Phân quyền mạnh đăng ký hộ tịch, thu hẹp giao dịch phải công chứng

Thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ, đồng chí Hoàng Thanh Tùng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp, trình bày Tờ trình dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi). Dự thảo Luật gồm 4 chương, 30 điều, giảm 3 chương và 47 điều so với Luật năm 2014; giao UBND cấp xã đăng ký tất cả sự kiện, thông tin hộ tịch, không phụ thuộc nơi cư trú hay địa giới hành chính.

Dự thảo quy định chủ yếu sử dụng dữ liệu điện tử trong quản lý hộ tịch; riêng đăng ký kết hôn sử dụng đồng thời sổ điện tử và sổ giấy. Cơ sở dữ liệu hộ tịch được xác định là cơ sở dữ liệu quốc gia, do Bộ Tư pháp quản lý, bảo đảm lưu trữ đầy đủ, cập nhật và chia sẻ thông tin.

Dữ liệu hộ tịch điện tử có giá trị pháp lý như giấy tờ hộ tịch giấy khi thực hiện thủ tục hành chính và giao dịch. Nhiều quy định về thẩm quyền, trình tự của UBND cấp huyện được lược bỏ nhằm cắt giảm thủ tục.

Báo cáo thẩm tra do đồng chí Phan Chí Hiếu, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, trình bày cho biết Ủy ban cơ bản tán thành dự thảo theo hướng khẳng định thông tin khai sinh là thông tin hộ tịch gốc; yêu cầu phối hợp điều chỉnh khi có sai khác giữa các hồ sơ, cơ sở dữ liệu.

Dự thảo phân quyền toàn bộ thẩm quyền đăng ký hộ tịch cho UBND cấp xã; cấp tỉnh và trung ương thực hiện quản lý. Ủy ban đề nghị tiếp tục hoàn thiện quy định về đăng ký khai sinh, khai tử chủ động; bổ sung xử lý mâu thuẫn dữ liệu, bảo đảm an toàn, an ninh mạng và bố trí nguồn lực hạ tầng công nghệ.

Đối với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng, Tờ trình nêu trọng tâm là phân quyền quản lý nhà nước về công chứng phù hợp mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; xây dựng cơ sở dữ liệu công chứng; cho phép sử dụng dữ liệu thay thế giấy tờ trong hồ sơ; đơn giản hóa thủ tục.

Dự thảo thu hẹp phạm vi giao dịch phải công chứng, tập trung vào các giao dịch bất động sản giữa cá nhân với cá nhân, cá nhân với tổ chức không kinh doanh bất động sản, di chúc của người bị hạn chế thể chất hoặc không biết chữ và các giao dịch quan trọng khác; trường hợp luật chuyên ngành không yêu cầu công chứng thì thực hiện theo luật chuyên ngành.

Báo cáo thẩm tra tán thành việc mở rộng phạm vi công chứng giao dịch bất động sản không phụ thuộc địa giới hành chính và giao Chính phủ xây dựng lộ trình thực hiện. Đồng thời, Ủy ban đề nghị chỉnh lý tiêu chí giao dịch phải công chứng theo hướng khái quát, tránh chồng chéo, bảo đảm đồng bộ, khả thi; thực hiện chủ trương thu hẹp giao dịch bắt buộc, tăng công chứng tự nguyện, giảm chi phí tuân thủ cho tổ chức, cá nhân.