Bệnh sỏi mật có thể biểu hiện thành các triệu chứng như đau vùng thượng vị, khó tiêu, đầy trướng và ợ hơi, khiến nhiều người nhầm tưởng là bệnh dạ dày. Việc phát hiện bệnh và điều trị chậm trễ có thể làm tăng nguy cơ các biến chứng nguy hiểm…

Với bệnh sỏi mật, tắc mật do sỏi ống mật chủ rất nguy hiểm với các biến chứng nghiêm trọng như: Viêm đường mật cấp, sốc nhiễm khuẩn, viêm tụy cấp, suy gan, xơ gan, và chảy máu đường mật... Nếu không điều trị kịp thời có thể gây nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm khuẩn với tỷ lệ tử vong cao.

Ngày 9/2/2026, các bác sĩ Khoa Nội Tiêu hóa, Bệnh viện Hữu nghị Việt Xô, cho biết đã can thiệp thành công, cứu sống một bệnh nhân sỏi ống mật chủ rất nặng. Trước đó, nam bệnh nhân N.T.A. (44 tuổi, Hà Nội) đến khám bệnh trong tình trạng đau tức vùng thượng vị và hạ sườn phải, kèm vàng da, mệt mỏi kéo dài.

Kết quả xét nghiệm cho thấy bệnh nhân trong tình trạng men gan tăng cao, chỉ số Bilirubin trên 300 µmol/l. Hình ảnh chụp cộng hưởng từ đường mật cho thấy hệ thống đường mật giãn, nguyên nhân do sỏi nằm ở đoạn thấp ống mật chủ.

Sau khi hội chẩn, các Bác sĩ Khoa Nội Tiêu hóa đã chỉ định nội soi mật tụy ngược dòng (ERCP) dưới hướng dẫn của hệ thống chụp mạch số hóa xóa nền (DSA). Trong quá trình can thiệp, ê-kíp đã lấy thành công viên sỏi kích thước 11,5 x 9 mm, giải phóng tình trạng sỏi ống mật chủ. Sau thủ thuật, tình trạng vàng da và đau tức của người bệnh cải thiện rõ rệt, chức năng gan mật dần ổn định, thời gian điều trị được rút ngắn.

Theo BSCKII. Đinh Quý Minh, Trưởng khoa Nội Tiêu hóa, Bệnh viện Hữu nghị Việt Xô, người dân khi thấy những biểu hiện như đau tức bụng, vàng da, mệt mỏi kèm men gan tăng cao không đơn thuần là viêm dạ dày hay rối loạn tiêu hóa thông thường. Nguyên nhân có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh lý gan mật nguy hiểm như sỏi ống mật chủ, tắc mật, viêm đường mật...

Cũng mới đây, bệnh viện Nhân dân Gia Định cơ sở 2 (TP.HCM) cho biết, vừa phẫu thuật thành công cho bệnh nhân mắc tình trạng "sỏi chồng sỏi" phức tạp. Bệnh nhân V.T.H (72 tuổi, ngụ phường La Gi, tỉnh Lâm Đồng) nhập viện trong tình trạng đau bụng dữ dội ở vùng hạ sườn phải.

Qua thăm khám lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh bằng CT-Scan ổ bụng cản quang kết hợp MRCP, các bác sĩ xác định người bệnh mắc tình trạng “sỏi chồng sỏi”, gồm sỏi ống mật chủ gây tắc nghẽn, giãn đường mật và sỏi túi mật.

Đối với người bệnh cao tuổi, việc lựa chọn phương pháp điều trị ít xâm lấn nhưng mang lại hiệu quả cao là yếu tố then chốt. Các bác sĩ Khoa Ngoại Tổng hợp đã triển khai thành công quy trình điều trị đa mô thức, phối hợp giữa nội soi mật tụy ngược dòng (ERCP) và phẫu thuật nội soi cắt túi mật, giúp giải quyết triệt để bệnh lý chỉ trong 1 lần phẫu thuật.

Ở bước đầu tiên, người bệnh được thực hiện ERCP nhằm lấy sỏi ống mật chủ, giải phóng tình trạng tắc nghẽn đường mật. Sau khi đường mật được khai thông, các bác sĩ tiếp tục xử lý triệt để nguồn gốc hình thành sỏi bằng phẫu thuật nội soi cắt túi mật. Phẫu thuật được thực hiện qua các lỗ trocar nhỏ trên thành bụng, giúp người bệnh ít đau, sớm vận động, hồi phục nhanh và giảm nguy cơ biến chứng hậu phẫu.

