Hợp tác Việt Nam-Ấn Độ: Thúc đẩy kết nối thị trường, khai mở dư địa đầu tư mới trên đa lĩnh vực

Chiều 6/5, tại New Delhi (Ấn Độ), trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã có cuộc hội đàm song phương với Bộ trưởng Tài chính Ấn Độ Nirmala Sitharaman nhằm trao đổi về tình hình kinh tế vĩ mô, cải cách chính sách tài khóa, thúc đẩy hợp tác kinh tế - đầu tư cũng như tăng cường hợp tác tài chính giữa hai nước.

PHÁT HUY CÁC CƠ CHẾ HIỆN CÓ, ĐẨY MẠNH KẾT NỐI THỊ TRƯỜNG VIỆT NAM - ẤN ĐỘ

Tại buổi làm việc, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn khẳng định Việt Nam luôn coi trọng và đánh giá cao quan hệ hữu nghị truyền thống với Ấn Độ – một trong những đối tác chiến lược toàn diện quan trọng của Việt Nam trong khu vực.

Đặc biệt, nhân chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Ấn Độ theo lời mời của Tổng thống và Thủ tướng Ấn Độ, hai bên đã thống nhất nâng cấp quan hệ Việt Nam – Ấn Độ lên “Đối tác Chiến lược Toàn diện Tăng cường”, mở ra giai đoạn hợp tác mới sâu sắc, thực chất và hiệu quả hơn.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đánh giá cao vai trò và vị thế của Ấn Độ như một trong những nền kinh tế lớn, năng động hàng đầu thế giới, nổi bật trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, đổi mới sáng tạo, công nghiệp dược phẩm và năng lượng.

Theo Bộ trưởng, những thành tựu phát triển của Ấn Độ thời gian qua là nguồn tham khảo và kinh nghiệm quý đối với nhiều quốc gia đang phát triển, trong đó có Việt Nam. Đối với các quốc gia có quy mô lao động lớn như Việt Nam và Ấn Độ, việc thích ứng với xu hướng chuyển đổi công nghệ và tự động hóa sẽ là yêu cầu quan trọng trong thời gian tới.

Đề cập đến hợp tác kinh tế - đầu tư song phương, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhận định tiềm năng hợp tác giữa hai nước vẫn còn rất lớn và chưa được khai thác tương xứng. Dù số lượng dự án đầu tư tương đối nhiều, quy mô bình quân còn khiêm tốn, cho thấy dư địa để hai bên nâng tầm hợp tác theo hướng chiến lược, dài hạn và có chiều sâu hơn.

Bước vào giai đoạn 2026 – 2030, Việt Nam đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng trên 10%. Để đạt được mục tiêu này, Việt Nam tập trung vào ba đột phá chiến lược gồm: cải cách thể chế; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ số, AI và đổi mới sáng tạo; đồng thời phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại. Vì vậy, việc tăng cường hợp tác với các đối tác như Ấn Độ là rất quan trọng.

Đồng thời, Việt Nam cũng mong muốn mở rộng đầu tư sang Ấn Độ – thị trường rộng lớn với hơn 1,4 tỷ dân. Tuy nhiên, quy mô đầu tư của doanh nghiệp Việt Nam tại Ấn Độ hiện vẫn còn hạn chế. Vì vậy, Việt Nam đề nghị hai bên tiếp tục trao đổi nhằm cải thiện điều kiện tiếp cận thị trường, tạo thuận lợi hơn cho cộng đồng doanh nghiệp.

Liên quan đến các khoản viện trợ không hoàn lại, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết Việt Nam đánh giá cao sự hỗ trợ của Chính phủ Ấn Độ trong các lĩnh vực như công nghệ cao, giáo dục, viễn thám và quốc phòng.

Một số dự án tiêu biểu đã và đang được triển khai hiệu quả như Trung tâm Tính toán hiệu năng cao tại Trường Đại học Bách khoa Hà Nội; Dự án Trạm bơm tiêu Bình Bộ tại tỉnh Phú Thọ sử dụng khoản tín dụng ưu đãi 9,5 triệu USD; hay Dự án xây dựng hệ thống tiếp nhận và xử lý dữ liệu ảnh vệ tinh sử dụng khoản viện trợ không hoàn lại trị giá 21,534 triệu USD từ Quỹ ASEAN – Ấn Độ.

Thông qua Bộ trưởng Tài chính Ấn Độ, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn bày tỏ mong muốn hai bên tiếp tục thúc đẩy hợp tác theo hướng thực chất và hiệu quả hơn; phát huy các cơ chế hợp tác hiện có, tăng cường trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật; đồng thời đẩy mạnh kết nối thị trường, tạo thuận lợi cho thương mại và đầu tư, hướng tới xây dựng môi trường tài chính minh bạch, ổn định và hiệu quả.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng cũng đề xuất hai bên giao các cấp kỹ thuật nghiên cứu các giải pháp cụ thể nhằm chia sẻ kinh nghiệm thành công, tăng cường năng lực trong những lĩnh vực cùng có thế mạnh và nhu cầu ưu tiên, như cải cách chính sách thuế, đặc biệt đối với khu vực doanh nghiệp vừa, nhỏ và siêu nhỏ, cũng như thúc đẩy đầu tư công theo hướng nâng cao cả quy mô lẫn hiệu quả.

