Theo dữ liệu mới được Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA)
công bố ngày thứ Tư (6/5), trong tuần trước, Mỹ đã xuất khẩu hơn 8,2 triệu
thùng/ngày các sản phẩm nhiên liệu tinh chế, gồm xăng, diesel và nhiên liệu
hàng không. Mức này tăng hơn 20% so với cùng kỳ năm 2025.
Nhu cầu từ nước ngoài tăng mạnh đang mang lại nguồn thu lớn
cho các công ty năng lượng Mỹ. Theo các nhà phân tích, nếu giá nhiên liệu tiếp
tục neo cao, các công ty năng lượng Mỹ được dự báo có thể tạo thêm khoảng 60 tỷ
USD trong dòng tiền năm nay.
Tuy nhiên, diễn biến này cũng có thể gây sức ép lên chính
quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong bối cảnh giá xăng trong nước leo thang.
Giá xăng bán lẻ bình quân tại Mỹ đã lên 4,53 USD/gallon, mức cao nhất trong 4
năm.
Thời gian qua, Nhà Trắng nhiều lần khẳng định không có kế hoạch
cấm xuất khẩu nhiên liệu, do nguồn cung từ Mỹ hiện là điểm tựa quan trọng đối với
các nền kinh tế châu Âu và châu Á. Dù vậy, giới phân tích năng lượng cho rằng
áp lực trong nước có thể buộc chính quyền ông Trump phải cân nhắc lại lập trường
này.
“Tình hình đang trở nên khó xử hơn với chính quyền Mỹ. Nếu
giá xăng tăng lên 5 USD/gallon, Washington có thể phải cân nhắc biện pháp cấm xuất khẩu”,
ông Robert Yawger, chuyên gia hàng hóa tại công ty chứng khoán Mizuho
Securities, nhận định với tờ báo Financial Times.
Theo ông Jeff Currie, cố vấn cấp cao về năng lượng của tập
đoàn đầu tư tư nhân Carlyle, quy mô xuất khẩu lớn đang khiến tồn kho dầu của Mỹ
giảm nhanh. Tồn
kho dầu diesel tại Mỹ hiện đã xuống mức thấp nhất trong 20 năm.
“Tình trạng thiếu hụt không bắt đầu khi nguồn cung dừng lại,
mà bắt đầu khi kho dự trữ cạn kiệt”, ông Currie nói.
Tuần trước, nhu cầu lớn từ nước ngoài đối với năng lượng Mỹ
đã đưa Mỹ lần đầu tiên trở thành nước xuất khẩu ròng dầu thô kể từ sau Chiến
tranh Thế giới thứ hai. Đây là bước đảo chiều đáng chú ý, bởi chỉ hơn 10 năm
trước, Mỹ vẫn còn thuộc nhóm nước nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới.
Trong hơn 2 tháng qua, chiến sự Iran đã khiến hoạt động vận
chuyển qua eo biển Hormuz gần như tê liệt, làm gián đoạn khoảng 1/5 nguồn cung
dầu toàn cầu và gây ra cú sốc nguồn cung lớn nhất trong lịch sử thị trường dầu
mỏ.
Giá dầu biến động mạnh trong phiên thứ Tư (6/5), sau khi ông Trump cho biết chiến dịch quân sự của Mỹ có thể sớm kết thúc và
eo biển Hormuz sẽ được “mở cửa cho tất cả các bên”. Giá dầu Brent có thời điểm
tăng lên 109 USD/thùng, trước khi giảm xuống 97 USD/thùng.
Mỗi khi xuất hiện tín hiệu cho thấy Mỹ và Iran có thể đạt thỏa
thuận hòa bình, giới giao dịch dầu lại bán ra mạnh. Lý do là nếu chiến sự hạ
nhiệt, khoảng 100 triệu thùng dầu thô đang mắc kẹt trong vùng Vịnh có thể được
đưa ra thị trường, làm tăng nguồn cung và kéo giá dầu đi xuống.
Tuy nhiên, ông Trump cũng cảnh báo rằng nếu Iran không chấp
nhận thỏa thuận, Mỹ sẽ nối lại các cuộc không kích với mức độ và cường độ mạnh
hơn trước. Cảnh báo này khiến giá dầu Brent tăng trở lại lên 101 USD/thùng.
Trong khi đó, giới chức Iran cho biết Tehran đang xem xét đề xuất mới nhất của
Mỹ, nhưng đồng thời hạ thấp kỳ vọng về khả năng xuất hiện đột phá đủ để chấm dứt
xung đột.
Theo hãng tin Tasnim, vốn có quan hệ gần gũi với lực lượng Vệ
binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), đề xuất của Mỹ gồm một số điều khoản khó có
thể được chấp nhận.
Trong khi đó, ông Trump nhiều lần nói rằng đàm phán giữa Mỹ
và Iran đang có tiến triển, đồng thời bày tỏ lạc quan về khả năng đạt thỏa thuận
chấm dứt chiến sự. Tuy nhiên, triển vọng đột phá vẫn còn hạn chế, do các bên
trung gian chưa thể thu hẹp những khác biệt lớn giữa Washington và Tehran, nhất
là bất đồng liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran.
Ngày 6/5, giá dầu thế giới sụt giảm sau khi trang tin Axios
đưa tin Mỹ đã gửi cho Iran một văn kiện đề xuất thông qua Pakistan. Theo đề xuất
này, Tehran tạm dừng làm giàu uranium - hoạt động nằm ở trung tâm tranh cãi về
chương trình hạt nhân của Iran - để đổi lấy việc Mỹ nới lỏng trừng phạt và giải
phóng các tài sản của Iran đang bị phong tỏa ở nước ngoài.
Đây cũng là những vấn đề trung tâm trong đàm phán, đồng thời
là các điểm bất đồng lớn giữa hai bên, kể từ khi Mỹ và Iran tiến hành đối thoại
cấp cao tại Pakistan gần một tháng trước.
Chính quyền ông Trump muốn Iran tạm dừng làm giàu uranium
trong 20 năm, trong khi Tehran nói chỉ có thể chấp nhận thời hạn 3-5 năm.
Trao đổi với tờ báo Financial Times, một nhà ngoại giao Iran
cho biết đề xuất mới nhất của Mỹ bao gồm giai đoạn “xây dựng lòng tin” trong 30 ngày. Trong thời gian này, eo biển Hormuz sẽ được mở lại song song với việc
Mỹ dỡ phong tỏa các hải cảng của Iran, trước khi hai bên bước vào các cuộc thảo luận
chi tiết hơn về chương trình hạt nhân của Tehran.
Trước đó, Iran nhiều lần khẳng định sẽ không nối lại đàm
phán nếu Mỹ chưa dỡ phong tỏa các hải cảng của nước này.
