Chiều 2/6, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì cuộc làm việc với Ban Chỉ đạo Trung ương về sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp.

Cùng dự có Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; các Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Trung ương Đảng; lãnh đạo Chính phủ, Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; lãnh đạo một số bộ, ban, ngành Trung ương.

Sau khi nghe báo cáo và các ý kiến trao đổi, thảo luận, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh việc sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị không thể chỉ dừng ở việc giảm được bao nhiêu đầu mối, sắp xếp bao nhiêu tổ chức, xử lý bao nhiêu trụ sở, phân cấp bao nhiêu nhiệm vụ, mà phải đánh giá được chất lượng vận hành của mô hình mới.

TỪ SẮP XẾP BỘ MÁY SANG NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG VẬN HÀNH

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, cần trả lời rõ các câu hỏi: bộ máy có tinh gọn hơn không, vận hành có thông suốt hơn không, quyền hạn có rõ hơn không, trách nhiệm có cụ thể hơn không, phục vụ nhân dân và doanh nghiệp có tốt hơn không; mô hình mới có tạo thêm động lực phát triển hay không; quan trọng nhất là có nâng cao được hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả của hệ thống chính trị hay không.

Đây là tinh thần xuyên suốt khi hoàn thiện báo cáo, đồng thời là mục tiêu cơ bản để các ngành, các cấp, các địa phương kiểm điểm, đánh giá lại hoạt động thực chất thời gian qua.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ghi nhận bước đầu đã triển khai được khối lượng công việc rất lớn, phạm vi rộng, yêu cầu cao. Tuy nhiên, thành công của giai đoạn sắp xếp chưa đồng nghĩa với thành công đầy đủ của giai đoạn vận hành.

Từ nay, trọng tâm phải chuyển từ sắp xếp xong bộ máy sang vận hành tốt bộ máy; từ ổn định tổ chức sang nâng cao chất lượng quản trị; từ phân cấp nhiệm vụ sang bảo đảm năng lực thực thi.

Chỉ ra một số nội dung cần tiếp tục làm rõ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu nhìn thẳng, đánh giá đúng những điểm nghẽn lớn đang đặt ra.

Về thể chế và cơ chế vận hành, một số quy định, quy trình, hướng dẫn tuy đã được ban hành nhưng chưa thực sự đồng bộ, chưa theo kịp yêu cầu vận hành mô hình mới.

Về phân cấp, phân quyền gắn với nguồn lực, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh giao quyền phải đi đôi với giao trách nhiệm, tài chính, nhân lực, dữ liệu và công cụ thực hiện. Nếu chỉ giao việc mà không giao đủ điều kiện, cấp dưới rất khó làm, cán bộ rất khó thực thi. Ngược lại, nếu phân cấp mạnh nhưng thiếu kiểm tra, giám sát, có thể phát sinh rủi ro trong thực thi quyền lực, thậm chí dẫn đến vi phạm hoặc tình trạng không dám làm.

NHẬN DIỆN ĐIỂM NGHẼN, RÕ VIỆC, RÕ TRÁCH NHIỆM

Đối với chính quyền cấp xã, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhiều nhiệm vụ trước đây thuộc cấp huyện nay chuyển xuống cấp xã. Tuy nhiên, năng lực cán bộ, hạ tầng, cơ sở vật chất, điều kiện làm việc, nguồn lực tài chính và cơ chế hỗ trợ chuyên môn giữa các địa bàn còn chưa đồng đều.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng lưu ý các điểm nghẽn về chuyển đổi số, dữ liệu và năng lực tổ chức thực hiện. Đây là khâu có tính quyết định, bởi chủ trương đúng, thể chế đúng, mô hình đúng nhưng tổ chức thực hiện yếu thì kết quả sẽ không đạt yêu cầu.

Do đó, báo cáo phải chỉ rõ nơi nào làm tốt, nơi nào còn lúng túng; cấp nào còn yếu, khâu nào còn chậm; trách nhiệm của người đứng đầu đến đâu, cụ thể đến từng ngành, từng địa phương.

Định hướng hoàn thiện báo cáo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị tiếp tục nâng cao tầm khái quát, chiều sâu lý luận, tính thực tiễn và sức thuyết phục. Báo cáo phải có luận điểm trung tâm rõ ràng, gắn sắp xếp tổ chức bộ máy với nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực quản trị và năng lực tổ chức thực hiện của toàn hệ thống chính trị.

Cách viết báo cáo cần chuyển mạnh từ liệt kê kết quả sang phân tích tác động; từ mô tả công việc sang đánh giá chất lượng vận hành; từ nêu thuận lợi, khó khăn sang nhận diện đúng điểm nghẽn; từ kiến nghị chung sang kiến nghị rõ việc, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, rõ lộ trình, rõ địa chỉ.

Đặc biệt, báo cáo cần bổ sung sâu hơn nội dung đánh giá sự đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong mô hình mới; năng lực vận hành của chính quyền địa phương hai cấp, nhất là cấp xã; chất lượng cán bộ cơ sở; hiệu quả phân cấp, phân quyền gắn với nguồn lực và kiểm soát quyền lực; chuyển đổi số, dữ liệu và khả năng quản trị dựa trên dữ liệu.

Báo cáo cũng cần đề xuất bộ tiêu chí đánh giá hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả vận hành mô hình mới trong giai đoạn tới, đồng thời rà soát chức năng, nhiệm vụ để tiếp tục điều chỉnh phù hợp.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh cải cách tổ chức bộ máy lần này có ý nghĩa rất lớn, không chỉ đối với hiện tại mà còn đối với tương lai phát triển của đất nước.

Mục tiêu hướng tới không chỉ là một bộ máy ít đầu mối hơn, mà là bộ máy mạnh hơn, thông suốt hơn, trách nhiệm hơn, hiệu quả hơn và phục vụ nhân dân tốt hơn; không chỉ là sắp xếp tổ chức bộ máy, mà còn đổi mới phương thức lãnh đạo, quản lý, điều hành, làm việc và tổ chức thực hiện.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, cải cách lần này không chỉ nhằm giải quyết yêu cầu trước mắt, mà phải tạo nền tảng cho mô hình quản trị quốc gia hiện đại, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.