Mô hình AI Trung Quốc thống trị thị trường AI mã nguồn mở toàn cầu

Cụ thể, Qwen sắp đạt gần 1 tỷ lượt tải xuống tính đến tháng 3, bỏ xa các đối thủ như Llama của Meta Platforms hay các mô hình từ DeepSeek, theo các nhà nghiên cứu.

Dù chưa vượt trội về hiệu năng so với các công ty Mỹ, Qwen lại đang thực hiện chiến lược mở mã nguồn để thu hút và “giữ chân” cộng đồng nhà phát triển toàn cầu, từ đó từng bước mở rộng hệ sinh thái theo chiều rộng.

Theo hãng phân tích AI Interconnect AI của Mỹ, tính đến tháng 3, tổng lượt tải tích lũy của Qwen đã đạt 942,1 triệu, tương đương hơn 50% toàn bộ lượt tải các mô hình AI mã nguồn mở trên thế giới.

Riêng trong tháng 2/2026, Qwen ghi nhận 153,6 triệu lượt tải, cao gấp đôi tổng lượt tải của tám đối thủ lớn cộng lại, bao gồm Meta, DeepSeek và OpenAI. Trong cùng giai đoạn, tổng lượt tải của các mô hình đến từ Mỹ chỉ vào khoảng 56 triệu.

AI mã nguồn mở là các mô hình công khai cấu trúc, mã nguồn và trọng số, cho phép bất kỳ ai tải về, chỉnh sửa và tái sử dụng. Tháng 2 vừa qua, Alibaba đã công bố mã nguồn phiên bản mới nhất Qwen 3.5, và khẳng định năng lực của mô hình này có thể sánh ngang với các hệ thống hàng đầu từ Mỹ như OpenAI hay Anthropic.

Hiện đã có hơn 100.000 mô hình phái sinh được phát triển dựa trên Qwen trên nền tảng mã nguồn mở Hugging Face. Cộng đồng lập trình viên toàn cầu đang chủ động mở rộng hệ sinh thái này, bằng cách xây dựng thêm các ứng dụng và mô hình mới trên nền tảng Qwen.

Báo cáo của US-China Economic and Security Review Commission nhận định, các doanh nghiệp và viện nghiên cứu Trung Quốc có thể chia sẻ, chỉnh sửa và tinh chỉnh các mô hình nền tảng của nhau mà không phải gánh chi phí đào tạo ban đầu rất lớn.

Cách tiếp cận này vừa giúp rút ngắn đáng kể chu kỳ đổi mới công nghệ, vừa là giải pháp để vượt qua các hạn chế về tài nguyên tính toán, trong bối cảnh Mỹ siết chặt kiểm soát xuất khẩu chip bán dẫn tiên tiến.

Song song, làn sóng phát triển các “đại lý AI” (AI agent) trong năm nay càng làm nổi bật lợi thế của mô hình mã nguồn mở. Các hệ thống này cần truy cập sâu vào email, lịch làm việc và dữ liệu cá nhân, đòi hỏi khả năng tùy biến cao và vận hành ngoại tuyến.

Trong khi các mô hình nguồn đóng như của OpenAI hay Anthropic không cho phép can thiệp vào cấu trúc lõi, thì mô hình mã nguồn mở cho phép tùy chỉnh miễn phí và hoạt động ngoại tuyến, khiến chúng trở nên lý tưởng cho việc phát triển đại lý.

Sự phát triển nhanh chóng của mô hình Trung Quốc này đang buộc các “ông lớn” công nghệ Mỹ phải điều chỉnh chiến lược. Google đã tung ra mô hình mã nguồn mở thế hệ mới Gemma 4 nhằm duy trì hệ sinh thái nhà phát triển, tách biệt với dòng Google Gemini thiên về thương mại.

Trong khi đó, NVIDIA cũng giới thiệu mô hình mở Nemotron cùng nền tảng đại lý NemoClaw, đẩy nhanh bước tiến vào hệ sinh thái AI mã nguồn mở.