Trong nhiều thập kỷ, Malaysia chủ yếu đảm nhiệm các công đoạn hạ nguồn như lắp ráp, kiểm định và đóng gói chip trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu...

Tuy nhiên, sự kiện SkyeChip Bhd niêm yết trên Thị trường Chính của Bursa Malaysia cách đây ít hôm, được xem như dấu mốc cho thấy nước này đang bắt đầu tiến sâu vào những phân khúc có giá trị gia tăng cao trong ngành công nghiệp bán dẫn.

ĐỘI NGŨ SÁNG LẬP LÀ CÁC KIẾN TRÚC SƯ TRƯỞNG TẠI NHỮNG TẬP ĐOÀN BÁN DẪN LỚN

Có trụ sở tại Penang, SkyeChip là công ty thiết kế chip AI nội địa đầu tiên của Malaysia niêm yết trên sàn chứng khoán. Doanh nghiệp đã huy động được 352 triệu RM (khoảng 88,7 triệu USD) thông qua đợt IPO được đăng ký mua vượt 95 lần, trở thành thương vụ niêm yết huy động vốn lớn nhất tại Malaysia trong vòng 16 năm qua.

Trong phiên giao dịch đầu tiên, cổ phiếu SkyeChip mở cửa ở mức 3,50 RM, cao gần gấp bốn lần giá IPO 0,88 RM/cổ phiếu. Có thời điểm mã này tăng lên 3,80 RM trước khi chốt phiên ở mức 2,21 RM, với khoảng 292,9 triệu cổ phiếu được sang tay. Kết thúc phiên giao dịch, vốn hóa thị trường của công ty đạt khoảng 3,97 tỷ RM.

Được thành lập năm 2019, SkyeChip dần nổi lên như một trong những doanh nghiệp tiên phong của Malaysia trong lĩnh vực thiết kế chip AI nội địa. Công ty được sáng lập bởi đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm, từng đảm nhiệm các vị trí chuyên gia và kiến trúc sư trưởng tại những tập đoàn bán dẫn lớn như Intel, Altera và Broadcom.

SkyeChip hiện tập trung vào phân khúc có giá trị cao của ngành bán dẫn, bao gồm phát triển Silicon IP (tài sản trí tuệ bán dẫn) và các giải pháp ASIC tùy chỉnh dành cho các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và điện toán hiệu năng cao (HPC).

Chỉ sau vài năm thành lập, SkyeChip đã ghi nhận tốc độ tăng trưởng nhanh chóng. Doanh thu của công ty tăng từ 57,2 triệu RM trong năm tài chính 2023 lên 119,5 triệu RM trong năm tài chính 2025, tương đương tốc độ tăng trưởng kép hằng năm 44,6%. Lợi nhuận ròng năm tài chính 2025 đạt 35,9 triệu RM, với biên lợi nhuận ròng ở mức 30,1% – con số đáng chú ý đối với một doanh nghiệp công nghệ non trẻ.

Đáng chú ý, công ty lên sàn chứng khoán mà không mang theo nợ vay, đồng thời sở hữu lượng tiền mặt 57,6 triệu RM. Trong kết quả kinh doanh gần nhất cho giai đoạn kết thúc ngày 31/3/2026, SkyeChip ghi nhận doanh thu 155 triệu RM, tăng 29,7% so với cùng kỳ năm trước, trong khi lợi nhuận cả năm tăng lên 48 triệu RM.

Động lực tăng trưởng nổi bật nhất của SkyeChip đến từ mảng IP giao diện bộ nhớ, với doanh thu tăng vọt 530% trong giai đoạn từ năm tài chính 2023 đến 2025. Sự bứt phá này chủ yếu được thúc đẩy bởi nhu cầu ngày càng lớn đối với công nghệ Bộ nhớ băng thông cao (HBM) và các thế hệ LPDDR mới, những thành phần then chốt trong hạ tầng phục vụ AI và điện toán hiệu năng cao đang được tăng tốc triển khai trên toàn cầu.

Ngay từ trước khi niêm yết, SkyeChip đã nhanh chóng trở thành tâm điểm chú ý của giới phân tích nhờ triển vọng tăng trưởng được đánh giá rất cao. Kenanga Research mở đầu bằng khuyến nghị “Outperform” (vượt trội thị trường) cùng mức giá mục tiêu 2 RM/cổ phiếu, cao gấp đôi giá IPO.

Sau khi cổ phiếu chính thức giao dịch, nhiều tổ chức phân tích tiếp tục nâng kỳ vọng đối với doanh nghiệp. Hong Leong Investment Bank đưa ra khuyến nghị mua với giá mục tiêu 3,94 RM/cổ phiếu, Kenanga điều chỉnh mục tiêu lên 3,82 RM, còn MBSB đặt mức định giá 3,60 RM.

