Chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Trump hoãn hai tháng vì chiến sự Iran

Chuyến đi được giới quan sát theo dõi sát sao này ban đầu dự kiến diễn ra vào cuối tháng 3, nhưng đã bị lùi lại do chiến sự tại Iran.

Giới phân tích cho rằng việc dời lịch chuyến thăm cho thấy ông Trump muốn thể hiện thế chủ động trong lúc chiến sự Trung Đông vẫn phức tạp, đồng thời duy trì nỗ lực xử lý quan hệ căng thẳng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Ban đầu, ông Trump dự kiến thăm Trung Quốc vào tuần tới. Tuy nhiên, trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày thứ Tư (25/3), ông cho biết sẽ tới Bắc Kinh trong hai ngày 14-15/5. Ông cũng nói rằng ông Tập sẽ tới Washington vào cuối năm nay.

“Các đại diện của chúng tôi đang hoàn tất những khâu chuẩn bị cuối cùng cho các chuyến thăm có ý nghĩa lịch sử này. Tôi rất mong được gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong một sự kiện mà tôi tin là sẽ rất quan trọng”, ông Trump viết.

Trong khi đó, Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ nói rằng chưa thể cung cấp thêm thông tin về chuyến thăm. Thông thường, Bắc Kinh chỉ công bố lịch trình của ông Tập trước một vài ngày.

Theo hãng tin Reuters, chuyến thăm đã được lên kế hoạch từ lâu này nằm trong nỗ lực của Washington nhằm cải thiện quan hệ với khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Tuy nhiên, cả chuyến đi lẫn mục tiêu ngoại giao đó liên tục bị các diễn biến mới làm gián đoạn.

Vào cuối tháng 2, Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ chính sách thuế quan đối ứng của Tổng thống Trump, qua đó thu hẹp thẩm quyền áp thuế của ông. Đây vốn là công cụ mà ông Trump lâu nay xem là đòn bẩy quan trọng trong đàm phán với Trung Quốc, đối tác thương mại lớn thứ ba của Mỹ. Cũng trong tháng đó, chiến dịch quân sự phối hợp giữa Mỹ và Israel nhằm vào Iran lại làm nảy sinh thêm một điểm căng thẳng mới với Bắc Kinh, khách mua dầu lớn nhất của Iran.

Lần gần nhất ông Trump thăm Trung Quốc là vào năm 2017, cũng là chuyến thăm gần đây nhất của một tổng thống Mỹ tới nước này. Chuyến thăm dự kiến diễn ra vào tháng 5 sẽ là cuộc gặp trực tiếp đầu tiên giữa ông Trump và ông Tập kể từ cuộc gặp tại Hàn Quốc vào tháng 10 năm ngoái, khi hai bên nhất trí tạm ngừng leo thang căng thẳng thương mại.

Theo các nhà phân tích, chuyến thăm kéo dài hai ngày này có thể sẽ vừa mang đậm nghi thức đón tiếp trọng thị - điều thường thấy trong các chuyến công du nước ngoài của ông Trump - vừa là dịp để hai bên tiến hành các cuộc trao đổi ngoại giao thực chất.

Tại Bắc Kinh, Mỹ và Trung Quốc có thể đạt được một số thỏa thuận mang tính thiện chí trong các lĩnh vực như nông sản và linh kiện máy bay. Tuy nhiên, hai bên nhiều khả năng cũng sẽ đề cập tới những bất đồng sâu sắc, trong đó có vấn đề Đài Loan - chủ đề được dự báo khó có tiến triển đáng kể.

Hiện chưa rõ cuộc chiến với Iran - yếu tố đang gây xáo trộn nền kinh tế toàn cầu - có được giải quyết trước thời điểm diễn ra cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo hay không. Ông Trump trước đó đã kêu gọi sự ủng hộ từ các nước tiêu thụ dầu lớn, trong đó có Trung Quốc, nhằm ngăn Iran phong tỏa eo biển Hormuz - nơi 20% lượng dầu được tiêu thụ toàn cầu đi qua.

Tuy nhiên, đến nay, lời kêu gọi hỗ trợ của ông Trump vẫn chưa nhận được phản hồi trực tiếp nào. Trung Quốc - nước nhập khẩu khoảng 12 triệu thùng dầu/ngày trong 2 tháng đầu năm 2026, cao nhất thế giới - cũng chưa lên tiếng về đề nghị này.

Ngày 25/3, khi được hỏi liệu cuộc chiến có thể hạ nhiệt trước chuyến thăm Trung Quốc hay không, người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt nói rằng: “Ngay từ đầu, chúng tôi đã ước tính khoảng 4-6 tuần. Chỉ cần làm phép tính là có thể thấy”.

Bà Leavitt cũng cho biết ông Trump và ông Tập đã trao đổi về việc dời lịch chuyến đi, và ông Tập hiểu lý do của quyết định này.

“Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hiểu rằng vào thời điểm này, điều quan trọng là Tổng thống phải ở lại Mỹ để theo sát toàn bộ chiến dịch quân sự”, bà Leavitt nói.