Nguy cơ sốc phản vệ đằng sau “tinh chất truyền trắng da”

Glutathione là một chất chống oxy hóa tự nhiên có trong cơ thể, tham gia quá trình giải độc và bảo vệ tế bào khỏi tổn thương do các gốc tự do. Trong y học, hoạt chất này được sử dụng với một số chỉ định nhất định như hỗ trợ điều trị ngộ độc hoặc bệnh lý gan theo hướng dẫn chuyên môn.

Theo báo cáo nhanh ngày 25/2 gửi Sở Y tế TP.HCM, Bệnh viện Lê Văn Thịnh (TP.HCM) thông tin nữ bệnh nhân tên Đ.N.H.P. (ngụ TP.HCM) trước đó đã nhập viện trong tình trạng ngưng tim nghi do sốc phản vệ glutathione. Người nhà cho biết khoảng 20h30 ngày 23/2, bệnh nhân P. tự đưa cho một điều dưỡng bên ngoài 3 lọ glutathione để pha truyền tại nhà với mục đích làm trắng da.

Sau khoảng 1 giờ 30 phút truyền dịch, bệnh nhân xuất hiện lạnh run và được tiêm 1/2 ống adrenalin. Tuy nhiên, tình trạng khó thở tăng dần. Khi người hỗ trợ quay lại, bệnh nhân đã ngưng thở, tím tái. Đến 23h06 cùng ngày, bệnh nhân được đưa vào Bệnh viện Lê Văn Thịnh trong tình trạng ngưng tim, ngưng thở, hôn mê sâu, đồng tử giãn, không bắt được mạch, huyết áp không đo được.

Ngay khi tiếp nhận, ê-kíp trực lập tức triển khai hồi sức tim phổi tích cực: Ấn tim ngoài lồng ngực, bóp bóng oxy, đặt nội khí quản kiểm soát đường thở và thiết lập đường truyền tĩnh mạch. Bệnh nhân được sử dụng thuốc vận mạch liều cao, với tổng cộng 34 ống Adrenalin được tiêm và truyền liên tục nhằm kích thích tim đập trở lại.

Dù được hồi sức tích cực trong gần 40 phút, bệnh nhân vẫn không có dấu hiệu phục hồi tuần hoàn. Các bác sĩ xác định đây là trường hợp tử vong ngoại viện chưa rõ nguyên nhân, theo dõi tình trạng sốc phản vệ do thuốc. Bệnh viện đã giải thích tình trạng tử vong ngoại viện cho gia đình, đồng thời báo cáo vụ việc đến cơ quan chức năng địa phương và Sở Y tế TP.HCM để xử lý theo thẩm quyền.

Thực tế, trước và sau Tết là thời điểm rất nhiều chị em phụ nữ quan tâm tới các phương pháp làm đẹp. Ngoài dịch vụ không xâm lấn như tiêm filler, xóa nhăn, trẻ hóa da, căng da, nhấn mí..., truyền trắng da cũng được nhiều chị em lựa chọn. Trên mạng xã hội, không ít các spa hoặc thẩm mỹ viện chạy quảng cáo gói “truyền trắng” da, không gây tác dụng phụ, cam đoan "tinh chất độc quyền".

Công dụng được các cơ sở này "thổi phồng" là sẽ mang lại tác dụng trắng sáng da nhanh hơn so với các phương pháp thuốc uống hoặc thoa truyền thống. Chỉ cần gõ cụm từ "truyền trắng da", "truyền tinh chất"... trên mạng xã hội, hàng loạt video và bài đăng liên quan sẽ hiện ra. Mức giá dao động từ vài triệu đồng đến vài chục triệu đồng cho liệu trình 10 buổi truyền.

Tuy nhiên, các phương pháp này chứa rất nhiều rủi ro. Như một bệnh nhân nữ, 42 tuổi, đến Bệnh viện đại học Y dược TP.HCM khám vì nổi nhiều sẩn đỏ ở tay chân, thân mình, tập trung nhiều ở hai tay sau khi truyền trắng tại một cơ sở tư nhân. Người bệnh được chẩn đoán phát ban dị ứng, sốc phản vệ độ một.

Hay như một bệnh nhân nữ 29 tuổi bị sốt, đau đầu, nôn, mẩn đỏ, khó thở... sau vài ngày truyền trắng da, vào Bệnh viện Bưu điện (Hà Nội) cấp cứu. Trước đó, cô tưởng bị trúng gió, sau đó nôn nao khó chịu, khó thở, nổi mẩn đỏ. Các bác sĩ nhận định bệnh nhân đang bị sốc phản vệ, có thể chuyển biến nặng và tử vong.