Tuy nhiên, nếu đặt trong bối cảnh quốc tế, mức định giá của SkyeChip vẫn được xem là tương đối thấp so với nhiều doanh nghiệp IP bán dẫn toàn cầu. Các công ty thiết kế IP silicon quốc tế hiện giao dịch ở mức P/E rất cao, trong đó Arm Holdings đạt khoảng 201 lần lợi nhuận, còn M31 Technology của Đài Loan lên tới 281 lần.

Dù vậy, SkyeChip hiện được xem là biểu tượng cho định hướng chiến lược mà Malaysia đang theo đuổi trong ngành bán dẫn.

HỖ TRỢ CỦA NHÀ NƯỚC VỚI SKYECHIP

Ngay trước thời điểm lên sàn, công ty đã nhận được thư mời chính thức tham gia nền tảng Arm Flexible Access của Arm Holdings. Đây là một phần trong chương trình hợp tác trị giá 1,1 tỷ RM giữa chính phủ Malaysia và tập đoàn thiết kế IP bán dẫn của Anh nhằm thúc đẩy năng lực thiết kế chip trong nước.

SkyeChip là một trong ba doanh nghiệp Malaysia được tiếp cận chương trình này, bên cạnh Oppstar Bhd và GreatAsic Technology. Chương trình không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận công nghệ thiết kế chip tiên tiến mà còn đặt mục tiêu đào tạo khoảng 10.000 kỹ sư thiết kế mạch tích hợp (IC) tại Malaysia.

Toàn bộ sáng kiến nằm trong Chiến lược Bán dẫn Quốc gia và Kế hoạch Tổng thể Công nghiệp Mới 2030 (NIMP 2030) của Malaysia. Thông qua các chương trình này, Kuala Lumpur đặt tham vọng xây dựng ít nhất 10 doanh nghiệp bán dẫn nội địa có khả năng tạo ra doanh thu từ 1 tỷ đến 4,7 tỷ RM, từng bước đưa Malaysia tiến sâu hơn vào những phân khúc có giá trị gia tăng cao nhất của ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu.

Theo Tech Wire Asia, trong bối cảnh chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu đang tái cấu trúc bởi xu hướng “China+1”, SkyeChip cũng được hưởng lợi đáng kể. Khi nhiều doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc tìm cách đa dạng hóa nguồn cung và giảm phụ thuộc vào các công nghệ chịu ảnh hưởng trực tiếp từ các hạn chế sở hữu trí tuệ của Mỹ, những công ty thiết kế chip tại Malaysia đang trở nên hấp dẫn hơn.

Trung Quốc hiện là thị trường lớn nhất của SkyeChip, đóng góp khoảng 56,5% doanh thu trong năm tài chính 2025.

Sức hút của SkyeChip còn được thể hiện qua danh sách nhà đầu tư trong thương vụ IPO. Có tới 22 tổ chức lớn góp mặt, trong đó có Employees Provident Fund, Khazanah Nasional, Lembaga Tabung Angkatan Tentera, Lembaga Tabung Haji, AHAM Asset Management và AIA.

Nhóm nhà đầu tư này đã mua gần 60% lượng cổ phần chào bán cho nhà đầu tư tổ chức. Với một công ty mới thành lập chưa đầy sáu năm, sự hậu thuẫn của các định chế tài chính lớn mang ý nghĩa không chỉ về vốn, mà còn là sự xác nhận về tiềm năng chiến lược của doanh nghiệp.

Dù vậy, hồ sơ rủi ro của SkyeChip vẫn rất đáng chú ý. Hơn 90% doanh thu hiện đến từ khách hàng tại Trung Quốc và Đài Loan, đồng nghĩa với việc bất kỳ động thái siết chặt kiểm soát xuất khẩu nào từ Mỹ đối với khu vực này đều có thể tác động trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của công ty. Mức độ tập trung khách hàng cũng khá cao, khi 5 khách hàng lớn nhất chiếm tới 72% doanh thu năm tài chính 2025.

Ngoài ra, mô hình kinh doanh của SkyeChip hiện vẫn mang nặng tính dự án hơn là mô hình doanh thu bản quyền dài hạn. Điều đó buộc công ty phải liên tục giành được các hợp đồng thiết kế mới thay vì có thể dựa chủ yếu vào nguồn thu cấp phép thường xuyên. Trong khi đó, quyền tiếp cận hệ sinh thái công nghệ của Arm dù mang ý nghĩa chiến lược vẫn đang trong quá trình hoàn thiện và chưa thể ngay lập tức chuyển hóa thành lợi thế thương mại quy mô lớn.

Một thách thức khác nằm ở vấn đề thuế. Ưu đãi Pioneer Status mà SkyeChip được hưởng đã hết hạn vào tháng 9/2025. Nếu không được gia hạn, thuế suất hiệu quả của công ty có thể tăng mạnh từ khoảng 2,7% lên tới 24%, tạo áp lực đáng kể lên biên lợi nhuận trong tương lai.

Tất cả những yếu tố đó dù không làm mất đi tiềm năng của SkyeChip, nhưng chúng cho thấy khoảng cách giữa một “câu chuyện tăng trưởng hấp dẫn” và một doanh nghiệp thực sự bền vững vẫn còn khá dài.