Chỉ số PMI ngành sản xuất Việt Nam tháng 5 đạt 52,8 điểm, mức cao nhất kể từ tháng 2. Đơn hàng và sản lượng tăng mạnh nhờ nỗ lực tích trữ hàng trước xung đột Trung Đông, bất chấp áp lực chi phí đầu vào cao kỷ lục và xu hướng cắt giảm nhân sự vẫn tiếp diễn…

Sáng 1/6/2026, S&P Global công bố Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam tháng 5/2026. Trong đó có 3 điểm nhấn nổi bật: Số lượng đơn đặt hàng mới và hoạt động mua hàng tăng trở lại; Sản lượng tăng đáng kể; Tốc độ tăng chi phí đầu vào tiếp tục gia tăng.

SẢN LƯỢNG VÀ ĐƠN ĐẶT HÀNG MỚI TĂNG TRỞ LẠI

Báo cáo của S&P Global ghi nhận: Số lượng đơn đặt hàng mới tăng trở lại trong tháng 5 đã giúp ngành sản xuất của Việt Nam tăng trưởng vào giữa quý 2/2026. Trong đó, một phần tăng có được là nhờ việc tăng dự trữ hàng tồn kho của khách hàng do cuộc chiến tranh Trung Đông khiến giá cả tăng mạnh và chuỗi cung ứng bị chậm trễ. Tương tự, nỗ lực tích trữ hàng đã khuyến khích các nhà sản xuất gia tăng hoạt động mua hàng.

“Mặc dù có sự cải thiện của số lượng đơn đặt hàng mới và sản lượng, song các công ty tiếp tục giảm số lượng nhân viên khi tiếp tục có dấu hiệu của năng lực sản xuất dư thừa” S&P Global nhận định.

PMI ngành sản xuất Việt Nam tăng lên 52,8 điểm trong tháng 5, tăng từ mức 50,5 điểm của tháng 4 và đạt mức cao nhất kể từ tháng 2, là tháng ngay trước khi nổ ra cuộc chiến tranh ở Trung Đông. Các điều kiện kinh doanh nhìn chung đã cải thiện liên tục lần thứ 11 trong 11 tháng.

Sau khi giảm nhẹ trong tháng 4, số lượng đơn đặt hàng mới tăng trở lại trong tháng 5, với mức tăng là đáng kể và đạt mức độ cao nhất trong ba tháng. Ở một mức độ nào đó, tình trạng tăng số lượng đơn đặt hàng mới phản ánh việc tăng hàng tồn kho an toàn của các khách hàng và những quan ngại về ảnh hưởng của một cuộc xung đột kéo dài ở Trung Đông.

Số lượng đơn đặt hàng xuất khẩu mới tăng trở lại cũng được ghi nhận, từ đó kết thúc chuỗi giảm kéo dài hai tháng. Dù vậy, tốc độ tăng chỉ là nhẹ, khi chi phí vận tải cao và những vấn đề của khâu hậu cần đã làm hạn chế nhu cầu trên thị trường quốc tế.

“Số lượng đơn đặt hàng mới tăng trở lại tương xứng với mức tăng đáng kể của sản lượng sản xuất trong tháng 5. Sản lượng đã tăng tháng thứ 13 liên tiếp, và với tốc độ nhanh nhất kể từ tháng 2” S&P Global đánh giá; đồng thời cho biết nỗ lực tích trữ hàng cũng được các nhà sản xuất ghi nhận khi hoạt động mua hàng đã tăng lần đầu trong ba tháng, và tốc độ tăng là mạnh.

SẢN XUẤT PHỤC HỒI NHƯNG ÁP LỰC CHI PHÍ TĂNG CAO

Báo cáo của S&P Global cho biết tốc độ tăng chi phí đầu vào tiếp tục gia tăng vào giữa quý 2/2026, và đây là lần gia tăng thứ tư liên tiếp và trở thành mức nhanh nhất kể từ tháng 4/2011. Theo người trả lời khảo sát, nhiên liệu, dầu và vận tải là những nhân tố chính khiến chi phí đầu vào tăng.

Tốc độ tăng giá bán hàng vẫn tăng và nằm trong số những tốc độ tăng mạnh nhất trong 15 năm qua, mặc dù đã chậm lại một chút so với tháng 4.

Chi phí nhiên liệu và vận chuyển tăng, cộng thêm những vấn đề của khâu hậu cần, đã tiếp tục kéo dài thời gian giao hàng của nhà cung cấp trong tháng 5. Tuy nhiên, mức suy giảm hiệu suất hoạt động của người bán hàng kỳ này là ít đáng chú ý hơn so với kỳ khảo sát trước.

Thời gian giao hàng tiếp tục bị kéo dài khiến tồn kho hàng mua tiếp tục giảm, mặc dù hoạt động mua hàng có tăng. Hơn nữa, tốc độ giảm hàng tồn kho trước sản xuất là nhanh nhất trong gần một năm. Tồn kho thành phẩm cũng giảm, mặc dù mức độ giảm là nhỏ hơn so với tháng 4.

Mặc dù số lượng đơn đặt hàng mới tăng trở lại trong tháng 5, tình trạng yếu kém của nhu cầu gần đây khiến các công ty vẫn có đủ năng lực để giải quyết lượng đơn hàng mới và cả lượng công việc tồn đọng. Kết quả là, lượng công việc chưa thực hiện đã giảm tháng thứ hai liên tiếp.

Bằng chứng của năng lực sản xuất dự phòng cũng là một nhân tố khiến số lượng việc làm trong ngành sản xuất giảm, và đây là lần giảm thứ ba trong ba tháng. Tuy nhiên, tốc độ giảm việc làm chỉ là nhỏ.

Niềm tin về triển vọng sản lượng cho năm tới đã cải thiện thành mức cao của ba tháng trong tháng 5 dựa trên hy vọng số lượng đơn đặt hàng mới tăng và các kế hoạch mở rộng kinh doanh.

Tuy nhiên, tâm lý kinh doanh vẫn ở mức thấp, phản ánh những quan ngại về ảnh hưởng lâu dài của cuộc chiến tranh Trung Đông.

Bình luận về kết quả, ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, cho biết xét theo bề ngoài, chỉ số PMI ngành sản xuất Việt Nam của S&P Global kỳ này cho chúng ta một số tin tức tích cực khi số lượng đơn đặt hàng mới tăng trở lại trong tháng 5, từ đó dẫn đến mức tăng ở mức đáng chú ý tương tự của sản lượng. Chỉ số PMI toàn phần đạt mức cao nhất kể từ thời điểm ngay trước khi nổ ra cuộc chiến tranh ở Trung Đông.

Tuy nhiên, khi đào sâu thêm một chút, chúng ta cần có cái nhìn thận trọng khi ít nhất một phần tăng trưởng trong tháng 5 có được là do nỗ lực tích trữ hàng do sự gián đoạn do chiến tranh gây ra. Do đó, có một số nghi ngờ về tính bền vững của tình trạng tăng này.

Trong khi đó, các công ty tiếp tục đối mặt với áp lực tăng giá, khi tốc độ chi phí đầu vào tiếp tục gia tăng sau khi đạt mức cao của 15 năm trong tháng 4. Việc các sự kiện ở những nơi khác trên thế giới sẽ diễn ra như thế nào tiếp tục là nhân tố chính quyết định kết quả hoạt động của ngành sản xuất trong những tháng tới.