Nhật Bản khát lao động nước ngoài

Cuộc khảo sát được thực hiện trong giai đoạn từ ngày 3-22/9 với các CEO và chủ tịch của các doanh nghiệp lớn Nhật Bản và nhận được phản hồi từ 141 người.

Tính đến cuối năm 2024, Nhật Bản có khoảng 3,77 triệu lao động nước ngoài, tăng 1 triệu người so với 3 năm trước và chiếm khoảng 3% dân số. Trong bối cảnh dân số già hóa nhanh chóng và thiếu lao động, Chính phủ Nhật Bản đã mở rộng các chương trình tiếp nhận lao động nước ngoài ở một số trình độ nhất định và dự kiến tiếp tục mở rộng trong thời gian tới.

Người nhập cư trở thành một tâm điểm trong cuộc bầu cử tại Thượng viện Nhật Bản hồi tháng 7. Áp lực chính trị được dự báo sẽ gia tăng đối với chính phủ tiếp theo của Nhật Bản. Thủ tướng Shigeru Ishiba dự kiến sẽ chính thức rời cương vị này sau cuộc bầu cử lãnh đạo Đảng Dân chủ Tự do (LDP) vào thứ Bảy tuần này (4/10).

Trong cuộc khảo sát trên, khi được hỏi về chính sách mở rộng tiếp nhận lao động nước ngoài của Chính phủ Nhật Bản, 34,8% lãnh đạo doanh nghiệp được khảo sát cho biết họ ủng hộ và 63% nói rằng phần nào ủng hộ chính sách này. Theo đó, tổng tỷ lệ đồng ý là 97,8%.

Về kế hoạch tuyển dụng lao động nước ngoài trong 3 năm tới, 99,2% người được hỏi nói rằng doanh nghiệp của họ sẽ chủ động tuyển dụng hoặc tuyển dụng khi cần. Lý do phổ biến nhất được các nhà lãnh đạo doanh nghiệp này đưa ra là để đảm bảo tính đa dạng trong lực lượng lao động với 38,2% người được hỏi. 19% nói rằng doanh nghiệp họ làm vậy để ứng phó với tình trạng thiếu lao động trong nước.

Về những lĩnh vực sẽ chứng kiến lực lượng nước ngoài gia tăng, 45,7% dự báo đó sẽ là các ngành chuyên môn cao như lập kế hoạch, tiếp thị và kỹ thuật. 26% cho rằng đó sẽ là lĩnh vực nghiên cứu và phát triển (R&D). 22,8% đánh giá cao lĩnh vực phát triển trí tuệ nhân tạo (AI). Ngoài ra, 22,8% người được hỏi cho biết doanh nghiệp của mình sẽ tuyển dụng lao động nước ngoài làm việc cho các nhà máy và công trường xây dựng, cũng như nhân viên bán hàng tại cửa hàng.

“Việc tiếp nhận lao động nước ngoài trình độ cao rất quan trọng với tăng trưởng kinh tế của Nhật Bản”, ông Isao Teshirogi, chủ tịch công ty dược Shionogi, nhận định.

Cũng chia sẻ với Nikkei Asia, giám đốc một nhà máy sản xuất thiết bị công nghiệp cho biết các nhà sản xuất Nhật Bản đang chứng kiến tình trạng thiếu hụt lao động cho các vị trí kỹ sư cơ khí, điện và kỹ thuật dịch vụ. Vị giám đốc cho rằng Chính phủ nên có chính sách tiếp nhận lao động nước ngoài linh hoạt hơn.

Ngành cửa hàng tiện lợi Nhật Bản hiện nay phụ thuộc nhiều vào lao động nước ngoài.

“Lao động nước ngoài không chỉ đơn giản bổ sung cho lực lượng lao động trong nước, mà còn mang lại giá trị mới cho các doanh nghiệp và xã hội”, ông Sadanobu Takemasu, chủ tịch công ty cửa hàng tiện lợi Lawson, phát biểu.

Trả lời câu hỏi về rào cản trong việc tuyển dụng lao động nước ngoài, câu trả lời phổ biến của các nhà lãnh đạo doanh nghiệp Nhật là trình độ tiếng Nhật kém (49,5%), khó khăn về quản lý tình trạng cư trú (27%) và khác biệt về mức lương giữa lao động trong nước và lao động nước ngoài (16,3%).

Tuy nhiên, số lượng người nhập gia tăng cũng ảnh hưởng tới dư luận Nhật Bản, bắt nguồn từ những mâu thuẫn do khác biệt về lối sống và lo ngại về vấn đề an toàn trong xã hội.

Khi được hỏi về biện pháp giải quyết các vấn đề này, 65% người được nói rằng nên đặt hạn ngạch về số lượng người nước ngoài được tiếp nhận vào Nhật Bản. 71,1% cho rằng hạn ngạch nên ở mức từ 5% đến 10% dân số Nhật Bản.

“Sẽ có những lo ngại sự mất cân bằng trong cộng đồng địa phương và làm giảm cơ hội việc làm cho người Nhật Bản. Do đó, cần phải thiết lập hệ thống giáo dục, hỗ trợ cuộc sống và pháp lý để người nhập cư và người bản địa chung sống hòa hợp”, ông Shigeo Nakamura, Chủ tịch công ty Ajinomoto, chỉ ra.