14:42 05/01/2009

Hiệu quả dự án Dung Quất sẽ ra sao khi giá dầu giảm?

Chỉ còn hai tháng nữa, vào ngày 25/2/2009, dự án Nhà máy Lọc dầu Dung Quất sẽ được vận hành thương mại

Nhà máy Lọc dầu Dung Quất.
Nhà máy Lọc dầu Dung Quất.
Chỉ còn hai tháng nữa, vào ngày 25/2/2009, dự án Nhà máy Lọc dầu Dung Quất sẽ được vận hành thương mại.

Vấn đề được nhiều người quan tâm là hiệu quả kinh tế của dự án lọc dầuđầu tiên của Việt Nam với tổng vốn đầu tư 2,5 tỉ Đô la Mỹ sẽ ra saotrong bối cảnh giá dầu thế giới liên tục giảm mạnh.

Báo giới đã trao đổi với ông Đinh Văn Ngọc, Phó tổng giám đốc Công tyTNHH Một thành viên Lọc hóa dầu Bình Sơn, đơn vị sẽ quản lý vận hànhnhà máy, xung quanh vấn đề này.

Dường như một số công đoạn xây dựng nhà máy đang gặp khó khăn do  điều kiện thời tiết?

Từ tháng 11 đến tháng 3 hàng năm tại Dung Quất thời tiết không thuậnlợi cho việc thi công trên công trường và trên biển do sóng lớn, có lúcgiật cấp 6, 7, biển động mạnh. Vì vậy chúng tôi và nhà thầu phải phốihợp chặt chẽ hơn, lập kế hoạch chi tiết hơn.

Đến giữa tháng 12/2008, tiến độ xây lắp của dự án đạt 97,98% và tiến độcông tác chạy thử đạt 45% và tôi tin đến ngày 25/2/2009, nhà máy sẽ sảnxuất ra các sản phẩm xăng dầu thương mại đầu tiên của Việt Nam.

Nguồn nguyên liệu cho nhà máy đã nhập đủ chưa, thưa ông?

Sắp tới sẽ nhập 600 tấn LPG (khí hóa lỏng) đầu tiên và một phần sẽ dùngđể đốt đuốc cho nhà máy. Ngọn đuốc này cao 115 mét và đối với các nhàmáy lọc dầu thì khởi động đốt đuốc là thời điểm rất quan trọng sau mốcnhập dầu thô, khẳng định rằng nhà máy đã hoàn thiện về cơ khí và chuyểnsang giai đoạn sẵn sàng nhập hydrocacbon, tiếp nhận nguyên liệu để chếbiến.

Hiện chúng tôi đã chứa gần đầy hai bể chứa dầu thô (80.000 tấn) sau đợtnhập đầu tiên ngày 5/12 vừa qua. Lượng dầu đó phục vụ cho giai đoạnchạy thử nghiệm thu và nhà máy sẽ nhập lô dầu thô thứ hai, khoảng600.000 thùng vào cuối tháng 1 hoặc tuần đầu của tháng 2/2009, như vậytháng 2 và 3/2009 sẽ có đủ nguồn dầu thô cho nhà máy.

Trước mắt, nguồn nguyên liệu cho nhà máy lọc dầu do mỏ Bạch Hổ cung cấpnhưng mỏ này đang cạn dần, vậy đâu là nguồn nguyên liệu lâu dài cho nhàmáy?

Khả năng cung cấp dầu thô của mỏ Bạch Hổ cho Nhà máy Lọc dầu Dung Quấtđến đâu và kéo dài trong bao lâu đã được công ty lên kế hoạch.

Ngoài mỏ Bạch Hổ, Việt Nam còn  nhiều nguồn dầu khác đang được đưa vàokhai thác như các mỏ Cá Ngừ Vàng, Rạng Đông, Sư Tử Đen, Sư Tử Vàng...và năm nay đã đưa vào khai thác bốn mỏ mới. Nhà máy có thể trộn cácloại dầu ngọt khác của Việt Nam với dầu Bạch Hổ để đảm bảo cung cấp dầuthô trong trung hạn.