BSCKII. Nguyễn Lê Trà Mi, Khoa Da liễu - Thẩm mỹ da Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, cho biết các dịch vụ truyền tinh chất, truyền trắng không có trong danh mục kỹ thuật tiêm, truyền của Bộ Y tế. Điều này có nghĩa là dịch vụ làm đẹp đang được quảng cáo trên mạng xã hội không được cấp phép thực hiện tại Việt Nam. Hiệu quả và tính an toàn của phương pháp làm đẹp này chưa được chứng minh.

"Với phương pháp này, khách hàng sẽ được tư vấn truyền các hoạt chất có tác dụng ức chế hình thành sắc tố melanin, giúp mang lại làn da trắng sáng như: vitamin C, L-cysteine, peptide, phổ biến nhất là glutathione. Đặc biệt, khách hàng sẽ được truyền thẳng những hoạt chất vào cơ thể thông qua đường tĩnh mạch," bác sĩ Mi thông tin.

Khi truyền glutathione vào tĩnh mạch có thể xuất hiện những tình trạng dị ứng thuốc nặng như hội chứng Stevens Johnson; hoại tử thượng bì nhiễm độc (TEN) có khả năng gây tử vong; rối loạn chức năng thận, gan, chức năng tuyến giáp; đau bụng nghiêm trọng, dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như tắc phổi, nhiễm trùng huyết do phương pháp thực hiện không đúng kỹ thuật.

ThS.BS Hoàng Mạnh Ninh, Trưởng khoa Phẫu thuật tạo hình và Thẩm mỹ, Bệnh viện Bưu điện, cho biết thêm trong trường hợp cơ địa nhạy cảm có thể bị sốc thuốc, tụt huyết áp, mày đay, sẩn ngứa. Người được tiêm truyền trắng còn có nguy cơ nhiễm trùng tại vị trí tiêm, lây bệnh truyền nhiễm hoặc nhiễm khuẩn huyết nếu quy trình tiêm truyền không đảm bảo nguyên tắc vô khuẩn.

Nhiều trường hợp truyền trắng thực hiện tại cơ sở làm đẹp không phép. Kỹ thuật viên không có chuyên môn, chưa có khả năng xử trí các tình huống cấp cứu, có thể gây sốc phản vệ, tử vong chỉ sau vài phút.

"Nếu thực hiện ở những cơ sở không uy tín, khách hàng còn có thể lây nhiễm các bệnh như viêm gan siêu vi, HIV thông qua quá trình tiêm. Hơn nữa, quá trình truyền trắng da cũng làm mất các sắc tố melanin trong da, tạo điều kiện cho các tia UV trong ánh nắng mặt trời gây tổn thương da và tăng nguy cơ mắc ung thư da," bác sĩ cảnh báo.

Theo ThS.BS Lê Thảo Hiền, Khoa Thẩm mỹ da - Bệnh viện Da liễu (TP HCM), dịp cuối năm vừa qua, riêng tại khoa tiếp nhận khoảng 100 - 200 ca biến chứng sau làm đẹp, tăng gấp 1,5 lần bình thường. "Chúng tôi đã xử lý rất nhiều ca bị biến chứng do tin vào những cơ sở làm đẹp thiếu uy tín. Tâm lý nóng vội, muốn làm đẹp cấp tốc, giá thành rẻ..., đã dẫn đến nhiều hậu quả đáng tiếc," bác sĩ Hiền cho hay.

Với xu hướng làm đẹp theo trào lưu như hiện nay, giới chuyên môn khuyến cáo mọi người cần phải thận trọng, tỉnh táo trước những bài đăng trên mạng xã hội. "Nếu muốn làm trắng da bằng glutathione, có thể cân nhắc dùng ở dạng kem bôi ngoài da, dạng viên uống hoặc viên ngậm dưới lưỡi...

Tuyệt đối không nên tẩy trắng da bằng cách thoa rượu thuốc, kem trộn, truyền trắng. Các sản phẩm này có thể chứa các hóa chất mạnh có tính lột tẩy, corticosteroid mạnh, hay các kim loại nặng để loại bỏ nhanh các tế bào sắc tố, từ đó gây ra những nguy cơ biến chứng nguy hiểm cho cơ thể," bác sĩ Mi nhấn mạnh.