Sự sụt giảm này diễn ra sau khi cơn sốt mua tiền điện tử - động lực làm thay đổi mô hình kinh doanh ban đầu của các công ty này - không thể thúc đẩy giá cổ phiếu công ty như kỳ vọng...

Hơn 80 tỷ USD đã “bốc hơi” khỏi giá trị vốn hóa thị trường của các công ty “kho bạc bitcoin” kể từ giữa năm ngoái tới nay.

Sự sụt giảm này diễn ra sau khi cơn sốt mua tiền điện tử - động lực làm thay đổi mô hình kinh doanh ban đầu của các công ty này - không thể thúc đẩy giá cổ phiếu công ty như kỳ vọng.

Một phân tích của tờ báo Financial Times về 50 công ty nắm giữ nhiều bitcoin nhất cho thấy tổng vốn hóa thị trường của các công ty này đã giảm từ 150 tỷ USD vào tháng 7/2025 xuống chỉ còn 67 tỷ USD hiện nay. Nếu tính trong vòng 12 tháng qua, tổng vốn hóa thị trường của các công ty này đã giảm từ 124 tỷ USD, tương đương tổn thất 57 tỷ USD.

Một chuỗi cửa hàng cà phê Tây Ban Nha, một nhà bán lẻ quần áo Nhật Bản và một nhà sản xuất pin của Mỹ nằm trong số hàng trăm doanh nghiệp trên toàn cầu đã vội vã huy động nợ và vốn cổ phần để đầu tư vào bitcoin vào cuối năm 2024 và suốt năm 2025. Các công ty này đều có chung một hy vọng rằng chiến lược “kho bạc bitcoin” sẽ giúp tăng giá cổ phiếu công ty.

Hoạt động mua bitcoin của các công ty này được lấy cảm hứng từ ông Michael Saylor, một nhà đầu tư bitcoin nổi tiếng của Mỹ. Công ty phần mềm của ông Saylor là Strategy đã chuyển hướng sang mua bitcoin vào năm 2020, tăng tốc độ mua vào năm ngoái và khuyến khích các công ty khác tham gia.

Tuy nhiên, xu hướng này đã cho thấy chỉ là một cơn sốt nhất thời. Nhiều công ty hiện đang bán bitcoin và quay trở lại với hoạt động kinh doanh ban đầu.

Ông Adam Morgan McCarthy, trưởng bộ phận nghiên cứu tại công ty giao dịch tiền điện tử LO:TECH, nhận định rằng cơn sốt này "đã chết và sẽ không quay trở lại. Tôi không nghĩ sẽ có những công ty mới tham gia".

Giá cổ phiếu của các công ty “kho bạc bitcoin” ban đầu đã tăng mạnh khi họ công bố kế hoạch mua bitcoin. Nhưng sau đó, hầu hết các cổ phiếu này giảm giá mạnh khi các nhà đầu tư rút lui, đặt câu hỏi về một mô hình kinh doanh phụ thuộc vào việc liên tục huy động nợ hoặc vốn cổ phần mới để tài trợ cho việc mua tiền điện tử và chịu sự chi phối của biến động giá bitcoin.

Trong thời gian gần đây, giá bitcoin đã tăng mạnh sau động thái can thiệp bất ngờ của Bộ Tài chính Mỹ vào thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ - động thái làm lung lay niềm tin của các nhà đầu tư vào đồng USD và thúc đẩy nhu cầu nắm giữ các tài sản như bitcoin và vàng. Tuy nhiên, vốn hóa của các công ty kho bạc tiền điện tử vẫn chưa thể hồi về mức cũ.

Vốn hóa thị trường của Strategy đã giảm 79 tỷ USD từ đỉnh cao năm ngoái, chiếm phần lớn sự sụt giảm trong số 50 công ty hàng đầu - theo phân tích của Financial Times.

Cổ phiếu của 43 trong số 50 công ty “kho bạc bitcoin” hiện có giá thấp hơn so với trước khi họ công bố chuyển hướng sang mô hình công ty mới này. Trong đó, có 35 công ty giảm ít nhất một nửa giá trị - theo phân tích của FT.

Ông McCarthy nhận định: "Phần lớn là do ý tưởng không hợp lý khi doanh nghiệp cố gắng làm một điều gì đó không liên quan đến hoạt động kinh doanh của họ chỉ nhằm mục đích cải thiện giá cổ phiếu".

