Theo tính toán của hãng tin Reuters dựa trên dữ liệu thị trường,
ít nhất 40% công suất xuất khẩu dầu của Nga đang bị gián đoạn do các cuộc không kích của Ukraine, một đường ống lớn hư hại và nhiều
tàu chở dầu Nga bị bắt giữ.
Đây là đợt gián đoạn nguồn cung dầu nghiêm trọng nhất trong
lịch sử hiện đại của Nga - nước xuất khẩu dầu lớn thứ hai thế giới - và xảy ra
đúng lúc giá dầu vượt 100 USD/thùng vì chiến sự Iran.
Nguồn thu từ dầu mỏ là một trong những trụ cột quan trọng nhất
của ngân sách Nga và giữ vai trò then chốt trong nền kinh tế quy mô 2,6 nghìn tỷ
USD của nước này.
Trong tháng 3, Ukraine đã tăng cường tấn công bằng máy bay
không người lái nhằm vào hạ tầng xuất khẩu dầu và nhiên liệu của Nga, đánh
trúng cả 3 cảng xuất khẩu dầu chủ chốt ở phía Tây nước này, gồm Novorossiysk
trên Biển Đen cùng Primorsk và Ust-Luga trên biển Baltic.
Theo tính toán của Reuters, tính đến thứ Tư (25/3), khoảng
40% công suất xuất khẩu dầu thô của Nga - tương đương khoảng 2 triệu thùng/ngày
- đã bị gián đoạn sau vụ tấn công mới nhất. Phần xuất khẩu bị gián đoạn tập
trung ở 2 cảng Primorsk và Ust-Luga, cùng với đường ống Druzhba - tuyến vận
chuyển dầu qua lãnh thổ Ukraine tới Hungary và Slovakia.
Kiev cũng nhắm vào các trạm bơm trên tuyến đường ống này và
các nhà máy lọc dầu của Nga. Ukraine cho biết mục tiêu của các đợt tấn công là
làm giảm nguồn thu từ dầu khí của Moscow - lĩnh vực mang lại khoảng 1/4 thu
ngân sách của Chính phủ Nga - qua đó làm suy yếu năng lực quân sự của nước này.
Về phần mình, Nga gọi các cuộc tấn công của Ukraine là hành
động khủng bố và đã siết chặt an ninh trên toàn lãnh thổ nước này, vốn trải dài
qua 11 múi giờ.
Theo phía Ukraine, một cuộc không kích của Nga vào cuối
tháng 1 đã làm hư hại một phần hạ tầng của đường ống Druzhba trên lãnh thổ Ukraine, khiến
nguồn cung dầu sang Hungary và Slovakia bị gián đoạn. Sau đó, cả Slovakia và
Hungary đều đã yêu cầu Kiev sớm khôi phục nguồn cung qua tuyến này.
Tại cảng dầu Novorossiysk, nơi có công suất bốc xếp tối đa
700.000 thùng/ngày, hoạt động xuất hàng hiện vẫn thấp hơn kế hoạch sau đợt
không kích quy mô lớn bằng máy bay không người lái của Ukraine hồi đầu tháng
này.
Ngoài ra, theo các nhà giao dịch, việc nhiều tàu chở dầu có
liên quan tới Nga liên tiếp bị bắt giữ tại châu Âu gần đây cũng làm gián đoạn
khoảng 300.000 thùng/ngày dầu Nga xuất khẩu từ khu vực Bắc Cực qua cảng Murmansk.
Việc các tuyến xuất khẩu dầu sang phía Tây liên tục bị gián
đoạn đang buộc Moscow phải chuyển thêm dầu sang thị trường châu Á. Dù vậy, theo
giới giao dịch, khả năng chuyển hướng cũng hạn chế vì công suất của các tuyến
này không lớn.
Nga hiện vẫn duy trì dòng chảy dầu ổn định sang Trung Quốc
qua hai tuyến đường ống Skovorodino-Mohe và Atasu-Alashankou, đồng thời tiếp tục
xuất khẩu dầu ESPO Blend bằng đường biển qua cảng Kozmino. Tổng cộng, ba tuyến
này có công suất khoảng 1,9 triệu thùng/ngày.
Nga cũng tiếp tục xuất khẩu dầu từ hai dự án Sakhalin ở vùng
Viễn Đông, với khoảng 250.000 thùng/ngày. Ngoài ra, theo các nhà
giao dịch, nước này còn cung cấp khoảng 300.000 thùng/ngày cho các nhà máy lọc
dầu ở Belarus.