưu đãi về đất đai, tín dụng, thuế và thủ tục đầu tư đối với các dự án nhà ở cho thuê; đồng thời nghiên cứu cơ chế hình thành quỹ nhà ở quốc gia và quỹ nhà ở địa phương để hỗ trợ phát triển phân khúc này.

Nhiều ý kiến cho rằng việc phát triển nhà ở cho thuê cần được nhìn nhận như một cấu phần quan trọng của chính sách an sinh và phát triển đô thị, thay vì chỉ là hoạt động kinh doanh bất động sản thông thường.

Một số đại biểu đề xuất xây dựng cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn với lãi suất phù hợp; đồng thời khuyến khích các mô hình hợp tác công – tư nhằm mở rộng nguồn cung nhà ở cho thuê tại các đô thị lớn.

Các ý kiến cũng tập trung vào việc sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật liên quan để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp tham gia đầu tư nhà ở cho thuê; tạo môi trường đầu tư minh bạch, ổn định và có tính dự báo.

Theo đánh giá tại cuộc họp, phát triển nhà ở cho thuê không chỉ giúp giải quyết nhu cầu cư trú của người dân mà còn góp phần điều tiết thị trường bất động sản theo hướng bền vững hơn, giảm áp lực đầu cơ, tích trữ nhà đất và hạn chế tình trạng tăng giá bất hợp lý.

Bên cạnh đó, việc phát triển phân khúc này còn tạo điều kiện thúc đẩy dịch chuyển lao động, nâng cao khả năng tiếp cận việc làm, nhất là tại các trung tâm công nghiệp, dịch vụ và đổi mới sáng tạo.

Các đại biểu cho rằng trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa nhanh, lực lượng lao động di cư ngày càng lớn và nhu cầu cư trú linh hoạt tăng mạnh, mô hình nhà ở cho thuê dài hạn sẽ trở thành xu hướng tất yếu trong cấu trúc thị trường bất động sản hiện đại.

HÀ NỘI ĐƯỢC KỲ VỌNG TRỞ THÀNH MÔ HÌNH THÍ ĐIỂM

Phát biểu kết luận cuộc họp, Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá cao các ý kiến tại cuộc họp; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục khẩn trương thể chế hóa các chủ trương lớn của Đảng liên quan đến phát triển nhà ở cho thuê.

Thủ tướng cho rằng phát triển nhà ở thương mại hiện vẫn phù hợp với khả năng chi trả của một bộ phận người dân, song nhà ở cho thuê cần được xác định là một trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển nhà ở quốc gia thời gian tới.

Theo Thủ tướng, chủ trương phát triển nhà ở cho thuê đã được Đảng và Nhà nước xác định trong nhiều định hướng lớn; trong đó Thông báo số 64-TB/TW của Bộ Chính trị đã nhấn mạnh yêu cầu phát triển mạnh loại hình này nhằm đáp ứng nhu cầu ở thực của người dân.

Thủ tướng nhấn mạnh Hà Nội là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, đồng thời là địa phương có tốc độ đô thị hóa và nhu cầu nhà ở thuộc nhóm cao nhất cả nước. Đây cũng là nơi hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để triển khai thí điểm các mô hình phát triển nhà ở mới.

Theo Thủ tướng, Hà Nội cần tiên phong phát triển nhà ở cho thuê dài hạn; chủ động nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách phù hợp; đồng thời đẩy nhanh việc hình thành các mô hình thí điểm có tính khả thi cao và khả năng nhân rộng.

Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành phối hợp chặt chẽ với thành phố Hà Nội trong quá trình rà soát cơ chế, chính sách; nghiên cứu các giải pháp huy động nguồn lực xã hội; đồng thời tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến quy hoạch, đất đai, đầu tư và tín dụng.

Theo định hướng được nêu tại cuộc họp, Hà Nội sẽ không chỉ là địa phương triển khai trước mà còn đóng vai trò xây dựng cơ sở thực tiễn để mở rộng mô hình ra các đô thị lớn, vùng kinh tế trọng điểm và các địa phương khác trong thời gian tới.

Thủ tướng cũng lưu ý việc phát triển nhà ở cho thuê cần được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đô thị bền vững, gắn với quy hoạch hạ tầng, giao thông, việc làm và các dịch vụ xã hội thiết yếu nhằm bảo đảm chất lượng sống cho người dân.

Bên cạnh yêu cầu thúc đẩy nguồn cung, Thủ tướng nhấn mạnh cần xây dựng thị trường nhà ở cho thuê theo hướng minh bạch, ổn định, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân; qua đó góp phần tạo nền tảng phát triển bền vững cho thị trường bất động sản và kinh tế đô thị trong giai đoạn mới.

YÊU CẦU ĐỒNG BỘ CÁC GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NHÀ Ở CHO THUÊ

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp phát triển nhà ở cho thuê dài hạn. Theo đó, với UBND TP Hà Nội, Quy hoạch Thủ đô Hà Nội được định hướng phát triển "các khu đô thị đa mục tiêu", đồng thời, Luật Thủ đô đã trao quyền cho Hà Nội được quyết định thí điểm cơ chế, chính sách mới.