Về dài hạn, chúng tôi đang đàm phán với các nhà cung cấp dầu thô nhưBP, Shell... về hợp đồng mua dầu dài hạn từ nước ngoài để pha trộn vớidầu Bạch Hổ và dầu ngọt Việt Nam và cung cấp lâu dài cho nhà máy.

Chính phủ và Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (Petro Vietnam) đã đồng ý vềnguyên tắc cho phép Công ty Lọc hóa dầu Bình Sơn nghiên cứu sơ bộ và đềxuất phương án nâng cấp nhà máy, trong đó có việc chế biến dầu hỗn hợp.

Hầu hết các phân xưởng của nhà máy được thiết kế để chế biến dầu hỗnhợp, tức là pha trộn giữa dầu ngọt và dầu chua theo tỷ lệ nhất định.Sau này một lượng đáng kể dầu chua sẽ được nhập từ Dubai, Kuwait, SaudiArabia... để đảm bảo nguồn cung lâu dài.

Vậy thì dự kiến năm 2009 nhà máy có thể đáp ứng nhu cầu xăng dầu nội địa đến đâu?

Nhà máy vận hành liên tục theo công suất và dự kiến trong năm 2009 sẽđạt khoảng 60-65% công suất thiết kế, tức là sẽ đưa vào chế biến khoảng4 triệu tấn dầu thô.

Thời điểm 25/2/2009 khi nhà máy vận hành thương mại thì công suất sẽ ởmức tối thiểu, khoảng 50% và từ tháng 8 đến cuối năm 2009 dự tính cókhả năng nâng công suất nhà máy lên 100%.

Với công suất nguyên liệu chế biến 6,5 triệu tấn dầu thô/năm, sẽ đưa rathị trường 6,3 triệu tấn sản phẩm/năm, bao gồm chín loại sản phẩm.

Nhà máy được thiết kế theo nhiều chế độ vận hành linh hoạt, nếu thịtrường cần nhiều dầu diesel và chế biến dầu diesel hiệu quả kinh tế caohơn thì chúng tôi sẽ tối đa hóa sản xuất loại dầu này. Nếu nhu cầu vềxăng cao hơn và chế độ sản xuất xăng cho hiệu quả kinh tế cao hơn thìchuyển chế độ vận hành từ tối đa dầu diesel sang tối đa xăng.

Tại sao phải đặt vấn đề nâng công suất nhà máy lúc này? Có phải vìthiết kế ban đầu không dự báo đúng nhu cầu thị trường trong dài hạn?

Bất cứ nhà máy lọc hóa dầu nào trong giai đoạn thiết kế đều phải tínhđến việc mở rộng trong tương lai vì đó là đặc thù của nó. Đối với Nhàmáy Lọc dầu Dung Quất, tiêu chuẩn thiết kế là theo tiêu chuẩn thế giớivà công ty đã dành sẵn một diện tích đất cho việc mở rộng sau này.

Thiết kế ban đầu của nhà máy từ những năm 1998-2000, đến năm 2003 chỉnhsửa lại và đã tính toán nhu cầu thị trường và sự phát triển của đấtnước, tuy nhiên không thể hoàn toàn chính xác.

Ví dụ dự báo về tăng trưởng GDP là bao nhiêu phần trăm/năm, nhu cầutiêu thụ xăng dầu trong nước tăng như thế nào, và không thể ngờ giá dầuthế giới hồi đầu năm lên tới 147 Đô la Mỹ/thùng thì nay xuống dưới 50Đô la, thậm chí 40 Đô la/thùng.

Tầm nhìn của dự án là đến năm 2020-2025, với tình hình giá dầu thế giớinhiều biến động và nhu cầu tiêu thụ xăng dầu trong nước ngày càng tăng,thì việc lên kế hoạch mở rộng ngay từ thời điểm này, theo tôi, khôngphải là sớm.

Vậy, nên chọn phương án nâng công suất nhà máy hay xây một nhà máy khác để tiết kiệm chi phí đầu tư?

