Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) vừa quyết định giữ
nguyên lãi suất chính sách, dù nâng mạnh dự báo lạm phát, trong bối cảnh chiến
sự tại Trung Đông làm gia tăng bất định đối với kinh tế toàn cầu, đồng thời gây
thêm sức ép lên Nhật Bản do nước này phụ thuộc lớn vào năng lượng nhập khẩu.
Quyết định giữ nguyên lãi suất ở mức khoảng 0,75% của BOJ
vào thứ Ba (28/4) đúng như dự báo của thị trường. Tuy nhiên, kết quả bỏ phiếu
cho thấy nội bộ BOJ đang chia rẽ rõ rệt: 6 thành viên ủng hộ giữ nguyên lãi suất,
trong khi 3 thành viên muốn nâng lãi suất ngay. Đây là mức bất đồng lớn nhất
trong Ủy ban Chính sách Tiền tệ của BOJ dưới thời Thống đốc Kazuo Ueda, đồng thời
là mức cao nhất kể từ khi BOJ bắt đầu áp dụng chính sách lãi suất âm vào năm
2016.
Ba thành viên bỏ phiếu phản đối cho rằng BOJ nên nâng lãi suất
ngay lên 1%. Do đó, giới giao dịch ngày càng tin rằng BOJ sẽ tăng
lãi suất tại cuộc họp kế tiếp vào tháng 6, khi ngân hàng trung ương này tiếp tục
lộ trình “bình thường hóa” chính sách tiền tệ sau nhiều thập kỷ duy trì lãi suất
thấp và lạm phát trong nước ở mức thấp.
Trong báo cáo triển vọng công bố cùng quyết định lãi suất,
BOJ cảnh báo tăng trưởng kinh tế Nhật Bản có thể chậm lại trong năm tài khóa hiện
tại, kết thúc vào tháng 3/2027. Bên cạnh đó, BOJ nâng mạnh dự báo lạm phát cho
giai đoạn này. Cụ thể, cơ quan này dự báo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) lõi, không
gồm giá thực phẩm tươi sống, tại Nhật sẽ tăng 2,8% trong năm tài khóa hiện tại,
cao hơn đáng kể so với mức dự báo 1,9% đưa ra hồi tháng 1.
“Giá dầu thô tăng do tình hình Trung Đông có thể làm giảm lợi
nhuận của doanh nghiệp và thu nhập thực tế của các hộ gia đình”, BOJ nhận định
trong báo cáo.
BOJ cũng cho rằng rủi ro đối với tăng trưởng kinh tế nghiêng
về chiều hướng giảm, trong khi rủi ro đối với lạm phát lại nghiêng về khả năng
tăng cao hơn dự báo. Quyết định giữ nguyên lãi suất nhằm có thêm thời gian đánh giá tác động của chiến sự tại Trung Đông, đặc biệt là cú sốc giá dầu đối với nền kinh tế Nhật Bản.
Nhật Bản đặc biệt dễ chịu tác động từ các cú sốc năng lượng
liên quan đến khủng hoảng Vùng Vịnh do nước này phụ thuộc lớn vào năng lượng nhập
khẩu. Hơn 90% dầu thô nhập khẩu của nước này đến từ Trung Đông.
Trong báo cáo, BOJ đưa ra quan điểm thiên về thắt chặt hơn,
qua đó hỗ trợ đồng yên tăng giá so với USD. Cơ quan này cũng cảnh báo nhiều rủi
ro từ chiến sự tại Trung Đông, bao gồm nguy cơ chuỗi cung ứng gián đoạn trên diện
rộng và tác động nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất của doanh nghiệp Nhật Bản.
Theo BOJ, một số nhà sản xuất vật liệu đã bắt đầu cắt giảm quy mô hoạt động.
BOJ đã giữ nguyên lãi suất chính sách ở khoảng 0,75% trong 3 cuộc họp liên tiếp từ đầu năm 2026, sau lần nâng lãi suất vào tháng 12/2025. Tuy nhiên, cán cân trong nội bộ ngân hàng trung ương này đang dịch chuyển theo hướng cứng rắn hơn: từ 1 thành viên phản đối trong tháng 1 và tháng 3 lên 3 thành viên trong cuộc họp tháng 4.
BOJ là ngân hàng trung ương đầu tiên trong số 4 ngân hàng
trung ương lớn ra quyết định lãi suất trong tuần này.
Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), Ngân hàng Trung ương châu Âu
(ECB) và Ngân hàng Trung ương Anh (BOE) được dự báo sẽ có cách tiếp cận tương tự
BOJ, tức chưa vội điều chỉnh lãi suất trong lúc chờ thêm tín hiệu rõ ràng hơn về
nguy cơ lạm phát kéo dài do chiến sự tại Trung Đông gây ra.
Ông Marcel Thieliant, trưởng bộ phận châu Á - Thái Bình
Dương tại công ty nghiên cứu Capital Economics, cho rằng điểm đáng chú ý là BOJ
đã nâng dự báo lạm phát. Theo dự báo mới, lạm phát tại Nhật Bản có thể đạt bình
quân 2,2% trong năm tài khóa 2028.
“Trừ khi tình hình Trung Đông leo thang trở lại, BOJ có thể
sẽ nâng lãi suất chính sách tại cuộc họp tiếp theo vào tháng
6”, ông Thieliant nhận định trong báo cáo gửi khách hàng ngày 28/4.
