Lương thưởng 1 năm của CEO Mỹ bằng thu nhập 200 năm của nhân viên

Kết quả khảo sát cho thấy mức lương thưởng trung vị của các CEO tại Mỹ tăng gần 6% trong năm 2025, lên 17,7 triệu USD.

Trong khi đó, người lao động tại các công ty thuộc chỉ số S&P 500 có mức thu nhập trung vị 89.744 USD, tăng 4,7% so với năm trước. Dù mức tăng này cao hơn tốc độ lạm phát trong năm, nhiều lao động vẫn chịu sức ép từ mặt bằng giá đã tăng mạnh trong vài năm qua. Không ít người phải cắt giảm chi tiêu hoặc vay qua thẻ tín dụng để trang trải các nhu cầu thiết yếu hàng ngày.

Khảo sát lương thưởng CEO của AP dựa trên dữ liệu do Equilar phân tích cho hãng tin này, bao gồm 337 lãnh đạo tại các công ty thuộc chỉ số S&P 500. Các CEO trong khảo sát đều đã giữ chức ít nhất hai năm tài khóa liên tiếp tại cùng một công ty. Đây là những doanh nghiệp đã nộp tài liệu gửi cổ đông trước đại hội thường niên trong giai đoạn từ ngày 1/1 đến 30/4/2026.

KHOẢNG CÁCH LƯƠNG THƯỞNG NGÀY CÀNG LỚN

Tại một nửa số công ty trong khảo sát của AP, người lao động ở mức thu nhập trung vị sẽ phải làm việc 200 năm mới kiếm được số tiền tương đương CEO nhận trong một năm. Con số này tăng so với mức 192 năm trong khảo sát năm trước đó. Từ năm 2018, các công ty niêm yết tại Mỹ đã phải công bố tỷ lệ chênh lệch giữa lương thưởng CEO và thu nhập của người lao động.

Khoảng cách lớn nhất thường xuất hiện tại những công ty mà CEO nhận các khoản thưởng cổ phiếu một lần có giá trị lớn. Tuy nhiên, tỷ lệ chênh lệch cũng có xu hướng cao hơn ở những ngành có mặt bằng lương thấp. Chẳng hạn, tại Coca-Cola, CEO của công ty nhận lương thưởng cao gấp gần 1.739 lần mức thu nhập trung vị 17.947 USD của người lao động. Tại hãng bán lẻ TJX Cos., chênh lệch là khoảng 1.774 lần.

“Vào thời điểm các gia đình lao động đang chật vật vì chi phí tăng cao, thật khó chấp nhận khi lương thưởng CEO tiếp tục tăng vọt”, bà Sarah Anderson, Giám đốc Dự án Kinh tế Toàn cầu tại viện nghiên cứu Institute for Policy Studies, nhận xét.

Theo Bộ Lao động Mỹ, tổng tiền lương và phúc lợi của người lao động khu vực tư nhân tại Mỹ tăng 3,4% trong năm 2025. Người lao động trung bình tại Mỹ kiếm được 67.000 USD mỗi năm. Nếu tính cả các phúc lợi như bảo hiểm y tế và các loại bảo hiểm khác, con số này tăng lên 96.000 USD.

LƯƠNG THƯỞNG  CỦA CEO GỒM NHỮNG GÌ?

Nhiều người có thể hình dung gói thù lao của CEO chủ yếu gồm lương cơ bản, tiền thưởng và một số đặc quyền. Tuy nhiên, với các CEO Mỹ hiện nay, những khoản này thường chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng lương thưởng.

Trong những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp đã điều chỉnh chính sách đãi ngộ theo yêu cầu của cổ đông, theo hướng gắn chặt thu nhập của CEO với kết quả kinh doanh nhiều hơn. Vì vậy, phần lớn gói lương thưởng thường là cổ phiếu thưởng. CEO thường không thể bán số cổ phiếu này trong nhiều năm, hoặc thậm chí không được nhận nếu công ty không đạt các mục tiêu nhất định, như giá cổ phiếu tăng, giá trị thị trường đi lên hoặc lợi nhuận hoạt động cải thiện.

Khi CEO đạt các mục tiêu đó, doanh nghiệp thường trao thêm các khoản thưởng một lần nhằm giữ chân họ, tránh để lãnh đạo cấp cao tìm kiếm cơ hội có mức đãi ngộ cao hơn ở công ty khác.

Cổ đông có thể bỏ phiếu về gói lương thưởng của CEO tại đại hội cổ đông thường niên, thông qua cơ chế gọi là “say on pay” (tạm dịch là Nêu ý kiến về lương thưởng). Tuy nhiên, đây chỉ là hình thức lấy ý kiến cổ đông, không có tính ràng buộc pháp lý. Nói cách khác, ngay cả khi một số cổ đông phản đối, hội đồng quản trị vẫn có thể thông qua kế hoạch lương thưởng.

