Người lao động "sợ" nhất là trở lại làm việc rồi lại có dịch, phải về nhà

Tâm lý người lao động sợ nhất là quay trở lại làm việc rồi lại có dịch, bị phong tỏa, họ lại phải tìm cách đối phó và trở về nhà...

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam phát biểu trong phiên chất vấn đầu giờ sáng 11/11.
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam phát biểu trong phiên chất vấn đầu giờ sáng 11/11.

Sáng 11/11, Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam đã có phần giải đáp thêm về những vấn đề các đại biểu Quốc hội quan tâm liên quan đến lĩnh vực lao động, việc làm. Đặc biệt là câu chuyện người lao động từ một số địa bàn các tỉnh phía Nam trở về quê thời gian qua.

DỊCH BỆNH ĐÃ BỘC LỘ NHIỀU VẤN ĐỀ TỒN TẠI TỪ RẤT LÂU

Theo Phó Thủ tướng, đợt dịch lần thứ tư đã bộc lộ ra rất nhiều vấn đề, trong đó có những vấn đề đã tồn tại từ rất lâu như: nhà ở của công nhân, phúc lợi, lao động nhập cư, đào tạo nghề…, và tới đây câu chuyện này sẽ cần bàn bạc kỹ để có hướng giải quyết. Với số lượng khoảng 1,3 triệu người đã dịch chuyển từ thành phố về quê, theo Phó Thủ tướng, là cần xem xét gồm những đối tượng nào, nằm ở khu vực nào.

Đối với người lao động có hợp đồng chính quy, tương đối ổn định và dài hạn, làm việc tại các khu công nghiệp lớn, khu chế xuất thì cơ bản số này trong đợt dịch vừa qua ở TP.HCM, Đồng Nai, Bình Dương vẫn được trả một phần lương khi nghỉ dịch nên việc trở lại tương đối tốt. Những người chưa muốn quay lại phần nhiều do chưa muốn chuyển dịch lao động như điều kiện bình thường.

Với nhóm lao động cũng là công nhân song làm việc trong các xí nghiệp nhỏ, công trường, không dài hạn và có tính thời vụ, lý do dịch chuyển có thể vì người sử dụng lao động không có cam kết dài hạn, và họ cũng không biết bao giờ được quay trở lại.

Bên cạnh đó, số lao động tự do, nhất là ở TP. HCM và các tỉnh miền Nam là rất lớn, chủ yếu làm việc ở các hộ gia đình nhỏ, thậm chí tự làm, thêm nữa còn các đối tượng đi theo như người trông con, cháu… nên rất khó để nắm bắt.

Để giải quyết vấn đề này, theo Phó Thủ tướng có 2 vấn đề lớn, trong đó “bất di bất dịch” là phải kiểm soát dịch thật tốt, bởi lẽ tâm lý người lao động sợ nhất là quay lại làm rồi lại dịch, lại phong tỏa, lại phải tìm cách đối phó và trở về nhà. Vấn đề khác là phải mở lại trường học, nhất là mẫu giáo và tiểu học, vì đa phần công nhân có con nhỏ học ở các cấp này, điều đó không chỉ là vấn đề giáo dục mà còn giải quyết vấn đề cho lao động.

Tuy nhiên, về lâu dài, Phó Thủ tướng cho rằng, ngoài hỗ trợ về đi lại, nhà trọ, người lao động cần được chăm sóc căn cơ hơn, nếu dịch có trở lại thì họ vẫn phải được đảm bảo một phần tiền lương đủ cho cuộc sống.

CHẤP NHẬN TỪ BỎ DẦN LAO ĐỘNG GIÁ RẺ

Trong bối cảnh đó, Phó Thủ tướng nhấn mạnh, cần rà soát lại tất cả các quy định về phòng, chống dịch sao cho an toàn nhưng không quá phức tạp, đặc biệt là vấn đề về xét nghiệm, xử lý F1, F0 trong doanh nghiệp cần rất linh hoạt để không là gánh nặng với doanh nghiệp, người lao động. Tuy nhiên, doanh nghiệp cũng phải làm mọi việc một cách thực chất, không chỉ là hình thức, và có trách nhiệm với chính người lao động của mình.

Toàn cảnh phiên chất vấn đầu giờ sáng 11/11. Ảnh - Quochoi.vn.
Toàn cảnh phiên chất vấn đầu giờ sáng 11/11. Ảnh - Quochoi.vn. 

Bên cạnh đó, cần đưa ra một số quy định có tính chất tạm thời, ví dụ quy định về việc nới “trần” làm thêm với người lao động trong một thời gian ngắn, vì cuối năm là thời điểm chốt các đơn hàng nhằm tạo điều kiện cho cả doanh nghiệp lẫn người lao động. Ngoài ra, một số biện pháp khác như chủ động lo vaccine phòng bệnh cho người lao động, bố trí đón người lao động trở lại.