Hiện mới chỉ là giai đoạn nghiên cứu sơ bộ và có nhiều phương án, nângcấp ra sao đòi hỏi phải nghiên cứu chi tiết hơn. Nếu Nhà máy Lọc dầuDung Quất nâng cấp thì với công suất hiện tại 6,5 triệu tấn/năm, có khảnăng nâng lên 8-8,5 triệu tấn/năm.

Tuy nhiên, đó chỉ là một phương án, hướng thứ hai mà thế giới cũng làmnhiều là xây một dây chuyền thứ hai, (giống như nhà máy thứ hai) bêncạnh nhà máy thứ nhất để tận dụng các lợi thế có sẵn. Như thế, chỉ cầnmột tổng giám đốc (của nhà máy thứ nhất), nếu xây ở chỗ khác thì phảinhân đôi số lãnh đạo và cán bộ lên.

Lợi thế thứ hai là về cơ sở hạ tầng, rất nhiều hạng mục phụ trợ có thểsử dụng cho dây chuyền thứ hai, ví dụ như cảng biển nước sâu tại DungQuất.

Thưa ông, bài toán giá xăng dầu trong nước sẽ như thế nào sau khi nhàmáy hoạt động, liệu người tiêu dùng có thể hy vọng một mức giá “dễ thở”hơn không?

Đó là chuyện điều tiết vĩ mô của Chính phủ và còn phụ thuộc vào thuếnhập khẩu xăng dầu và tình hình kinh tế. Nhưng nhà máy sẽ giúp “giảmnhiệt” thị trường, giảm sức ép nhập khẩu, giảm phụ thuộc vào nước ngoàivì nó đáp ứng khoảng 30% nhu cầu xăng dầu của đất nước.

Tác động của Nhà máy Lọc dầu Dung Quất lên thị trường phân phối xăngdầu và việc chế biến là rất lớn, nên ngay cả việc mua dầu thô từ mỏBạch Hổ - nguồn tài nguyên đất nước cũng là bài toán kinh tế cân đốicủa Chính phủ và Bộ Tài chính.

Nhưng giá dầu thế giới đã tụt xuống dưới 40 Đô la Mỹ/thùng, như vậy giábán xăng dầu của nhà máy vào năm tới sẽ phải cạnh tranh quyết liệt vớigiá nhập khẩu và có thể lợi nhuận sẽ bị ảnh hưởng?

Cá nhân tôi không cho rằng giá dầu thế giới sẽ giảm nữa bởi vì OPEC(các nước xuất khẩu dầu mỏ) sẽ điều chỉnh lại sản lượng và hiện nay họđã có kế hoạch cắt giảm sản lượng. Ngoài ra, số tiền 700 tỉ Đô la màChính phủ Mỹ tung ra cũng sẽ giúp kinh tế Mỹ hồi phục và giá dầu thếgiới sẽ tăng trở lại chứ không thể giảm tiếp.

* Dầu ngọt là loại dầu có hàm lượnglưu huỳnh thấp, không gây hại môi trường trong khi dầu chua có hàmlượng lưu huỳnh cao gây ăn mòn kim loại, tạo ra mưa axít và làm ô nhiễmmôi trường. 

Muốn chế biến dầu hỗn hợp người tatrộn nguyên liệu đầu vào là dầu ngọt với dầu chua theo một tỷ lệ nhấtđịnh tùy theo hàm lượng lưu huỳnh trong hai loại dầu này, chẳng hạn 85%dầu ngọt và 15% dầu chua, để đảm bảo sản phẩm đầu ra có chất lượng tốtvà ít lưu huỳnh.

Hiện nay, theo đánh giá của cácchuyên gia dầu mỏ thì dầu thô khai thác tại các mỏ của Việt Nam hầu hếtlà dầu ngọt có chất lượng cao, hàm lượng lưu huỳnh thấp. Về lâu dài,Nhà máy Lọc dầu Dung Quất sẽ sử dụng nguồn dầu ngọt này pha trộn vớidầu chua nhập khẩu để tạo ra sản phẩm dầu hỗn hợp.

Thành Trung (TBKTSG)