UBND tỉnh Nghệ An vừa ban hành quyết định công bố danh mục các đô thị loại II, loại III và các phường đạt trình độ phát triển đô thị trên địa bàn, qua đó xác lập cơ sở quan trọng cho quy hoạch và phân bổ nguồn lực phát triển trong giai đoạn mới.

Theo quyết định, toàn tỉnh có một đô thị loại II là đô thị Vinh, bao gồm các phường: Thành Vinh, Trường Vinh, Vinh Hưng, Vinh Lộc, Vinh Phú và Cửa Lò.

Ở cấp độ đô thị loại III, Nghệ An có 22 đô thị được công bố sau rà soát, trải rộng trên nhiều địa bàn. Trong đó, một số đô thị đáng chú ý như Thái Hòa (các phường Thái Hòa, Tây Hiếu và xã Đông Hiếu), Hoàng Mai (các phường Hoàng Mai, Tân Mai, Quỳnh Mai), Quán Hành (xã Nghi Lộc), Hưng Nguyên (xã Hưng Nguyên), Trà Lân (xã Con Cuông).

Bên cạnh đó là các đô thị Nam Đàn, Dùng (Đại Đồng), Đô Lương, Tân Kỳ, Hoa Thành (Yên Thành), Diễn Thành (Diễn Châu), Cầu Giát (Quỳnh Lưu), Quỳ Hợp, Kim Sơn (Quế Phong), Tân Lạc (Quỳ Châu), Kim Nhan (Anh Sơn), Nghĩa Đàn, Thạch Giám (Tương Dương), Mường Xén, Sơn Hải (Quỳnh Phú), Sông Dinh (Tam Hợp, Châu Lộc) và Cây Chanh (Nhân Hòa).

Cùng với đó, tỉnh cũng công bố 11 phường đạt trình độ phát triển đô thị. Trong đó, phường Cửa Lò đạt trình độ đô thị loại II; các phường Trường Vinh, Thành Vinh, Vinh Hưng, Vinh Phú, Vinh Lộc, Thái Hòa, Tây Hiếu, Hoàng Mai, Tân Mai và Quỳnh Mai đạt trình độ đô thị loại III.

Việc phân loại đô thị lần này được thực hiện theo Nghị quyết số 111/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Điểm mới đáng chú ý là hệ thống phân loại đô thị được rút gọn từ 6 loại xuống còn 4 loại, gồm đô thị đặc biệt, loại I, loại II và loại III; đồng thời tinh giản các nhóm tiêu chí đánh giá từ 5 xuống còn 3 nhóm chính.

Ba nhóm tiêu chí gồm: vai trò, vị trí và điều kiện phát triển kinh tế - xã hội; mức độ đô thị hóa; trình độ phát triển hạ tầng và tổ chức không gian. Cách tiếp cận này hướng tới đánh giá thực chất hơn mức độ phát triển của đô thị, thay vì chỉ dựa vào yếu tố hành chính.

Đáng chú ý, thẩm quyền công nhận đô thị cũng được điều chỉnh theo hướng phân cấp mạnh hơn. Bộ Xây dựng công nhận đô thị loại I, trong khi UBND cấp tỉnh được giao công nhận đô thị loại II, III và các đơn vị hành chính cấp xã thuộc đô thị. Quy định này nhằm giảm thủ tục hành chính, đồng thời tăng tính chủ động cho địa phương trong tổ chức phát triển không gian đô thị.

Theo quy định mới, đô thị được xác định dựa trên không gian phát triển, tính chất và vai trò trong hệ thống đô thị quốc gia, không còn bị giới hạn trong ranh giới của một đơn vị hành chính cụ thể. Điều này cho phép một đô thị có thể trải rộng trên nhiều xã, phường.

Tuy nhiên, việc công bố danh mục đô thị không đồng nghĩa với việc thành lập hay nâng cấp đơn vị hành chính như thành phố hoặc thị xã. Đây là hoạt động phân loại nhằm đánh giá trình độ phát triển đô thị theo các tiêu chí kinh tế - xã hội, mức độ đô thị hóa và hạ tầng, làm cơ sở cho công tác quy hoạch, thu hút đầu tư và phân bổ nguồn lực trong thời gian tới.