Với nhiều đền chùa linh thiêng làm nền tảng cho du lịch tâm linh, chợ Kỳ Lừa, phố cổ Háng Ngầu và chợ Bản Ngà đang được định hướng khai thác, nâng cấp nhằm phát triển du lịch văn hóa, góp phần quảng bá hình ảnh xứ Lạng và tạo sức hút mới cho du khách trong và ngoài nước...

Ngày 21/5/2026, tại Lạng Sơn, Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch Lạng Sơn phối hợp với UBND Phường Kỳ Lừa tổ chức Hội nghị xây dựng sản phẩm du lịch Phường Kỳ Lừa.

KỲ LỪA SỞ HỮU NHIỀU TIỀM NĂNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH ĐỘC ĐÁO

Phát biểu tại hội nghị, bà Trần Thị Bích Hạnh, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch Lạng Sơn, cho biết với vị trí là cửa ngõ giao thương quốc tế, nằm trên hành lang kinh tế Nam Ninh - Lạng Sơn - Hà Nội - Hải Phòng, tỉnh Lạng Sơn có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch gắn với thương mại, dịch vụ, logistics và giao lưu văn hóa vùng biên.

Sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính, Phường Kỳ Lừa được hình thành trên cơ sở sáp nhập nhiều đơn vị hành chính, tạo nên không gian phát triển mới có tính đa dạng cao về điều kiện tự nhiên, văn hóa và kinh tế - xã hội. Đây không chỉ là khu vực trung tâm đô thị của tỉnh Lạng Sơn mà còn là không gian hội tụ nhiều giá trị văn hóa truyền thống, di tích lịch sử, làng nghề, cảnh quan sinh thái và các hoạt động thương mại đặc trưng của xứ Lạng.

Phường Kỳ Lừa hiện sở hữu hệ thống tài nguyên du lịch phong phú, đó là không gian du lịch văn hóa - tâm linh với đền Tả Phủ, đền Mới, chùa Bắc Nga; Nhà lưu niệm đồng chí Hoàng Văn Thụ; không gian văn hóa lễ hội truyền thống như lễ hội Kỳ Cùng - Tả Phủ, lễ hội chùa Bắc Nga. Phường Kỳ Lừa cũng đang lưu giữ các giá trị văn hóa dân gian đặc sắc như hát Then, hát Sli, múa sư tử mèo; hệ thống làng nghề truyền thống như làng nghề làm hương Bắc Nga, làng nghề cao khô Phố Ngầu, nghề may thêu trang phục dân tộc Nùng Phàn Slình; các không gian sinh thái ven sông Kỳ Cùng, đập Lệ Minh, vùng nông nghiệp Gia Cát - Tân Liên. Cùng với đó là hệ thống chợ truyền thống, phố đi bộ, chợ đêm và văn hóa ẩm thực đặc trưng của địa phương.

Câu ca dao quen thuộc: “Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa. Có nàng Tô Thị, có chùa Tam Thanh” đã trở thành biểu tượng văn hóa gắn với hình ảnh xứ Lạng trong tâm thức của nhiều thế hệ người dân Việt Nam. Đây chính là nền tảng rất quan trọng để hình thành thương hiệu điểm đến mang đậm bản sắc văn hóa vùng biên viễn".

Bà Trần Thị Bích Hạnh, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch Lạng Sơn.

Tuy nhiên, bên cạnh những tiềm năng và lợi thế, bà Hạnh cũng chỉ ra thực tế: việc khai thác du lịch trên địa bàn Phường Kỳ Lừa hiện nay vẫn còn nhiều hạn chế. Các sản phẩm du lịch còn phân tán, thiếu tính liên kết; chưa hình thành được chuỗi sản phẩm có chiều sâu và sức cạnh tranh cao; hạ tầng phục vụ du lịch chưa đồng bộ; hoạt động quảng bá, xúc tiến còn hạn chế; sự tham gia của cộng đồng và doanh nghiệp vào chuỗi giá trị du lịch chưa thực sự mạnh mẽ.

Để khắc phục các hạn chế trên, đại diện UBND Phường Kỳ Lừa, cho biết phường đang định hướng phát triển các loại hình du lịch văn hóa - tâm linh, du lịch cộng đồng, sinh thái và kinh tế đêm nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng sẵn có, gắn phát triển du lịch với bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống.