Trên thực tế, phần lớn các gói lương thưởng CEO vẫn nhận được tỷ lệ ủng hộ rất cao. Tại các công ty nằm trong khảo sát năm nay của AP, tỷ lệ cổ đông bỏ phiếu thuận trung bình vào khoảng 90%.

THƯỞNG LỚN ĐI KÈM MỤC TIÊU CAO

Trong vài thập kỷ qua, lương thưởng CEO tại Mỹ đã tăng mạnh, kéo theo nhiều ý kiến chỉ trích. Những phản ứng này chủ yếu đến từ các nhóm bảo vệ quyền lợi người lao động và một số nghị sĩ Mỹ, những người cho rằng các gói thù lao dành cho lãnh đạo doanh nghiệp ngày càng quá mức.

Trường hợp của ông Elon Musk là ví dụ nổi bật. Gói thù lao của CEO hãng xe điện Tesla Tesla lớn đến mức ngay cả Giáo hoàng cũng lên tiếng. Ông Musk nhận gói lương thưởng được định giá 132,3 tỷ USD, toàn bộ dưới dạng cổ phiếu thưởng. Đây là CEO nhận lương thưởng cao nhất trong khảo sát của AP.

Tuy nhiên, để thực sự nhận được số cổ phiếu này, ông Musk phải đạt một loạt mục tiêu tham vọng trong 10 năm tới. Các mục tiêu đó bao gồm nâng giá trị thị trường của Tesla, thúc đẩy mảng xe điện, phát triển đội xe robotaxi và xây dựng đội ngũ robot hình người.

Gói lương thưởng lớn thứ hai trong khảo sát của AP thuộc về ông Shankh Mitra, CEO quỹ đầu tư bất động sản y tế Welltower, với giá trị 821,1 triệu USD. Phần lớn khoản thù lao này là cổ phiếu thưởng. Từ tháng 10/2020, khi ông Mitra trở thành CEO của Welltower, đến tháng 10/2025, giá cổ phiếu của quỹ này đã tăng gấp ba. Ngoài mức lương  110.000 USD hàng năm, ông Mitra chỉ có thể nhận đầy đủ phần lương thưởng còn lại sau 10 năm.

Tại Broadcom, gói thù lao của CEO Hock Tan được định giá 205,3 triệu USD và áp dụng cho giai đoạn 2028-2030. Giá trị này được xác định tại thời điểm gói thưởng được trao. Khoản thù lao của ông Tan được gắn với mục tiêu giúp Broadcom tăng mạnh doanh thu từ trí tuệ nhân tạo (AI). Điều này khiến Broadcom trở thành một trong số ít doanh nghiệp hiện nay đưa AI vào các tiêu chí đánh giá lương thưởng dành cho lãnh đạo.

Ông David Zaslav, CEO Warner Bros. Discovery, cũng nằm trong nhóm lãnh đạo nhận gói lương thưởng lớn nhất khảo sát. Khoản thù lao này được đưa ra sau khi ông đóng vai trò trung tâm trong thương vụ bán Warner Bros. cho Paramount Skydance.

Thỏa thuận được chốt ở mức 31 USD/cổ phiếu, cao hơn nhiều so với mức 12,54 USD trước khi xuất hiện thông tin Paramount quan tâm đến thương vụ này. Nhờ đàm phán được mức giá cao, đồng thời giúp công ty vượt một số mục tiêu tài chính và chiến lược, Warner trao cho ông Zaslav gói lương thưởng trị giá 165 triệu USD, lớn thứ tư trong khảo sát của AP.

Theo Equilar, kể từ khi trở thành CEO năm 2007, tổng lương thưởng của ông Zaslav đã lên tới 1,1 tỷ USD.

Một trường hợp đáng chú ý khác trong khảo sát là ông Warren Buffett. Trong năm cuối cùng giữ chức CEO Berkshire Hathaway, ông nhận lương thưởng 389.488 USD, giảm 4% so với năm trước.

Tại Meta Platforms, gói thù lao của CEO Mark Zuckerberg được định giá 25,1 triệu USD. Gần như toàn bộ khoản này là chi phí Meta dành cho việc bảo đảm an ninh cho ông Zuckerberg và gia đình, cùng chi phí sử dụng máy bay của công ty.

Trong khi đó, ông Jensen Huang, CEO Nvidia - công ty niêm yết có giá trị vốn hóa lớn nhất thế giới - nhận gói lương thưởng trị giá 36,3 triệu USD. Tuy nhiên, ông không được đưa vào khảo sát của AP vì Nvidia nộp tài liệu gửi cổ đông sau hạn chót ngày 30/4.