Trước đây, đồng won thường biến động cùng chiều với thị trường
chứng khoán Hàn Quốc. Khi thị trường chứng khoán tăng, đồng won cũng có xu hướng
mạnh lên.
Theo hãng tin Bloomberg, lý do là nhà đầu tư nước ngoài từ lâu giữ vai trò lớn trên thị trường
Hàn Quốc. Để mua cổ phiếu Hàn Quốc, họ thường phải đổi USD hoặc các ngoại tệ
khác sang won, qua đó làm nhu cầu đối với đồng nội tệ tăng lên.
Mối liên hệ này bắt nguồn từ thực tế Hàn Quốc là nền kinh tế
phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu. Khi xuất khẩu tăng mạnh và cán cân vãng lai thặng
dư lớn, các doanh nghiệp xuất khẩu như hãng điện tử Samsung Electronics thường
quy đổi nguồn thu ngoại tệ hơn sang won nhiều hơn. Dòng tiền này làm
tăng nhu cầu đối với đồng tiền Hàn Quốc.
Xuất khẩu mạnh cũng thường khiến cổ phiếu và trái phiếu Hàn
Quốc hấp dẫn hơn với nhà đầu tư toàn cầu. Nhờ đó, dòng vốn nước ngoài tiếp tục
chảy vào thị trường tài chính trong nước, qua đó củng cố mối liên hệ giữa đà
tăng của chứng khoán Hàn Quốc và sức mạnh của đồng won.
VÌ SAO MỐI LIÊN HỆ GIỮA CHỈ SỐ KOSPI VÀ ĐỒNG WON THAY ĐỔI?
Theo Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK), cách Hàn Quốc sử dụng
nguồn thặng dư cán cân vãng lai đã thay đổi đáng kể theo thời gian. Trước đây,
phần lớn nguồn thặng dư này được đưa vào dự trữ ngoại hối của ngân hàng trung
ương, qua đó góp phần hỗ trợ đồng won. Tuy nhiên, hiện nay, phần lớn hơn trong
nguồn thặng dư này được khu vực tư nhân đưa ra nước ngoài để đầu tư vào cổ phiếu
và trái phiếu.
Xu hướng này diễn ra trong bối cảnh Hàn Quốc già hóa nhanh,
khiến các hộ gia đình và nhà đầu tư tổ chức muốn tìm kiếm kênh sinh lời cao hơn
ở nước ngoài.
Khi dòng vốn đầu tư ra nước ngoài tăng mạnh, nhu cầu đổi won
sang ngoại tệ cũng tăng theo, gây áp lực lên đồng won. Vì vậy, tỷ giá đồng won
ngày càng chịu tác động lớn hơn từ hoạt động đầu tư ra nước ngoài, thay vì chủ
yếu từ hoạt động xuất nhập khẩu như trước. Theo BOK, từ khoảng năm 2015, thặng
dư cán cân vãng lai đã không còn hỗ trợ đồng won mạnh như trước.
Cấu trúc thị trường chứng khoán Hàn Quốc cũng đã thay đổi.
Trước đây, đà tăng của Kospi thường gắn với dòng vốn ngoại, nên khi chứng khoán
đi lên, nhu cầu mua won cũng tăng theo. Hiện nay, nhà đầu tư trong nước tham
gia mạnh hơn và có thể mua vào lượng cổ phiếu mà nhà đầu tư nước ngoài bán ra.
Nhờ lực cầu nội địa này, Kospi vẫn có thể tăng dù dòng vốn ngoại không còn đổ
vào mạnh như trước. Vì vậy, thị trường chứng khoán tăng không nhất thiết kéo
theo nhu cầu mua won lớn như trước đây.
Bên cạnh những thay đổi mang tính cấu trúc, đồng won còn chịu
sức ép từ các yếu tố bên ngoài. Giá dầu tăng do chiến tranh ở Trung Đông khiến chi phí nhập
khẩu năng lượng của Hàn Quốc tăng mạnh, kéo theo nhu cầu USD để thanh toán lớn
hơn và gây thêm áp lực giảm giá lên đồng won.
