Hãng ô tô BYD Trung Quốc kiện Chính phủ Mỹ đòi hoàn tiền thuế quan

Theo hãng tin Reuters, nhà sản xuất ô tô Trung Quốc BYD đã nộp đơn kiện Chính phủ Mỹ lên Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ (USCIT), phản đối việc Tổng thống Mỹ Donald Trump áp thuế quan đối ứng và yêu cầu hoàn trả toàn bộ khoản thuế doanh nghiệp này đã nộp từ tháng 4/2025 đến nay.

Đây là vụ kiện đầu tiên của một hãng xe Trung Quốc liên quan đến thuế quan của Mỹ. Động thái này diễn ra trong bối cảnh hàng nghìn doanh nghiệp toàn cầu có hoạt động tại Mỹ cũng nộp đơn kiện, cho rằng chính quyền ông Trump không thể viện dẫn Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) để áp thuế quan đối ứng lên hàng hóa nhập khẩu.

Trong đơn nộp lên USCIT ngày 26/1 mà hãng tin Reuters xem được, bốn công ty con của BYD tại Mỹ lập luận rằng IEEPA không trao thẩm quyền áp thuế quan cho tổng thống Mỹ, vì “các văn bản về IEEPA không dùng từ ‘thuế quan’ hoặc bất kỳ thuật ngữ nào có ý nghĩa tương đương”.

Hiện Tòa án Tối cao Mỹ cũng đang xem xét liệu ông Trump có đủ thẩm quyền theo Hiến pháp Mỹ để áp thuế quan đối ứng dựa trên IEEPA hay không.

Tuần trước, ông Jamieson Greer, Đại diện Thương mại Mỹ, cho biết Tòa án Tối cao Mỹ cần thêm thời gian để ra phán quyết do mức độ ảnh hưởng của vụ việc rất lớn. Vụ việc đã được đưa ra tranh tụng vào ngày 5/11/2025. Từ đó đến nay, chưa có thông tin mới nào về vụ việc này. Theo thông lệ, Tòa án Tối cao sẽ không công bố thông tin vụ kiện nào sẽ được ra phán quyết vào ngày nào.

Theo các nhà phân tích, phán quyết về thuế quan đối ứng nhiều khả năng có trước khi kết thúc nhiệm kỳ xét xử hiện tại của Tòa án Tối cao Mỹ, thường rơi vào cuối tháng 6, nhưng vẫn có thể sớm hơn.

Trong đơn kiện, BYD cho biết họ phải tiến hành một vụ kiện riêng để bảo đảm sẽ được hoàn lại những khoản thuế quan đã bị thu trái luật nếu không có phán quyết và biện pháp khắc phục từ tòa án.

Dù không bán ô tô con tại Mỹ, hoạt động của hãng xe Trung Quốc này tại thị trường Mỹ vẫn trải rộng từ xe buýt, xe thương mại đến pin, hệ thống lưu trữ năng lượng và tấm pin mặt trời.

Theo thông tin trên trang web của BYD, công ty con BYD North America hiện sử dụng 750 lao động tại nhà máy sản xuất xe tải ở Lancaster, bang California, Mỹ.

BYD viện dẫn các phán quyết trước đó của USCIT và Tòa Phúc thẩm Liên bang Mỹ (CAFC). Theo CAFC, IEEPA không trao thẩm quyền để áp các mức thuế quan đối ứng mà chính quyền ông Trump đang bị kiện.

Dù vậy, phán quyết cuối cùng của Tòa án Tối cao Mỹ - nếu có - nhiều khả năng chỉ xoay quanh tính hợp pháp của thuế quan đối ứng áp theo từng quốc gia, chứ không bao phủ các khoản áp thuế quan theo ngành như thuế quan với ô tô nhập khẩu. Vì vậy, ngay cả khi Tòa án Tối cao phán quyết bất lợi cho chính quyền ông Trump, BYD cũng chỉ được giảm bớt một phần gánh nặng thuế quan.

Trước đó, ông Trump nhiều lần cảnh báo ô tô Trung Quốc đe dọa tương lai ngành ô tô Mỹ, nhưng cũng nhấn mạnh rằng ông sẵn sàng chào đón một hãng xe Trung Quốc nếu công ty đó muốn xây nhà máy và sản xuất xe ngay trên đất Mỹ.

Trước BYD, tập đoàn bán lẻ Costco và các công ty con tại Mỹ của Toyota Tsusho - doanh nghiệp thuộc tập đoàn Toyota - cũng đã nộp đơn kiện Chính phủ Mỹ lên USCIT.

Đơn kiện của Costco được nộp lên tòa án vào cuối tháng 11/2025 để yêu cầu hoàn thuế, trong trường hợp Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết đảo ngược thuế quan đối ứng của chính quyền ông Trump. Cùng thời điểm, các công ty con của Toyota Tsusho gồm Toyota Tsusho America, Toyota Tsusho Canada và Toyota Tsusho Nexty Electronics America cũng đâm đơn kiện với nội dung tương tự.