Chuyến thăm của ông Putin diễn ra chỉ ít ngày sau chuyến
thăm cấp nhà nước của Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Trung Quốc - sự kiện được
Nhà Trắng mô tả là mang lại các kết quả ngoại giao và thương mại quan trọng.
Trong bối cảnh đó, nhà lãnh đạo Nga được cho là muốn tái khẳng
định vị thế của Moscow trong quan hệ với Bắc Kinh, đồng thời củng cố mối quan hệ
vốn đã gần gũi giữa hai nước.
Dưới đây 3 lĩnh vực chính mà ông Putin muốn thúc đẩy trong
chuyến thăm Trung Quốc, theo phân tích của kênh CNBC:
QUAN HỆ ĐỊA CHÍNH TRỊ
Theo ông Ed Price, nhà nghiên cứu cấp cao không thường trú tại
Đại học New York, việc ông Putin tới Trung Quốc chỉ vài ngày sau khi ông Trump
kết thúc chuyến thăm cấp nhà nước tại Bắc Kinh không phải là sự trùng hợp.
“Chuyến thăm này có thể là cách ông Putin gửi thông điệp tới
Mỹ rằng Washington có thể tăng cường tiếp xúc với Bắc Kinh, nhưng quan hệ giữa
Nga và Trung Quốc vẫn gần gũi và thân thiện hơn”, ông Price nhận định.
Trong hơn một thập kỷ qua, ông Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã xây dựng
quan hệ thân thiết. Vì vậy, theo ông Price, nhà lãnh đạo Nga nhiều khả năng muốn
tái khẳng định vị thế của Moscow là đồng minh địa chính trị thân cận nhất của Bắc
Kinh.
Bên cạnh đó, ông Putin cũng được cho là sẽ tìm kiếm sự ủng hộ
từ Trung Quốc trong vấn đề chiến tranh giữa Nga và Ukraine.
Ông Sitao Xu, nhà kinh tế trưởng tại công ty Deloitte China,
hôm thứ Hai (18/5) nhận định Moscow sẽ tìm kiếm một tín hiệu trấn an từ Bắc
Kinh trong quan hệ song phương vốn “rất phức tạp”. Ở chiều ngược lại, Trung Quốc
cũng muốn hiểu rõ hơn về hướng đi của chiến sự Ukraine.
Ông Xu dự báo cuộc gặp lần này giữa ông Putin và ông Tập có
thể đưa ra các tuyên bố mới về hợp tác năng lượng, đồng thời mở đường cho khả
năng Trung Quốc tăng đầu tư vào Nga.
QUAN HỆ NĂNG LƯỢNG
Trong lĩnh vực năng lượng, các nhà phân tích cho rằng quan hệ
Nga - Trung ngày càng mất cân xứng, nhất là từ khi chiến sự Ukraine nổ ra.
Dưới sức ép của các biện pháp trừng phạt quốc tế, Nga đã mất
nhiều thị trường xuất khẩu dầu khí quan trọng, nổi bật nhất là châu Âu. Điều
này khiến Moscow ngày càng phụ thuộc vào Ấn Độ và Trung Quốc - hai khách hàng lớn
còn tiếp tục mua năng lượng của Nga.
Một số nhà phân tích cho rằng ông Putin tới Bắc Kinh với kỳ
vọng Trung Quốc sẽ bật đèn xanh cho dự án đường ống khí đốt Power of Siberia 2,
tuyến đường ống dự kiến đưa khí đốt từ Nga sang Trung Quốc qua Mông Cổ. Tuy
nhiên, Bắc Kinh dường như chưa vội thông qua dự án hạ tầng này.
“Nội dung chính mà ông Putin muốn thảo luận với ông Tập chắc chắn sẽ là đường ống khí đốt”, ông Sergei Guriev, Hiệu trưởng Trường Kinh doanh
London, nhận định với CNBC hôm thứ Ba (19/5).
Theo ông Guriev, hai bên hiện đang trong quá trình thảo luận
về Power of Siberia 2, dự án có thể giúp tăng gấp đôi lượng khí đốt Nga xuất khẩu
sang Trung Quốc qua đường ống. Tuy nhiên, Trung Quốc nhiều lần trì hoãn đàm
phán với lý do an ninh năng lượng của nước này đã được bảo đảm nhờ chiến lược
đa dạng hóa nguồn cung.
“Nga cần tuyến đường ống này sau khi mất thị trường khí đốt
châu Âu. Trong khi đó, Trung Quốc không ở thế cấp bách tương tự. Trung Quốc đã
xây dựng được kho dự trữ năng lượng đáng kể và có thể chờ cho đến khi xung đột
tại Trung Đông kết thúc”, ông Guriev nhận định.
Trong khi đó, ông Price của Đại học New York cho rằng năng lượng là lợi
thế quan trọng của Nga trong quan hệ với Trung Quốc.
“Nga có thứ Trung Quốc cần. Nga có năng lượng và Trung Quốc
muốn năng lượng của Nga vì nước này phải tính đến khả năng các nguồn cung khác
có thể khó tiếp cận hơn”, ông Price nhận xét.
QUAN HỆ THƯƠNG MẠI
Ông Putin mô tả chuyến thăm Trung Quốc lần này là một phần
trong cơ chế tiếp xúc và trao đổi thường xuyên giữa hai nước.
“Các chuyến thăm song phương thường xuyên và các cuộc hội
đàm cấp cao Nga - Trung là một phần quan trọng, không thể thiếu trong nỗ lực
chung nhằm thúc đẩy toàn bộ quan hệ giữa hai nước và khai mở tiềm năng gần như không giới hạn của mối quan hệ này”, ông Putin nói trong phát biểu được hãng thông tấn TASS dẫn lại hôm thứ Ba.
Dù vậy, các nhà phân tích cho rằng mục tiêu của Moscow không
chỉ là tái khẳng định quan hệ chính trị, mà còn là mở rộng hợp tác kinh tế và
thương mại với Bắc Kinh trên càng nhiều lĩnh vực càng tốt.
“Đối với Nga, chuyến thăm này rất quan trọng. Nga hiện phụ
thuộc nhiều vào Trung Quốc về công nghệ, hàng tiêu dùng và các sản phẩm chế tạo”,
ông Guriev nhận định.
Theo ông Guriev, sự phụ thuộc này phản ánh thay đổi lớn
trong cấu trúc thương mại của Nga sau khi chiến sự Ukraine nổ ra. Trước đây, EU
là đối tác thương mại lớn nhất của Nga. Tuy nhiên, khi quan hệ kinh tế với châu
Âu thu hẹp đáng kể vì chiến sự và các lệnh trừng phạt, Moscow đã chuyển hướng
sang Bắc Kinh, qua đó đưa kim ngạch thương mại song phương tăng gấp đôi.
“Đây là sự dịch chuyển lớn trong các dòng chảy thương mại của Nga, từ EU sang Trung Quốc. Hiện Trung Quốc là đối tác thương mại lớn
nhất của Nga, với kim ngạch thương mại song phương tăng gấp đôi trong 4 năm
qua”, ông Guriev chỉ ra.
