Quý đầu tiên của năm 2024, tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt gần 2 tỷ USD, tăng 8% so với cùng kỳ năm trước, trong đó mặt hàng tôm, cá ngừ ghi nhận mức tăng trưởng khá cao, lần lượt là 15% (đạt 690 triệu USD) và 22% (đạt 220 triệu USD). Riêng mặt hàng cá tra vẫn chưa lấy lại được đà tăng trưởng dương khi giảm 0,05%. Trong tình huống khó hồi phục ở các thị trường chủ lực, ngành hàng cá tra đã nỗ lực mở cửa những thị trường mới như Nam Mỹ, Trung Đông…
Xuất khẩu cá tra vẫn chưa lấy lại được tăng trưởng dương.
Về nguyên nhân sụt giảm của mặt hàng cá tra trong quý 1/2024, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) lý giải là do các thị trường lớn như EU, Trung Quốc và Hàn Quốc giảm mạnh nhập khẩu.
SỤT GIẢM TẠI CÁC THỊ TRƯỜNG TRUYỀN THỐNG
Phân tích cụ thể hơn, VASEP cho biết tháng 1/2024, xuất khẩu cá tra của Việt Nam đạt 165 triệu USD, tăng gần gấp đôi so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, sang tháng 2/2024 đột ngột giảm mạnh, khi chỉ đạt 42 nghìn tấn, giảm 40% so với tháng trước và giảm 36% so với cùng kỳ năm trước; kim ngạch xuất khẩu cũng chỉ đạt 90 triệu USD, giảm 32% so với cùng kỳ năm 2023.
"Đến tháng 3/2024, xuất khẩu cá tra chỉ đạt 168 triệu USD, giảm 12% so với tháng 3/2023. Như vậy, tính chung ba tháng đầu năm 2024, xuất khẩu cá tra đạt 423 triệu USD, giảm 0,05% so với cùng kỳ năm 2023".
Về thị trường xuất khẩu, trong quý đầu năm 2024, Trung Quốc và Hồng Kông (Trung Quốc) vẫn là thị trường tiêu thụ lớn nhất của cá tra Việt Nam, tuy nhiên khối lượng xuất khẩu giảm mạnh. Riêng trong tháng 3/2024, xuất khẩu cá tra sang Trung Quốc giảm 22%; giá trung bình xuất khẩu ở mức 1,94 USD/kg, giảm 1,5% so với cuối năm 2023.
Thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của cá tra Việt Nam là Hoa Kỳ cũng ghi nhận sự sụt giảm. Cụ thể, trong tháng 2/2024 đạt 16 triệu USD, giảm 8% so với tháng 2/2023. Tuy nhiên, do tăng mạnh trong tháng 1/2024 nên tính chung hai tháng đầu năm 2024 vẫn đạt 34 triệu USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm ngoái. Thế nhưng sang đến tháng 3/2024, xuất khẩu cá tra sang Hoa Kỳ tiếp tục giảm nhẹ so với tháng 2/2023.
Với EU, đây từng là thị trường nhập khẩu cá tra lớn nhất của Việt Nam với doanh số đạt đỉnh 511 triệu USD vào năm 2010, chiếm 36% tổng kim ngạch xuất khẩu cá tra của Việt Nam vào thời điểm đó. Tuy nhiên, trong những năm sau đó, xuất khẩu cá tra sang thị trường này giảm mạnh. Năm 2022, xuất khẩu cá tra Việt Nam sang EU lại đột ngột tăng trưởng cao do nhu cầu tăng mạnh sau thời gian dài bị ảnh hưởng của dịch Covid-19. Thế nhưng đến năm 2023, xuất khẩu cá tra sang EU đã giảm 19% so với năm 2022, trong hai tháng đầu năm 2024, xuất khẩu cá tra sang EU chỉ đạt 21 triệu USD, giảm 28% so với cùng kỳ năm 2023.
THỊ TRƯỜNG UAE TRỞ THÀNH ĐIỂM SÁNG
Theo số liệu của Hải quan Việt Nam, tháng 3/2024, Việt Nam xuất khẩu hơn 2 triệu USD cá tra sang Các Tiểu vương quốc Ảrập Thống nhất (UAE), tăng 62% so với tháng 3/2024. Lũy kế 3 tháng đầu năm 2024, xuất khẩu sang thị trường này đạt hơn 7 triệu USD, tăng 67% so với cùng kỳ năm ngoái.
UAE chủ yếu nhập khẩu sản phẩm cá tra fillet đông lạnh (mã HS 0304) từ Việt Nam với hơn 2 triệu USD trong tháng 3/2024, tăng 51% so với tháng 3/2023 và tăng 81% so với tháng trước đó, nhưng giảm 33% so với tháng 1/2024. Sản phẩm này chiếm đến 93% tỷ trọng trong tổng xuất khẩu cá tra Việt Nam sang UAE. Trong quý 1/2024, thị trường này nhập khẩu gần 7 triệu USD cá tra fillet đông lạnh của Việt Nam, tăng 56% so với cùng kỳ năm ngoái. Ngoài ra, ba tháng đầu năm 2024, UAE cũng nhập khẩu cá tra tươi/đông lạnh/khô (thuộc mã 03) và cá tra giá trị gia tăng với giá trị lần lượt là 517 nghìn USD, tăng gấp 15 lần và 152 nghìn USD, tăng 62% so với cùng kỳ năm 2023.
Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO), UAE tiêu thụ hơn 220.000 tấn thủy sản mỗi năm và phần lớn phụ thuộc vào nhập khẩu. Dư địa xuất khẩu cá tra sang khu vực này vẫn tốt khi dân số tại UAE ngày càng tăng, thu nhập của người dân cao và tốc độ đô thị hóa nhanh. Thu nhập khả dụng tăng và giới trẻ ưa chuộng protein thủy hải sản cùng với các chuyến du lịch dự báo sẽ thúc đẩy tiêu thụ thủy hải sản ngày càng tăng. Hơn nữa, Ngân hàng Trung ương UAE đã tăng dự báo tăng trưởng năm 2024 cho nền kinh tế nước này từ mức 4,3% lên 5,7%.
CẦN GIẢI PHÁP VỰC DẬY NGÀNH CÁ TRA
Do tiêu thụ cá tra giảm trong tháng 3/2024 đã dẫn đến giá cá tra nguyên liệu và giá cá tra giống đều giảm từ tháng 3/2024 đến nay. Tỉnh Đồng Tháp và An Giang - hai địa phương có diện tích nuôi và sản lượng cá tra lớn nhất nước - vừa có văn bản kiến nghị lên Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về những giải pháp vực dậy ngành cá tra.
Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Đồng Tháp, năm 2023 giá trị sản xuất ngành cá tra đạt 8.557 tỷ đồng, chiếm 63,4% tổng giá trị sản xuất thủy sản của tỉnh. Diện tích thả nuôi cá tra là 2.620 ha, sản lượng ước đạt 525.000 tấn, tăng 3,9% so với năm 2022.
Tuy nhiên, do giá bán cá thấp từ năm 2023 đến nay, trong khi hầu hết các chi phí đầu vào khác hiện nay đều cao hơn nhiều so với những năm trước nên người nuôi không có lãi.
Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh An Giang cho biết tỉnh này có diện tích nuôi cá tra lớn thứ hai cả nước với 1.224 ha (có 382 ha cung cấp nguyên liệu chế biến xuất sang Hoa Kỳ), sản lượng 575.000 tấn, tăng 5,3% so năm 2022. Tỉnh có 15 doanh nghiệp với 18 nhà máy chế biến cá tra, các sản phẩm chủ yếu là fillet, cắt khúc, nguyên con xẻ bướm. Liên kết chuỗi cá tra thương phẩm hiện nay đã đạt 1.072 ha, chiếm 87,6% diện tích nuôi toàn tỉnh (của doanh nghiệp 778 ha, còn 9 chuỗi liên kết với 99 cơ sở nuôi diện tích 294 ha)...
Nội dung bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 18-2024 phát hành ngày 29/04/2024. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
Hợp tác xã vươn tầm: Động lực mới cho tăng trưởng xanh và liên kết chuỗi giá trị
Phát triển mạnh về quy mô, đa dạng ngành nghề và từng bước khẳng định vai trò trong nền kinh tế, khu vực hợp tác xã đang trở thành điểm tựa quan trọng cho tăng trưởng và an sinh xã hội. Trước yêu cầu mới, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh: Hợp tác xã cần thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, tăng cường liên kết và hoàn thiện thể chế để nâng cao năng lực cạnh tranh, hướng tới phát triển bền vững.
Nâng tầm nông sản Việt bằng nội lực xanh và số, hướng tới mục tiêu xuất khẩu 100 tỷ USD vào năm 2030
Để hướng tới mục tiêu xuất khẩu 100 tỷ USD nông lâm thủy sản vào năm 2030, đòi hỏi ngành nông nghiệp Việt Nam cần phải phát triển bền vững hơn, từng bước khẳng định vai trò trong xu hướng thương mại xanh và chuyển đổi số toàn cầu...
Liên kết hợp tác xã - doanh nghiệp: Chìa khóa xây dựng hệ sinh thái nông nghiệp bền vững
Trước đòi hỏi phát triển nông nghiệp quy mô lớn, bền vững, liên kết chuỗi giá trị giữa doanh nghiệp và hợp tác xã không chỉ là xu hướng tất yếu mà còn là chìa khóa nâng cao hiệu quả, năng lực cạnh tranh và thu nhập cho người dân. Yêu cầu cấp thiết đặt ra là tái định vị vai trò hợp tác xã trong hệ sinh thái kinh tế tư nhân.
Lừa đảo mạng gia tăng, hợp tác xã đối mặt nguy cơ mất dữ liệu và tài sản
Chuyển đổi số trong khu vực hợp tác xã vẫn chậm và tiềm ẩn nhiều rủi ro an ninh mạng, trong khi các hình thức lừa đảo trực tuyến ngày càng tinh vi, gây thiệt hại lớn. Các chuyên gia cảnh báo cần sớm hoàn thiện hạ tầng, nâng cao năng lực số và tăng cường giải pháp bảo mật để bảo vệ hợp tác xã trước nguy cơ mất dữ liệu, tài sản.
Ngành thực phẩm “gồng mình” trong bão chi phí, chuyển trục sang cuộc đua giá trị
Giá nguyên liệu tăng mạnh, chi phí sản xuất leo thang nhưng ngành lương thực - thực phẩm vẫn duy trì mức tăng trưởng hai con số trong những tháng đầu năm 2026. Tuy nhiên, đằng sau bức tranh tích cực này lại là một thực tế đầy áp lực, khi doanh nghiệp phải “gồng mình” giữ giá, chấp nhận biên lợi nhuận bị thu hẹp. Chính sức ép này đang thúc đẩy một sự chuyển dịch mang tính cấu trúc: từ cạnh tranh giá rẻ sang cạnh tranh bằng giá trị...
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính: