Mua bán, sử dụng trái phép vũ khí tương tự vũ khí quân dụng sẽ bị xử lý hình sự

Chiều 25/11 Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung điều 3 của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ.

Việc sửa đổi này nhằm kịp thời xử lý các hành vi phạm tội liên quan đến vũ khí có tính năng, tác dụng tương tự vũ khí quân dụng.

Từ yêu cầu đó, vũ khí quân dụng được quy định tại luật bao gồm: súng cầm tay (súng ngắn, súng trường, súng tiểu liên, súng trung liên, súng chống tăng, súng phóng lựu); vũ khí hạng nhẹ (súng đại liên, súng cối, súng ĐKZ, súng máy phòng không, tên lửa chống tăng cá nhân).

Các loại vũ khí hạng nặng được nêu là máy bay chiến đấu, trực thăng vũ trang, xe tăng, xe thiết giáp, tàu chiến, tàu ngầm, pháo mặt đất, pháo phòng không, tên lửa. Các loại bom, mìn, lựu đạn, ngư lôi, thủy lôi; đạn sử dụng cho các loại vũ khí cũng được đưa vào luật.

Luật sửa đổi cũng liệt kê các loại vũ khí được chế tạo, sản xuất thủ công hoặc công nghiệp, không theo tiêu chuẩn kỹ thuật, thiết kế của nhà sản xuất hợp pháp, có khả năng gây sát thương, nguy hại cho tính mạng, sức khỏe của con người, phá hủy kết cấu vật chất tương tự như vũ khí nhưng không được trang bị cho lực lượng vũ trang nhân dân và các lực lượng khác theo quy định tại Luật để thi hành công vụ.

Luật cũng sửa đổi, bổ sung quy định mới: "vũ khí có tính năng, tác dụng tương tự súng săn, vũ khí thô sơ, vũ khí thể thao là vũ khí được chế tạo, sản xuất thủ công hoặc công nghiệp, không theo tiêu chuẩn kỹ thuật, thiết kế của nhà sản xuất hợp pháp, có khả năng gây sát thương, nguy hại cho tính mạng, sức khỏe của con người, phá hủy kết cấu vật chất tương tự như súng săn, vũ khí thô sơ, vũ khí thể thao.".

Giải trình, tiếp thu dự thảo luật trước khi đại biểu bấm nút, Chủ nhiệm Uỷ ban Quốc phòng - An ninh Võ Trọng Việt cho biết, quá trình thảo luận, một số ý kiến đề nghị nghiên cứu xây dựng 1 khoản riêng quy định về vũ khí có tính năng, tác dụng tương tự vũ khí quân dụng và ban hành danh mục riêng vì những loại vũ khí này không được trang bị cho lực lượng vũ trang.

Uỷ ban Thường vụ Quốc hội giải thích, khoản 6 điều 3 của luật hiện hành đã quy định về vũ khí có tính năng, tác dụng tương tự (trong đó có vũ khí có tính năng, tác dụng tương tự vũ khí quân dụng). Tuy nhiên, để có căn cứ pháp lý áp dụng quy định tại điều 304 của Bộ luật Hình sự đối với hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến vũ khí có tính năng, tác dụng tương tự vũ khí quân dụng thì cần quy định vũ khí có tính năng, tác dụng tương tự vũ khí quân dụng là vũ khí quân dụng.

Vì lý do trên, dự thảo luật đã xây dựng thêm một khoản quy định vũ khí có tính năng, tác dụng tương tự vũ khí quân dụng nằm trong nội hàm của khái niệm vũ khí quân dụng.

Ông Việt cũng giải trình về ý kiến cho rằng chỉ cần nêu khái niệm vũ khí quân dụng là gì, các loại vũ khí cụ thể nên giao Chính phủ quy định; nghiên cứu quy định khái niệm vũ khí quân dụng phải bao quát hết các loại vũ khí đang thông dụng trên thế giới như các loại vũ khí: Laze, cao tần, hóa học, thời tiết, điện tử.

Theo Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, dự thảo luật xây dựng khái niệm vũ khí quân dụng theo hướng vừa giải thích về quy chuẩn, tính năng, tác dụng, cách nhận biết và mục đích sử dụng, vừa liệt kê theo hướng phân loại các nhóm vũ khí quân dụng (đây không phải là liệt kê tên các loại vũ khí quân dụng).

Việc này cũng nhằm thống nhất với quy định khái niệm về súng săn, vũ khí thô sơ, vũ khí thể thao, công cụ hỗ trợ tại điều 3 của luật hiện hành, bảo đảm phù hợp với các quy định về quản lý, sử dụng, tiếp nhận, thu gom, thanh lý và tiêu hủy vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ quy định tại luật hiện hành.

Đối với một số loại vũ khí khác như Laze, cao tần, thời tiết, điện tử…, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội từng đề nghị Quốc hội cho xác định phạm vi điều chỉnh của luật này chỉ quy định về quản lý, sử dụng đối với các loại vũ khí nhằm bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.

Đối với vũ khí sinh học, vũ khí hóa học và các loại vũ khí giết người hàng loạt là những loại vũ khí bị cấm phát triển theo các công ước quốc tế, theo Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, thực tế không tồn tại và không được thừa nhận tại Việt Nam, vì thế nếu đề cập trong dự thảo luật sẽ dẫn đến hiểu lầm Việt Nam có các loại vũ khí này.

Luật có hiệu lực thi hành từ 10/1/2020.