Kinh tế số Nghệ An ghi nhận mức tăng trưởng bình quân 7,35%/năm trong 5 năm qua, từng bước khẳng định vai trò là động lực mới của nền kinh tế địa phương. Tuy nhiên, những hạn chế về hạ tầng số, nguồn nhân lực và năng lực chuyển đổi số của doanh nghiệp vẫn là những điểm nghẽn cần sớm tháo gỡ...

Ngày 1/6, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Nghệ An tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Đánh giá thực trạng và giải pháp thúc đẩy phát triển kinh tế số trên địa bàn tỉnh Nghệ An đến năm 2030”.

KINH TẾ SỐ TĂNG TỐC, TRỞ THÀNH ĐỘNG LỰC PHÁT TRIỂN MỚI

Theo các báo cáo và tham luận tại hội thảo, giai đoạn 2020 - 2025, kinh tế số của Nghệ An đã có bước phát triển tích cực, từng bước khẳng định vai trò là động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế địa phương.

Cụ thể, tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) tăng từ 6,63% năm 2020 lên 8,40% năm 2025, tương ứng tốc độ tăng trưởng bình quân 7,35%/năm. Nghệ An hiện đứng thứ hai khu vực Bắc Trung Bộ về quy mô tỷ trọng kinh tế số.

Đáng chú ý, cơ cấu kinh tế số đã có sự chuyển dịch rõ nét. Nếu trước đây phụ thuộc nhiều vào lĩnh vực viễn thông truyền thống thì nay tỷ trọng nhóm ngành sản xuất linh kiện điện tử, máy tính và sản phẩm quang học đã tăng mạnh, chiếm 34,28% cơ cấu kinh tế số vào năm 2025. Kết quả này được đánh giá là hưởng lợi từ làn sóng đầu tư FDI công nghệ cao vào địa phương trong những năm gần đây.

Bên cạnh những kết quả tích cực, các chuyên gia cũng chỉ ra nhiều hạn chế đang cản trở quá trình phát triển kinh tế số. Trong đó, hạ tầng số tại khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa vẫn chưa đồng bộ, còn xuất hiện các khu vực “lõm sóng”, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận và ứng dụng công nghệ số của người dân và doanh nghiệp.

Ngoài ra, cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư công nghệ, chính sách ưu đãi vốn và đào tạo nguồn nhân lực số chất lượng cao chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Đặc biệt, khu vực doanh nghiệp tư nhân, chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 99% tổng số doanh nghiệp trên địa bàn, vẫn gặp khó khăn về vốn đầu tư và thiếu nhân lực chuyên trách phục vụ chuyển đổi số.

Việc đưa các sản phẩm đặc trưng của địa phương lên các sàn thương mại điện tử quốc tế cũng đang đối mặt với nhiều rào cản về kỹ thuật, tiêu chuẩn và năng lực vận hành.

XÂY DỰNG HẠ TẦNG SỐ HIỆN ĐẠI, THÚC ĐẨY DOANH NGHIỆP CHUYỂN ĐỔI SỐ

Tại hội thảo, các đại biểu đã phân tích những xu hướng lớn đang tác động mạnh đến quá trình phát triển kinh tế số như cạnh tranh công nghệ lõi trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, mạng 5G; xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu; yêu cầu chuyển đổi xanh; già hóa dân số và các rủi ro thiên tai ngày càng gia tăng.

Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển kinh tế số đến năm 2030, hội thảo đề xuất nhiều nhóm giải pháp mang tính đột phá. Trong đó, trọng tâm là thống nhất mô hình và định hướng phát triển kinh tế số trên toàn tỉnh; hoàn thiện thể chế quản lý; khuyến khích các mô hình kinh doanh mới, dịch vụ sáng tạo dựa trên nền tảng công nghệ số và dữ liệu lớn.

Các đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu đầu tư đồng bộ hạ tầng số hiện đại, xây dựng hệ sinh thái số và cơ sở dữ liệu lớn; thúc đẩy doanh nghiệp, hộ kinh doanh tham gia sâu hơn vào nền kinh tế số; phát triển nguồn nhân lực số có khả năng thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ.

Cùng với đó là ưu tiên đào tạo đội ngũ lập trình viên, xây dựng môi trường khuyến khích đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp, phát triển kinh tế số trong khu vực kinh tế tư nhân, đồng thời thúc đẩy tài chính số, thanh toán số và các dịch vụ số bao trùm.

Theo Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo, Đại học Kinh tế Quốc dân Trần Thọ Đạt, Nghệ An cần tập trung thực hiện đồng bộ ba định hướng chiến lược cốt lõi. Thứ nhất là dịch chuyển trọng tâm phát triển từ dịch vụ viễn thông tiêu dùng sang công nghiệp số, sản xuất thông minh và điện tử.

Thứ hai là hiện đại hóa hạ tầng số thông qua xây dựng hệ sinh thái dữ liệu tập trung cấp tỉnh và vùng đạt tiêu chuẩn Tier III, đồng thời phủ sóng 5G tại 100% khu công nghiệp trọng điểm. Thứ ba là thúc đẩy chuyển đổi số thực chất trong doanh nghiệp, nâng tỷ lệ doanh nghiệp nhỏ và vừa sử dụng nền tảng số lên 70 - 80%, đồng thời ứng dụng IoT và Blockchain vào phát triển nông nghiệp thông minh.

Các chuyên gia nhận định, nếu triển khai quyết liệt các định hướng này ngay từ giai đoạn nền tảng, Nghệ An có cơ hội tạo bước bứt phá mạnh mẽ, trở thành trung tâm công nghệ lõi và động lực phát triển kinh tế số của khu vực Bắc Trung Bộ vào năm 2030.