Trong kế hoạch năm 2026, địa phương sẽ tập trung xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng dựa trên thế mạnh về văn hóa, lịch sử và làng nghề truyền thống. Theo đó, nhiều điểm đến tiềm năng sẽ được khảo sát và kết nối thành tour, tuyến du lịch như làng nghề may thêu Nùng Phàn Sình, làm hương, cao khô; các điểm sinh thái như đập Lệ Minh, bãi bồi sông; hệ thống di tích lịch sử, tâm linh gồm đền Tả Phủ, đền Mới, chùa Bắc Nga, nhà lưu niệm Hoàng Văn Thụ và phố đi bộ Kỳ Lừa. Địa phương cũng chú trọng phát triển du lịch nông nghiệp gắn với làng trồng rau và sản phẩm OCOP vịt quay Nguyên Sinh.

Kỳ Lừa còn nổi bật với hệ thống chợ truyền thống lâu đời. Chợ Kỳ Lừa được hình thành từ thế kỷ XVII, từng là trung tâm giao thương sầm uất vùng biên Việt - Trung sẽ được nâng cấp để thúc đẩy du lịch. Bên cạnh đó, phố cổ Háng Ngầu cùng chợ Bản Ngà sẽ được nghiên cứu tạo sức hút bởi không gian kiến trúc cổ và bản sắc văn hóa vùng cao đặc trưng.

PHÁT TRIỂN DU LỊCH GẮN BẢO TỒN VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG

Tại hội nghị, nhiều chuyên gia, nhà nghiên cứu văn hóa và doanh nghiệp lữ hành đã đề xuất giải pháp thúc đẩy phát triển du lịch địa phương theo hướng bền vững, gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa vùng biên xứ Lạng.

TS Đỗ Trần Phương, Phó Trưởng khoa Du lịch, Đại học Văn hóa Hà Nội đánh giá: Kỳ Lừa có nhiều tiềm năng phát triển du lịch văn hóa, sinh thái và trải nghiệm cộng đồng nhờ sở hữu hệ thống di tích lịch sử, lễ hội truyền thống và không gian văn hóa đặc sắc. Đặc biệt, Phố cổ Háng Ngầu được kỳ vọng trở thành không gian du lịch văn hóa mang phong cách người Hoa – người Nùng, kết hợp homestay, trình diễn văn hóa, ẩm thực và nghệ thuật ánh sáng ven sông.

Bên cạnh đó, chợ phiên Bản Ngà, có thể phát triển thành điểm du lịch trải nghiệm văn hóa dân tộc kết hợp ẩm thực và sản phẩm OCOP. Khu bãi bồi ven sông Kỳ Cùng được đề xuất xây dựng mô hình cắm trại sinh thái, chèo SUP và tổ chức hoạt động cộng đồng ngoài trời; Đập Lệ Minh có thể phát triển thành khu du lịch nghỉ dưỡng, giải trí sinh thái.

Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả tiềm năng, TS Phương địa phương cần đầu tư đồng bộ hạ tầng, xây dựng sản phẩm chuyên nghiệp và tăng cường vai trò của cộng đồng trong phát triển du lịch.

Trong khi đó, ông Nguyễn Quang Trung, giảng viên Học viện Hành chính và Quản trị công, cho rằng du lịch tâm linh là hướng đi phù hợp đối với Kỳ Lừa khi địa phương sở hữu nhiều di tích, lễ hội và không gian tín ngưỡng giàu giá trị văn hóa.

"Đền Tả Phủ và lễ hội Kỳ Cùng – Tả Phủ có thể trở thành hạt nhân nhận diện thương hiệu du lịch tâm linh của địa phương", ông Trung nhận định, đồng thời nhấn mạnh: để phát triển bền vững, Kỳ Lừa cần chuyển hóa các giá trị văn hóa, tâm linh thành sản phẩm du lịch có tổ chức, có câu chuyện, dịch vụ hỗ trợ và cơ chế bảo tồn không gian thiêng, trong đó cộng đồng địa phương phải đóng vai trò chủ thể của quá trình phát triển.