Căng thẳng địa chính trị cũng khiến nhà đầu tư toàn cầu thận
trọng hơn với các tài sản rủi ro. Đây là diễn biến bất lợi đối với đồng won, bởi
đồng tiền Hàn Quốc thường được xem là thước đo tâm lý thị trường đối với thương
mại toàn cầu và triển vọng tăng trưởng kinh tế.
Ngoài ra, cam kết đầu tư 350 tỷ USD của Hàn Quốc vào Mỹ
trong khuôn khổ thỏa thuận thương mại với Washington cũng làm gia tăng lo ngại
trên thị trường. Nhà đầu tư cho rằng kế hoạch này có thể tạo thêm sức ép lên đồng
won, vì để thực hiện các khoản đầu tư tại Mỹ, Hàn Quốc có thể phải bán một lượng
lớn won để đổi sang USD.
ĐỘNG THÁI TỪ NHÀ CHỨC TRÁCH
Giới chức Hàn Quốc đã theo dõi sát đà suy yếu của đồng won từ
cuối năm 2025. Vào tháng 12/2025, Chính phủ Hàn Quốc công bố một loạt biện pháp
nhằm hạn chế dòng vốn chảy ra nước ngoài, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp
đưa lợi nhuận ở nước ngoài về nước.
Theo đó, Seoul áp dụng ưu đãi thuế cho nhà đầu tư bán cổ phiếu
ở nước ngoài, với điều kiện số tiền thu được phải được tái đầu tư tại Hàn Quốc.
Chính phủ cũng nâng phần thu nhập từ công ty con ở nước ngoài được miễn thuế từ 95% lên 100% nhằm khuyến khích doanh nghiệp chuyển thêm lợi nhuận về nước
và hỗ trợ đồng won.
Bên cạnh các biện pháp thuế, nhà chức trách Hàn Quốc cũng
tăng cường thông điệp cảnh báo nhằm hạn chế đầu cơ tiền tệ. Những tuyên bố từ Bộ
Tài chính và BOK thường được giới giao dịch xem là dấu hiệu cho thấy cơ quan quản
lý có thể can thiệp trực tiếp vào thị trường nếu tỷ giá biến động quá mạnh.
Những cảnh báo này xuất hiện nhiều hơn vào cuối năm 2025
cho thấy Seoul ngày càng lo ngại về sức ép lên đồng won. Theo dữ liệu từ BOK,
các cơ quan quản lý ngoại hối Hàn Quốc đã bán ròng 22,5 tỷ USD trong quý 4/2025
để hỗ trợ đồng tiền won.
Tuy nhiên, hiệu quả của các biện pháp này chỉ kéo dài trong
ngắn hạn. Dù đà suy yếu của đồng won đã giảm phần nào vào đầu năm 2026, áp lực
mất giá lại gia tăng sau khi xung đột tại Iran nổ ra.
Trong nỗ lực hỗ trợ đồng won, vào tháng trước, Quỹ Hưu trí Quốc gia Hàn Quốc
(NPS) - quỹ hưu trí lớn nhất nước này - thông báo bỏ giới hạn đối với quy mô phòng hộ rủi ro tỷ giá. Điều này cho phép NPS chủ động hơn trong việc bảo vệ danh mục đầu tư ở nước ngoài trước biến động tiền tệ. Bên cạnh đó, động thái này cũng có thể làm
tăng nhu cầu mua won và hỗ trợ đồng nội tệ.
Ngoài ra, khả năng thiết lập thỏa
thuận hoán đổi tiền tệ giữa Hàn Quốc và Mỹ cũng được đưa ra thảo luận trở lại,
khi các nhà hoạch định chính sách tại Seoul đang tìm kiếm một giải pháp bền vững hơn để ổn định
tỷ giá.