ĐỒNG HÀNH TRONG XÂY DỰNG MÔ HÌNH QUẢN LÝ SỐ VÀ ĐẦU TƯ CÔNG

Bộ trưởng Nirmala Sitharaman cho biết bà đặc biệt ấn tượng trước sự quan tâm và nghiên cứu sâu của phía Việt Nam đối với kinh tế Ấn Độ, nhất là các chính sách về đầu tư công, cải cách thuế và hỗ trợ doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa.

Bộ trưởng Nirmala Sitharaman đánh giá cao những thành tựu phát triển của Việt Nam và nhấn mạnh nhiều định hướng cải cách của Việt Nam có sự tương đồng với các ưu tiên phát triển hiện nay của Ấn Độ như cải cách thể chế, cải thiện môi trường kinh doanh, phát triển hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và kiểm soát lạm phát gắn với duy trì tăng trưởng.

Theo Bộ trưởng Nirmala Sitharaman, việc duy trì cân bằng giữa tăng trưởng và kiểm soát lạm phát luôn là thách thức lớn đối với các nền kinh tế đang phát triển. Hiện Ấn Độ vẫn theo đuổi mục tiêu kiểm soát lạm phát quanh mức 4%, qua đó tạo dư địa để tiếp tục thúc đẩy tăng trưởng và mở rộng đầu tư công dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Narendra Modi.

Chia sẻ kinh nghiệm của Ấn Độ về đầu tư công, Bộ trưởng Nirmala Sitharaman cho biết sau đại dịch Covid-19, Chính phủ Ấn Độ đã lựa chọn đầu tư công là động lực chủ đạo cho phục hồi kinh tế. Theo đó, đầu tư hạ tầng mang lại hiệu ứng lan tỏa lớn đối với tăng trưởng, việc làm và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Quy mô đầu tư công của Ấn Độ hiện đã tăng mạnh từ khoảng 2.000 tỷ Rupee/năm lên hơn 12.000 tỷ Rupee/năm, tập trung vào các lĩnh vực như đường bộ, cảng biển, đường sắt, sân bay, hạ tầng số, bệnh viện và hạ tầng xã hội.

Bộ trưởng Tài chính Ấn Độ cũng giới thiệu nền tảng số PM Gati Shakti – hệ thống đánh giá, điều phối và lựa chọn các dự án đầu tư công dựa trên phân tích liên kết vùng, khả năng tạo việc làm, tác động tới doanh nghiệp vừa và nhỏ, logistics và hiệu quả kinh tế tổng thể.

Theo Bộ trưởng, mỗi dự án đầu tư công trước khi được phê duyệt đều phải trải qua hàng nghìn tiêu chí đánh giá liên quan đến khả năng kết nối hạ tầng, tác động lan tỏa và hiệu quả tạo việc làm, qua đó bảo đảm tính liên kết và hiệu quả đầu tư.

Hai Bộ trưởng cũng trao đổi sâu về chính sách hỗ trợ doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSME). Bộ trưởng Nirmala Sitharaman cho biết Ấn Độ đã triển khai nhiều cải cách mạnh mẽ nhằm đơn giản hóa thủ tục thuế, trong đó cho phép doanh nghiệp nhỏ kê khai thuế hoàn toàn điện tử mà không cần xác nhận của kiểm toán viên, đồng thời áp dụng ngưỡng miễn đăng ký thuế GST đối với doanh nghiệp có doanh thu nhỏ.

Ấn Độ cũng đẩy mạnh số hóa toàn diện trong quản lý thuế và tài chính công theo hướng “không tiếp xúc trực tiếp”, với hầu hết quy trình kê khai, xử lý hồ sơ và quản lý thuế được thực hiện trên nền tảng số. Theo Bộ trưởng, quá trình số hóa không chỉ giúp giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp mà còn nâng cao tính minh bạch, hạn chế tiêu cực và tiết kiệm đáng kể nguồn lực cho ngân sách nhà nước.

Bày tỏ sự quan tâm đối với mô hình này, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đề nghị phía Ấn Độ chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ Việt Nam tiếp cận nền tảng PM Gati Shakti phục vụ công tác quản lý, lựa chọn dự án đầu tư công.

Bộ trưởng Nirmala Sitharaman cho biết sẽ chuyển đề xuất này tới các cơ quan liên quan của Ấn Độ để nghiên cứu khả năng hỗ trợ Việt Nam xây dựng mô hình phù hợp với điều kiện thực tế.

Tại cuộc hội đàm, hai bên cũng trao đổi về định hướng tăng cường hợp tác kinh tế - tài chính thời gian tới, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, năng lượng sạch, dược phẩm, thanh toán số và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Hai bên nhất trí tiếp tục thúc đẩy trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm trong cải cách chính sách thuế, phát triển hạ tầng và nâng cao hiệu quả đầu tư công.