ILO đối mặt khủng hoảng tài chính do Mỹ và nhiều nước chậm đóng góp ngân sách

Trực thuộc Liên Hợp Quốc (UN), Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) có sứ mệnh thúc đẩy việc làm bền vững, bảo vệ quyền lợi của người lao động, mở rộng cơ hội việc làm công bằng và tăng cường đối thoại xã hội trên toàn cầu. Tính đến năm 2025, ILO có 187 quốc gia thành viên, gần như gồm toàn bộ các nước tham gia UN.

Trong một tài liệu nội bộ dài 35 trang gửi toàn thể nhân viên ngày 13/10, Tổng giám đốc Gilbert Houngbo đưa ra một loạt đề xuất tái cơ cấu bộ máy hoạt động của ILO.

Các đề xuất bao gồm điều chuyển nhân sự khỏi trụ sở chính tại Geneva (Thụy Sỹ), cắt giảm tới 295 vị trí nếu tình hình tài chính không được cải thiện, và trong kịch bản xấu nhất, giảm ngân sách khoảng 20% cho giai đoạn 2026–2027, đi kèm điều chỉnh lương ở các cấp bậc để tiết kiệm khoảng 93 triệu USD.

Các đề xuất này sẽ được tham vấn thêm trước khi trình lên Hội đồng Quản trị ILO vào tháng 11 tới.

"Với số tiền hội phí bị chậm đóng từ một số quốc gia thành viên lên tới hơn 260 triệu franc Thụy Sỹ, tương đương 323 triệu USD, tình hình tài chính của ILO đang trở nên rất căng thẳng. Khoản nợ này chiếm khoảng 30% tổng mức đóng góp của các nước thành viên cho ngân sách hoạt động định kỳ hai năm một lần của tổ chức”, ông Houngbo cho biết trong tài liệu trên.

Mỹ hiện là nhà tài trợ lớn nhất của ILO, đóng góp 22% ngân sách thường xuyên của tổ chức. Tuy nhiên, quốc gia này đang chậm đóng góp ngân sách hơn 173 triệu franc Thụy Sỹ. Bên cạnh đó, một số nền kinh tế lớn khác như Trung Quốc và Đức cũng đang chậm thực hiện nghĩa vụ tài chính với ILO.

Trong thông cáo gửi Reuters, ILO cho biết tổ chức này - cũng như nhiều cơ quan khác trong hệ thống Liên Hợp Quốc - đang đối mặt với tình trạng tài chính và thanh khoản căng thẳng do một số quốc gia thành viên chậm đóng góp ngân sách, khiến dòng tiền bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

“Như Tổng giám đốc đã nhấn mạnh, ILO đang nỗ lực hết sức để tránh phải chấm dứt hợp đồng lao động ngoài ý muốn. Tuy nhiên, trong trường hợp tình hình tài chính tiếp tục bất ổn, không thể loại trừ kịch bản này. Ban quản lý cấp cao của ILO đang thường xuyên cập nhật cho nhân viên về những diễn biến mới đồng thời duy trì đối thoại với công đoàn”, thông cáo của tổ chức cho biết.

Kể từ đầu năm, ILO đã phải giảm biên chế khoảng 225 vị trí do nguồn tài trợ từ Mỹ bị thu hẹp sau khi Tổng thống Donald Trump trở lại nắm quyền.

Trong phiên họp tháng 6, tổ chức này đã thông qua ngân sách 930 triệu USD cho giai đoạn 2026-2027. Tuy nhiên, Thông cáo của ILO cho biết quá trình thu đóng góp thường xuyên đã chậm lại trong tháng 9 đến mức “không còn đủ để đáp ứng nhu cầu của các chương trình”.

Thông cáo cũng cảnh báo rằng ngân sách dự trữ chỉ đủ đảm bảo chi trả lương đến cuối năm 2025, với điều kiện các chi phí như cho công tác được kiểm soát nghiêm ngặt và ngừng tuyển dụng mới.

Trong một nghị quyết mới công bố, Công đoàn nhân viên ILO bày tỏ “mối quan ngại sâu sắc” về cuộc khủng hoảng tài chính và các đề xuất cải tổ của ban lãnh đạo, đồng thời cáo buộc rằng ban điều hành ILO đã không tham gia đối thoại nghiêm túc với người lao động về những thay đổi này.

Các đề xuất cải tổ của ILO được đưa ra trong bối cảnh UN cũng đã công bố kế hoạch giảm 15% ngân sách thường xuyên cho năm 2026 - một phần trong chiến lược thắt chặt chi tiêu do khủng hoảng tài chính. Theo dự thảo ngân sách mới được công bố vào tháng 9/2025, UN sẽ cắt giảm ngân sách thường xuyên từ khoảng 3,7 tỷ USD xuống còn khoảng 3,24 tỷ USD.