Cho rằng, việc thiếu lao động hiện không chỉ là vấn đề của riêng Việt Nam, mà nhiều nước có điều kiện tương đồng với chúng ta cũng gặp phải tình trạng này. “Singapore, Malaysia còn thiếu tới gần 1 triệu lao động, họ còn phải tính đến việc mở cửa đón lao động nước ngoài vào”, Phó Thủ tướng nói và cho rằng, để thu hút lao động cần có gói hỗ trợ riêng cho những lao động quay trở lại làm việc, đặc biệt lưu ý đến cả những người nhà đi theo.

Về lâu dài, trước sức ép tăng trưởng, Phó Thủ tướng lưu ý, các địa phương phải tìm cách thu hút lao động về như một lợi thế cạnh tranh. Nhưng thực tế đợt dịch vừa qua đã bộc lộ rằng có những khu vực công nhân tập trung quá “đậm đặc”. Những nơi có ký túc xá thì chống dịch thuận lợi, còn khu người dân ở trong nhà trọ dân sinh thì đời sống rất khó khăn.

“Lúc bình thường họ đã khổ, lúc có dịch thì khổ vô cùng. Có những phòng trọ chỉ trên dưới chục mét vuông, hầu hết người lao động thuê chung, ở chung. Có những gia đình cả vợ chồng, con cái, rồi mẹ già lên trông con cùng ở”, Phó Thủ tướng nói và nhấn mạnh thêm rằng, tới đây phải có một chương trình không chỉ về xây dựng nhà ở mà cần xem xét từng bước cơ cấu lại sản xuất và lao động.

Thậm chí phải chấp nhận từ bỏ dần lao động giá rẻ, thâm dụng lao động. Theo Phó Thủ tướng, đây là những vấn đề đã bộc lộ rất rõ trong đợt dịch vừa qua, đương nhiên sẽ có ảnh hưởng đến chiến lược thu hút lao động, thu hút FDI, song nếu có sự chuẩn bị tốt chúng ta vẫn sẽ giữ được các nhà đầu tư nước ngoài, nhưng vẫn dịch chuyển được cơ cấu lao động.

Việt Nam đề xuất Sáng kiến Chuỗi cung ứng thông minh Mekong - Nhật Bản

Tại Hội nghị Cấp cao Mekong - Nhật Bản lần thứ 13, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đề xuất ba định hướng hợp tác trọng tâm, trong đó có Sáng kiến Chuỗi cung ứng thông minh Mekong - Nhật Bản nhằm tăng cường kết nối số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và củng cố chuỗi cung ứng khu vực.

Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất ba ưu tiên chiến lược thúc đẩy hợp tác ASEAN - Nhật Bản

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đề xuất ba định hướng ưu tiên nhằm tăng cường khả năng chống chịu tập thể, đồng kiến tạo nền kinh tế số an toàn, bao trùm và củng cố môi trường hòa bình, an ninh khu vực, đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện ASEAN - Nhật Bản phát triển thực chất, hiệu quả.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình

Tại cuộc hội đàm ở Thâm Quyến ngày 17/11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị hai nước nâng tầm tin cậy chiến lược, thúc đẩy hợp tác kinh tế - thương mại cân bằng, bền vững; ưu tiên kết nối hạ tầng giao thông, năng lượng và triển khai các dự án đường sắt Việt Nam - Trung Quốc.

Chung một đại dương - chung một tương lai

Từ ngày 17-20/11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Tuần lễ Cấp cao APEC lần thứ 33 tại Thâm Quyến, Trung Quốc, và tiến hành các hoạt động song phương. Nhân dịp này, Nhật báo Trung Quốc (China Daily) đăng bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với tiêu đề “Chung một đại dương - Chung một tương lai”. Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy trân trọng giới thiệu toàn văn bài viết.

Lãnh đạo Bộ Xây dựng xác nhận, Luật Nhà ở (sửa đổi) được chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm người thu nhập thấp có khả năng tiếp cận được nhà ở thông qua việc thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.

VnEconomy Pù Luông – Nơi bản sắc đánh thức tiềm năng, du lịch xanh định vị điểm đến

Giữa đại ngàn xứ Thanh, Pù Luông hấp dẫn du khách bởi những thung lũng xanh, ruộng bậc thang uốn lượn, bản làng nép mình bên sườn núi và đời sống văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc. Không chỉ sở hữu lợi thế về cảnh quan, nơi đây còn có sức hút từ những giá trị văn hóa bản địa được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Khai thác tiềm năng gắn với bảo tồn bản sắc, phát triển du lịch xanh và tạo sinh kế cho người dân đang mở ra hướng đi bền vững cho điểm đến này.

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...

VnEconomy Interactive

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...

VnEconomy
VnEconomy