Khơi thông hơn 1,67 triệu tỷ đồng từ dự án đất đai: Giám sát chặt, không hợp thức hóa sai phạm

Tại Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 2/2026 vào chiều 4/3, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã đặt câu hỏi: Hơn 1,67 triệu tỷ đồng từ các dự án đất đai tồn đọng được khơi thông, Chính phủ giám sát thế nào để nguồn lực đi vào tăng trưởng thực chất, không phát sinh rủi ro mới?

Trả lời câu hỏi này Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo xuyên suốt ba nguyên tắc.

Thứ nhất, mọi biện pháp xử lý đều phải nằm trong hành lang pháp lý hiện hành.

Thứ hai, quá trình tháo gỡ phải gắn với việc xử lý trách nhiệm các cá nhân, tổ chức liên quan theo kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án đã có hiệu lực; tuyệt đối không hợp thức hóa sai phạm và không để phát sinh vi phạm mới.

Thứ ba, đẩy mạnh phân cấp cho địa phương trực tiếp xử lý dứt điểm theo đúng thẩm quyền, trên cơ sở các cơ chế, chính sách đã được cấp có thẩm quyền cho phép.

Đối với các dự án có tính chất đặc thù, cần cơ chế riêng để tháo gỡ, Chính phủ trình Quốc hội xem xét, cho phép áp dụng. Trong quá trình xây dựng và trình chính sách, các cơ chế giám sát, tổ chức thực hiện được thiết kế chặt chẽ, bảo đảm đúng đối tượng, đúng mục tiêu, không phát sinh tranh chấp, khiếu nại, khiếu kiện.

Trên cơ sở các nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn cho dự án, đất đai trong các kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án, Chính phủ đã ban hành nghị quyết, nghị định hướng dẫn để cụ thể hóa yêu cầu “không hợp thức hóa sai phạm, không trục lợi chính sách, không thất thoát, lãng phí”. Việc triển khai được yêu cầu bảo đảm chặt chẽ về pháp lý, rõ trách nhiệm từng khâu, từng cấp.

Song song đó, các dự án khó khăn, vướng mắc thuộc thẩm quyền được giao cho các bộ, địa phương chủ động xử lý. Thời gian qua, Chính phủ đã rà soát toàn diện các điểm nghẽn trong hệ thống pháp luật liên quan đến đầu tư, đất đai, xây dựng, sản xuất – kinh doanh; trình Quốc hội sửa đổi, ban hành mới nhiều luật và nghị định hướng dẫn. Các quy định này đã thể chế hóa rõ cơ chế giám sát thực hiện dự án, tạo hành lang pháp lý mới để tháo gỡ các dự án tồn đọng kéo dài.

Trên nền tảng pháp lý đó, các bộ, ngành, địa phương được yêu cầu khẩn trương rà soát từng dự án cụ thể, tháo gỡ vướng mắc để sớm triển khai tiếp, hoàn thành và đưa vào vận hành, qua đó bổ sung năng lực cho nền kinh tế và tạo dư địa tăng trưởng mới.

Đáng chú ý, trong quá trình tổng hợp, xây dựng cơ chế tháo gỡ cho các dự án kéo dài nhiều năm, Ban Chỉ đạo 751 đã tham mưu Chính phủ ban hành nhiều công điện, nghị quyết theo tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm” trên cơ sở pháp luật hiện hành.

Các bộ, ngành, địa phương được yêu cầu báo cáo kết quả xử lý từng dự án về Bộ Tài chính, đồng thời cập nhật định kỳ lên Hệ thống 751 vào ngày 25 hằng tháng để phục vụ công tác theo dõi, giám sát, đánh giá.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi, cơ chế báo cáo và giám sát này nhằm bảo đảm minh bạch, kịp thời phát hiện vướng mắc mới, đồng thời giúp Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ có cơ sở chỉ đạo sát thực tiễn, bảo đảm các giải pháp tháo gỡ thực sự khả thi và nguồn lực được khơi thông đi vào nền kinh tế một cách hiệu quả, an toàn.