Sau 2 ngày hậu phẫu, người bệnh hoàn toàn hết đau bụng, các chỉ số sinh tồn ổn định, nồng độ bilirubin và men tụy trở về bình thường, chức năng tiêu hóa thích nghi tốt. Người bệnh được xuất viện trong tình trạng sức khỏe ổn định và sớm trở lại sinh hoạt bình thường.

Theo BSCKII. Nguyễn Ngọc Sơn, Quản lý điều hành Khoa Ngoại Tổng hợp, Bệnh viện Nhân dân Gia Định Cơ sở 2, để phòng ngừa sỏi túi mật, người dân cần xây dựng chế độ ăn uống khoa học, tăng cường chất xơ, ưu tiên các loại chất béo lành mạnh, hạn chế cholesterol và chất béo xấu. Uống đủ nước mỗi ngày, duy trì tập thể dục thường xuyên, tẩy giun định kỳ và giữ cân nặng hợp lý.

Ở cấp độ địa phương, trước đó Khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Đa khoa Hà Giang (Tuyên Quang), cũng vừa thực hiện thành công ca can thiệp tắc mật do sỏi ống mật chủ. Điều đặc biệt, ca can thiệp được các y, bác sĩ thực hiện bằng kỹ thuật lấy bóng nong, đẩy viên sỏi xuống tá tràng mà không phải thực hiện phẫu thuật.

Ca can thiệp được thực hiện cho bệnh nhân Đ.T.L (66 tuổi, ở tổ 7, phường Hà Giang 1). Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng đau hạ sườn, vàng da, men gan tăng cao, định lượng bilirubin máu cao. Qua khám, chẩn đoán bệnh nhân bị tắc mật do sỏi ống mật chủ với viên sỏi kích thước 12 x 8mm, gây ứ trệ dịch mật, tăng men gan và bilirubin máu. 

Các y, bác sĩ Khoa Chẩn đoán hình ảnh đã quyết định can thiệp đặt ống dẫn lưu để làm giảm áp lực đường mật chờ ổn định sau đó dùng bóng để đẩy viên sỏi xuống thẳng tá tràng. Ca can thiệp lần đầu được thực hiện ở Bệnh viện Đa khoa Hà Giang đã thành công. Sau can thiệp, bệnh nhân đã bình phục tốt, các chỉ số xét nghiệm men gan và định lượng bilirubin máu đã trở về mức bình thường.

Theo các bác sĩ, trước đây với ca bệnh này, thường phải sử dụng phương pháp mổ nội soi mật tụy ngược dòng (ERCP).  Phương pháp mới được thực hiện dưới sự hỗ trợ của máy chụp mạch số hóa xóa nền (DSA), chỉ cần một lỗ chọc nhỏ trên sườn bụng. Nhờ đó, bệnh nhân ít đau đớn, hồi phục nhanh và có thể xuất viện chỉ sau 1 – 2 ngày.

Ống mật chủ là ống dẫn dịch mật trực tiếp từ gan đến tá tràng nhằm hỗ trợ quá trình tiêu hóa thức ăn. Ống mật chủ đóng vai trò quan trọng trong quá trình lưu thông dịch mật. Sỏi hình thành ở ống mật chủ (sỏi ống mật chủ) làm giảm lượng dịch mật đến tá tràng, gây chướng bụng, chậm tiêu.

Sỏi được tạo thành từ sắc tố mật hay muối canxi, cholesterol. Sỏi càng lớn, nguy cơ cao làm tắc nghẽn đường mật, dẫn tới những biến chứng nguy hiểm. Triệu chứng sỏi ống mật gồm đau hạ sườn phải hoặc thượng vị, cơn đau kéo dài (2 - 3 tiếng), sốt, mệt mỏi, vàng da, vàng mắt. Thông thường sỏi ống mật chủ thường diễn tiến âm thầm nên có nguy cơ cao tiến triển thành nhiễm trùng đường mật và nhiều biến chứng khác.

Sỏi ống mật chủ có tỷ lệ tái phát khá cao nếu người bệnh sau điều trị không ăn uống, sinh hoạt hợp lý. Sỏi ống mật chủ tái phát ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, tâm lý, cũng như chất lượng sống của người bệnh. Do đó, người dân sau khi điều trị sỏi mật không nên chủ quan, cần tuân thủ chỉ định và tư vấn của bác sĩ.