Khi “lâu trôi” trở thành vấn đề của ngành mỹ phẩm

Theo CBS News, ngày 2/2, Tòa án Tư pháp Ontario (Canada) tuyên phạt tập đoàn mỹ phẩm Mỹ 750.000 đô la Canada (tương đương gần 14 tỷ đồng) vì vi phạm Đạo luật Bảo vệ Môi trường Canada.

Không chỉ mất tiền, Estée Lauder còn bị đưa vào “danh sách đen” các doanh nghiệp vi phạm môi trường, dữ liệu được công bố công khai. Tòa cũng yêu cầu doanh nghiệp phải thông báo vụ việc tới cổ đông. Toàn bộ tiền phạt sẽ được chuyển vào Quỹ Tổn hại Môi trường của chính phủ Canada.

Trên phạm vi toàn cầu, các quốc gia phát triển như Canada, Liên minh châu Âu và Mỹ đang ngày càng siết chặt quản lý đối với PFAS, buộc các doanh nghiệp phải rà soát lại toàn bộ chuỗi cung ứng và công thức sản phẩm. Vụ việc Estée Lauder bị phạt đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong cách các quốc gia đang nhìn lại chuỗi giá trị của ngành làm đẹp từ phòng thí nghiệm, công thức hóa học cho tới sức khỏe cộng đồng và môi trường.

PFAS từng được xem là một phát minh lý tưởng cho mỹ phẩm: chống nước, bám màu, bền, ít lem. Với eyeliner, mascara hay son lâu trôi, các hợp chất fluor giúp sản phẩm “ở yên” trên da hàng giờ liền. Nhưng chính ưu điểm đó lại là gốc rễ của vấn đề.

PFAS không phân hủy tự nhiên, tồn tại lâu dài trong môi trường và có khả năng tích tụ trong cơ thể người. Khi mỹ phẩm được rửa trôi, chúng đi thẳng vào hệ thống nước. Khi dùng thường xuyên, chúng có thể xâm nhập qua da hoặc đường hô hấp.

Rất ít chất PFAS được nghiên cứu chi tiết, nhưng những chất đã được nghiên cứu đều có liên quan đến nhiều tác động đến sức khỏe ở người và động vật, bao gồm tăng nguy cơ ung thư, giảm phản ứng miễn dịch và khả năng sinh sản, cũng như làm thay đổi quá trình trao đổi chất và tăng nguy cơ béo phì.

Ba nhóm PFAS đã được nghiên cứu kỹ lưỡng (PFOS, PFOA và LC-PFCA) bị cấm ở Canada vì nguy cơ gây hại cho môi trường. Nhưng Bộ Y tế Canada cho biết có bằng chứng cho thấy các loại PFAS khác đang thay thế hai loại này cũng có liên quan đến các tác động đến môi trường hoặc sức khỏe con người. Đó là lý do tại sao chính phủ nước này đang xem xét việc điều chỉnh tất cả các loại PFAS như một nhóm.

Việc tập đoàn mỹ phẩm Estée Lauder bị phạt thu hút sự chú ý của giới quản lý và thị trường, không chỉ bởi khía cạnh môi trường mà còn vì sự kiện này diễn ra trong giai đoạn nhạy cảm của tập đoàn về mặt kinh doanh và tài chính.

Khi tăng trưởng doanh thu gặp khó, bất kỳ cú sốc nào về uy tín hay pháp lý cũng có thể khuếch đại tác động lên giá trị doanh nghiệp. Điều này buộc các tập đoàn lớn trong ngành làm đẹp phải cân nhắc lại bài toán giữa hiệu quả sản phẩm, chi phí sản xuất và trách nhiệm môi trường.

Theo báo cáo tài chính gần nhất, doanh thu năm tài chính 2025 của tập đoàn đạt khoảng 14,3 tỷ USD, giảm hơn 8% so với năm trước đó. Đây là năm thứ hai liên tiếp doanh số suy giảm sau giai đoạn tăng trưởng mạnh hậu đại dịch, phản ánh những khó khăn kéo dài tại các thị trường trọng điểm, đặc biệt là khu vực châu Á Thái Bình Dương và kênh bán lẻ du lịch quốc tế, vốn từng là động lực tăng trưởng quan trọng của tập đoàn.

Sự suy giảm doanh thu kéo theo áp lực lớn lên lợi nhuận. Estée Lauder đã phải tiến hành tái cơ cấu, cắt giảm chi phí và ghi nhận các khoản chi liên quan đến điều chỉnh tài sản, khiến kết quả kinh doanh chịu ảnh hưởng đáng kể. Dù doanh thu theo quý gần đây cho thấy dấu hiệu ổn định hơn, triển vọng phục hồi vẫn được đánh giá là thận trọng, trong bối cảnh chi tiêu tiêu dùng toàn cầu chưa thực sự khởi sắc và cạnh tranh trong ngành làm đẹp ngày càng gay gắt.

Sai phạm của Estée Lauder bị phát hiện trong đợt thanh tra hồi tháng 5/2023. Cơ quan chức năng Canada xác định một số dòng bút kẻ mắt của hãng có chứa Perfluorononyl Dimethicone, hợp chất thuộc nhóm PFAS – thường được gọi là “hóa chất vĩnh cửu”. Dù PFAS chưa bị cấm hoàn toàn, luật pháp nước này yêu cầu các doanh nghiệp phải thông báo trước để cơ quan chức năng đánh giá tác động đối với sức khỏe cộng đồng và môi trường.

Việc không tuân thủ quy trình này, cũng như không thực hiện đầy đủ các yêu cầu khắc phục sau đó, đã dẫn tới án phạt mang tính răn đe đối với tập đoàn mỹ phẩm lâu đời của Mỹ. Từ góc độ kinh tế, vụ việc cho thấy chi phí tuân thủ và rủi ro pháp lý đang trở thành yếu tố ngày càng quan trọng trong chiến lược kinh doanh toàn cầu.

Ngoài ra, công ty này cũng đang phải đối mặt với một vụ kiện dân sự do công ty khởi nghiệp công nghệ Nomi Beauty đệ trình tại New York, Mỹ. Theo đó, Nomi tuyên bố họ đã phát triển công nghệ độc quyền giúp các thương hiệu mỹ phẩm hiểu được hành vi mua sắm của người tiêu dùng. Họ đã chia sẻ công nghệ này với Estée Lauder, nhằm hỗ trợ doanh số bán hàng của công ty tại các khách sạn hạng sang, cửa hàng miễn thuế và dịch vụ bán lẻ.

Theo đơn kiện, Estée Lauder đã chấm dứt hợp đồng với Nomi vào năm 2018 và 2020, sau đó triển khai các chương trình bán hàng tương tự ở nhiều quốc gia khác nhau. Đơn kiện cáo buộc rằng các chương trình này dựa trên thông tin mật mà Nomi đã chia sẻ trong quá trình hợp tác. Hãng Reuters đưa tin Nomi đang yêu cầu bồi thường thiệt hại, phạt tiền. Đại diện pháp lý của công ty công nghệ này cho biết những đổi mới của Nomi vẫn tiếp tục mang lại lợi nhuận cho Estée Lauder.