Theo nguồn tin của tờ báo Financial Times, Ngoại trưởng Mỹ
Marco Rubio cho biết chiến dịch của Mỹ và Israel tại Iran có thể còn kéo dài
thêm 2-4 tuần.
Đây là lần đầu tiên một quan chức cấp cao của Mỹ đưa ra nhận
định rằng xung đột sẽ kéo dài vượt mốc 4-6 tuần mà Tổng thống Mỹ Donald Trump từng
đề cập kể từ khi chiến sự bùng phát.
Theo hai quan chức châu Âu, ông Rubio đưa ra nhận định này tại
cuộc họp kín với các ngoại trưởng Nhóm 7 nền công nghiệp phát triển (G7) ở Pháp
ngày 27/3. Phát biểu được đưa ra trong bối cảnh châu Âu ngày càng lo ngại về
tác động của xung đột Iran đối với giá năng lượng cũng như nguồn cung dầu và
khí đốt dài hạn từ khu vực vùng Vịnh.
Một trong hai quan chức châu Âu này cho biết thêm, trong
ngày thứ Sáu, ông Rubio nói với các ngoại trưởng G7 rằng xung đột vẫn đang diễn
ra đúng theo kế hoạch của Mỹ, đồng thời nhấn mạnh rằng năng lực tên lửa và lực
lượng hải quân của Iran đã bị phá hủy.
Phát biểu với báo giới sau cuộc họp G7, ông Rubio cho biết Mỹ
hiện "đang bám sát, thậm chí đi trước kế hoạch trong chiến dịch này"
và kỳ vọng có thể khép lại chiến dịch "trong vài tuần, chứ không phải vài
tháng".
Theo nhận định của các nhà phân tích, nếu xung đột kéo dài thêm
2-4 tuần, nền kinh tế toàn cầu có thể chịu tác động nặng nề hơn nữa. Chỉ trong
28 ngày qua, chiến sự Iran đã gây ra sự xáo trộn chưa từng có đối với dòng chảy
năng lượng toàn cầu, đồng thời làm gia tăng bất ổn trên khắp Trung Đông.
Cuộc họp giữa các ngoại trưởng G7 cùng các đối tác diễn ra
trong hai ngày thứ Năm và thứ Sáu nhằm bàn thảo về tình trạng bất ổn địa chính
trị ngày càng gia tăng hiện nay. Tuy nhiên, phải đến thứ Sáu, khi Ngoại trưởng
Mỹ tham dự, hội nghị mới thực sự trở thành tâm điểm chú ý, với thông điệp
rằng Washington vẫn quyết tâm theo đuổi các mục tiêu đã đặt ra với cuộc chiến này.
"Nhiệm vụ của chúng tôi rất rõ ràng. Iran sẽ không bao
giờ sở hữu vũ khí hạt nhân. Trong cuộc họp với các ngoại trưởng G7, tôi đã nhấn mạnh
rằng lúc này cần có sự đóng góp tối đa từ các đối tác", ông Rubio viết
trên mạng xã hội X trong ngày thứ Sáu.
Tuy nhiên, việc huy động sự ủng hộ này không hề dễ dàng. Các
đồng minh của Washington trong G7 vẫn thận trọng trước khả năng tham gia các nỗ
lực quân sự do Mỹ dẫn dắt nhằm nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz - tuyến
hàng hải chiến lược nơi khoảng 1/5 lượng dầu tiêu thụ toàn cầu đi qua.
“Chúng tôi ủng hộ các biện pháp phòng vệ nhưng có quan điểm
khác đối với các hoạt động tấn công đã diễn ra trong xung đột này”, Bộ trưởng
Ngoại giao Anh Yvette Cooper phát biểu ngày thứ Sáu.
Sự thận trọng này đã khiến Tổng thống Trump không
hài lòng và công khai chỉ trích Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).
“Chúng tôi rất thất vọng với NATO vì liên minh này hoàn toàn
không làm gì cả", ông Trump phát biểu tại cuộc họp nội các hôm thứ Năm
(26/3). Sau đó, ông còn hàm ý rằng Mỹ có thể sẽ không tiếp tục đứng ra hỗ trợ
các nước thành viên NATO nếu họ vẫn không có động thái nào liên quan đến eo biển
Hormuz.
“Chúng tôi luôn ở đó vì họ - ít nhất là trước đây. Còn bây
giờ, thành thật mà nói, tôi không chắc sẽ còn như vậy được nữa hay không",
ông Trump nói.
Diễn biến này đặt ông Rubio vào thế khó khi thuyết phục các
đồng minh thân cận nhất của Washington ủng hộ chiến lược của Mỹ đối với Iran.
Dù vậy, các bên vẫn đạt được một số đồng thuận nhất định.
Trong ngày thứ Sáu, các ngoại trưởng G7 đã nhất trí thông
qua một tuyên bố chung kêu gọi “chấm dứt ngay lập tức” các cuộc tấn công nhằm vào khu
dân cư và cơ sở hạ tầng dân sự.
“Không gì có thể biện minh cho việc cố tình nhắm vào dân thường
hay tấn công các cơ sở ngoại giao trong xung đột vũ trang”, ông Jean-Noel
Barrot, Bộ trưởng Ngoại giáo Pháp, phát biểu.
Ông Barrot cũng cho biết các bên đã tái khẳng định sự cần thiết
của việc khôi phục lâu dài tự do và an toàn hàng hải tại eo biển
Hormuz.
Tuy nhiên, triển vọng về một giải pháp ngoại giao cho cuộc
chiến với Iran đến nay vẫn chưa rõ ràng. Theo một số nguồn tin, trong ngày thứ
Sáu, ông Rubio nói với các đại biểu tham dự hội nghị rằng Washington vẫn duy
trì liên lạc với Tehran thông qua các bên trung gian và đang tiến gần hơn tới
khả năng bước vào đàm phán nghiêm túc.
Trước đó một ngày, ông Trump đã cho
Tehran thêm 10 ngày để mở lại eo biển Hormuz, nếu không sẽ phải đối mặt với các
cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng năng lượng.
Những phát biểu của ông Rubio được đưa ra trong bối cảnh có
thông tin cho rằng Bộ Quốc phòng Mỹ đang cân nhắc triển khai thêm ít nhất
10.000 binh sĩ tác chiến tới Trung Đông trong vài ngày tới.
Trong ngày thứ Sáu,
ông Rubio cho biết Mỹ có thể đạt được các mục tiêu tại Iran mà không cần triển
khai lực lượng trên bộ, nhưng Washington vẫn điều thêm một số binh sĩ tới khu vực
để “tạo cho Tổng thống nhiều lựa chọn nhất và dư địa lớn nhất để điều chỉnh các
kịch bản ứng phó nếu cần”.