Ông Eric Benoist, chuyên gia nghiên cứu công nghệ và dữ liệu tại ngân hàng Natixis CIB, nhận xét về hàng trăm công ty nhỏ hơn đã bắt chước mô hình này: "Họ lướt sóng, chạy theo cơn sốt và cố gắng sao chép mô hình. Nhưng việc quay lại thị trường gần như hàng tuần là không dễ dàng chút nào".

Giá bitcoin đã trải qua một đợt suy giảm kéo dài trong 12 tháng qua. Dù đã phục hồi lên ngưỡng gần 80.000 USD hiện nay, giá bitcoin hiện vẫn thấp hơn khoảng 36% so với mức kỷ lục thiết lập vào tháng 10 năm ngoái. Giá cổ phiếu các công ty “kho bạc bitcoin” thậm chí còn giảm sâu hơn, vì nhiều công ty đã dùng đòn bẩy nợ để mua bitcoin và sau đó phải bán vội để cắt lỗ.

50 công ty “kho bạc bitcoin” lớn nhất đã chuyển từ mua ròng sang bán ròng bitcoin trong tháng 7 năm nay, dẫn đầu là Strategy. Các công ty này đã bán ròng hơn 2.500 bitcoin, trị giá khoảng 160 triệu USD, trong tháng 7 - theo dữ liệu từ BitcoinTreasuries.net.

Ông Saylor đã tuyên bố trong nhiều năm rằng ông sẽ không bao giờ bán bitcoin, nhưng chính ông đã thay đổi chiến lược vào mùa hè này khi Strategy bắt đầu bán bớt lượng nắm giữ đồng tiền số lớn nhất thế giới. Công ty đã bán gần 7.000 bitcoin với tổng giá trị 430 triệu USD từ cuối tháng 6 đến giữa tháng 8 vì cần tiền mặt để trả nợ.

Đáp lại những chỉ trích gay gắt, ông Saylor cho biết phương châm "không bao giờ bán" của ông chỉ áp dụng cho tài sản cá nhân, không phải tài sản của công ty. "Strategy là một công ty đại chúng, không phải ví tiền của tôi", ông viết trên X.

Các công ty đầu tư mạo hiểm tiền điện tử bao gồm UTXO Management và Pantera Capital đã đổ hàng trăm triệu USD vào nhiều công ty kho bạc tiền điện tử vào năm ngoái, trong khi các ngân hàng đầu tư bao gồm Cantor Fitzgerald đã giữ vai trò trung gian trong các thương vụ này.

Cổ phiếu của nhiều công ty nắm giữ bitcoin nhỏ hơn khác - bao gồm một công ty tiếp thị Nhật Bản có tên Value Creation Co - cũng đã giảm mạnh. Các công ty đã mua các đồng tiền số khác cũng chịu chung số phận. Cổ phiếu của Bitmine Immersion Technologies, công ty nắm giữ ether lớn nhất thế giới, đã giảm 85% kể từ đỉnh cao vào tháng 7/2025.

Trong tháng này, một công ty sản phẩm tẩy rửa của Mỹ đã bán tháo lượng Dogecoin nắm giữ để chuyển hướng sang đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI). Công ty truyền thông của Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đã hủy bỏ kế hoạch mua các token liên kết với sàn giao dịch Crypto.com.

Mặc dù đã bán ra trong năm nay, lượng bitcoin của Strategy vẫn là lớn nhất trong số các công ty trên thế giới.

Ông Benoist cho rằng thị trường có thể phản ứng tích cực hơn nếu ông Saylor giải thích mục tiêu cuối cùng của việc nắm giữ nhiều bitcoin như vậy. "Để làm gì? Nếu bạn định kêu gọi các nhà đầu tư trên khắp thế giới, bạn cần phải cho họ thấy bức tranh lớn hơn vì nếu không, việc huy động vốn để tích lũy bitcoin sẽ ngày càng khó khăn hơn”, ông nói.

Dù tâm lý nhà đầu tư đang trở nên tiêu cực, ông Saylor vẫn cam kết với mô hình công ty của mình và gần đây cho biết ông kỳ vọng theo thời gian, Strategy sẽ là người mua ròng bitcoin.