Do đó, Thủ tướng yêu cầu Hà Nội ưu tiên làm điểm trước, phải đi tiên phong, khẩn trương rà soát toàn bộ quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch đô thị và nông thôn và quỹ đất, quỹ nhà tài sản công đang sử dụng kém hiệu quả để có phương án sắp xếp, phát triển mô hình nhà ở cho thuê; báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả trong tháng 6 năm 2026. Các cơ chế thí điểm của Hà Nội nếu thực hiện hiệu quả sẽ nhân rộng ra cả nước.

Thủ tướng yêu cầu Hà Nội chủ động rà soát nhu cầu, đối tượng, cơ chế đầu tư xây dựng và triển khai mô hình nhà ở cho thuê quy mô lớn, bảo đảm chất lượng đáp ứng nhu cầu thực tế về nhà ở của những người sinh sống, làm việc tại Hà Nội, bao gồm cán bộ, công chức, viên chức của các cơ quan Trung ương; phấn đấu thực hiện khởi công một số dự án trong tháng 6 năm 2026; sử dụng linh hoạt nguồn thu nghĩa vụ nhà ở xã hội bằng tiền theo hướng Nhà nước đầu tư, doanh nghiệp chuyên nghiệp vận hành; đồng thời xây dựng Kế hoạch đầu tư, xây dựng, vận hành dự án nhà ở cho thuê, báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả trong tháng 7 năm 2026.

Thủ tướng giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan rà soát, bổ sung Luật Nhà ở và các luật liên quan nhằm thể chế hóa các chủ trương, chính sách mới theo Kết luận số 64-TB/TW; báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 7/2026 để báo cáo cấp có thẩm quyền.

Bộ Xây dựng cũng được giao phối hợp với Bộ Công an, UBND TP. Hà Nội và các cơ quan liên quan khẩn trương ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về nhà ở cho thuê, đặc biệt là tiêu chuẩn an toàn phòng cháy, chữa cháy đối với loại hình này trong tháng 7/2026.

Cùng với đó, Bộ Xây dựng chủ trì phối hợp với Hà Nội, TP.HCM, Đồng Nai, Hải Phòng, Đà Nẵng rà soát nhu cầu nhà ở, hoàn thiện cơ sở quy hoạch và phân bổ nguồn lực nhằm tránh pha cung - cầu; đồng thời đề xuất cơ chế phát triển nhà ở cho thuê trên cả nước, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 7/2026.

Bộ Xây dựng phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan rà soát, đề xuất cơ chế cho phép doanh nghiệp, hợp tác xã được mua lại nhà ở thương mại, nhà ở xã hội với mục đích duy nhất là để cho thuê, hoàn thành trong tháng 6 năm 2026.

Đồng thời, phối hợp với Bộ Tài chính, các bộ, ngành và các địa phương rà soát tổng thể, tăng cường quản lý, sử dụng hiệu quả tài sản công, trong đó có quỹ nhà ở thuộc sở hữu của nhà nước (nhà công vụ, nhà ở sinh viên, nhà ở công nhân, nhà ở xã hội...); đề xuất cơ chế khai thác, quản lý theo hướng chuyên nghiệp, công khai, minh bạch, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 7 năm 2026.

Tài sản của các bộ ngành Trung ương trên địa bàn Hà Nội nếu không sử dụng hiệu quả thì cũng nghiên cứu bàn giao cho Hà Nội để sử dụng hiệu quả hơn.

Đối với Bộ Tài chính, Thủ tướng yêu cầu khẩn trương hướng dẫn cơ chế cho thuê và chính sách ưu đãi thuế đối với dự án nhà ở cho thuê dài hạn, áp dụng cho cả chủ đầu tư và người thuê; hoàn thành trong tháng 7/2026.

Ngân hàng Nhà nước được giao nghiên cứu chính sách tín dụng ưu đãi dài hạn cho phát triển nhà ở cho thuê; trường hợp cần thiết, xem xét cơ chế cấp vốn qua ngân hàng thương mại hoặc tổ chức tài chính phù hợp.

Thủ tướng cũng giao Bộ Quốc phòng, Bộ Công an phối hợp với Hà Nội rà soát quỹ đất và nghiên cứu mô hình nhà ở cho lực lượng vũ trang, làm cơ sở nhân rộng trên cả nước.

Giao Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc tiếp tục trực tiếp chỉ đạo các công việc liên quan.

Thủ tướng nêu rõ phát triển nhà ở cho thuê là một việc khó, rất thách thức; đây không chỉ là vấn đề kinh tế, mà còn là vấn đề an sinh xã hội, vấn đề niềm tin của Nhân dân vào sự quan tâm, chăm lo của Đảng, Nhà nước; với sự lãnh đạo sâu sát của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Bộ Chính trị, sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, sự đồng thuận của Nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp, nếu chúng ta quyết tâm và triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp thì chắc chắn sẽ thành công.