Sáng 29 tháng chạp, khi nhịp thời gian như dồn dập hơn thường lệ, chợ Song, xã Thọ Ngọc, tỉnh Thanh Hoá đông nghịt người. Phiên chợ cuối cùng của năm không chỉ là cuộc mua bán vội vã, mà còn là nơi người dân gửi gắm bao mong chờ, lo toan và niềm vui bình dị trước thềm năm mới.

TẤT BẬT TỪ TINH MƠ

Trời vừa hửng sáng, con đường dẫn vào chợ Song đã rộn tiếng xe. Người đến sớm tay xách làn, người chở theo cả bao tải hàng. Không khí se lạnh của những ngày cuối đông nhanh chóng bị xua đi bởi sự tất bật, bởi những lời chào mời, mặc cả vang lên khắp khu chợ.

Phiên chợ cuối của năm bao giờ cũng là phiên đông nhất. Ai cũng muốn mua cho đủ, cho kịp trước khi chợ nghỉ Tết. Khu bán thực phẩm tươi sống chật kín người. Thịt lợn, thịt bò, gà vịt, cá tươi được bày la liệt. Người bán tay không ngơi nghỉ, người mua chọn lựa kỹ càng hơn ngày thường.

Bà Lọc, người đã ngoài 60 tuổi, len qua từng sạp hàng. Chiếc làn nhựa trên tay bà còn trống quá nửa. Bà dừng lại trước quầy thịt, hỏi giá, nhìn kỹ từng thớ thịt rồi mới gật đầu mua một cân ba chỉ. “Tết phải có nồi thịt kho, có đĩa giò. Con cháu đi làm xa, cả năm mới về đông đủ một lần,” bà nói.

Với bà Lọc, đi chợ 29 tháng chạp không chỉ để mua sắm, mà còn như một cách khép lại năm cũ. Bà kể, năm nay làm ăn không khá hơn mấy, nhưng Tết vẫn phải tươm tất. “Có thể ít đi một chút, nhưng không thể thiếu,” bà nói giản dị.

Ở một dãy giữa chợ, gian hàng gia dụng của chị Hương cũng đông khách không kém. Nồi nhôm, chảo chống dính, rổ rá, chậu nhựa, thùng đựng nước được bày kín cả tấm bạt. Những món đồ quen thuộc trong mỗi căn bếp bỗng trở nên đắt hàng hơn vào những ngày cuối năm.

Chị Hương cho biết, phiên chợ cuối hàng năm đều bán chạy. “Cuối năm người ta hay thay cái nồi cũ, mua thêm cái chảo mới, sắm cái thùng đựng gạo cho sạch sẽ. Đầu năm mới ai cũng muốn trong nhà gọn gàng, tươm tất hơn,” chị nói.

Nhiều người đứng lựa kỹ từng chiếc nồi, gõ nhẹ xem độ dày, hỏi cặn kẽ giá cả. Có người mua thêm bộ bát đĩa mới để bày mâm cỗ, có người tranh thủ sắm chiếc ấm siêu tốc thay cho cái đã dùng nhiều năm.

Những món đồ gia dụng giản dị ấy theo chân người dân trở về từng mái nhà, như một cách làm mới không gian sống trước khi bước sang năm mới. Giữa tiếng mặc cả rộn ràng, gian hàng gia dụng góp thêm một sắc thái khác cho phiên chợ cuối năm: không chỉ lo đủ ăn, đủ mặc, mà còn là sự chăm chút cho từng góc nhỏ trong ngôi nhà của mình.

Phiên chợ cuối năm vì thế phản chiếu rõ nhịp sống của vùng quê. Có sự tính toán, có cân nhắc, nhưng trên hết vẫn là sự vun vén để giữ trọn nếp Tết.

NHỮNG BƯỚC CHÂN ĐI CHỢ CHỈ ĐỂ THẤY TẾT

Nếu khu thực phẩm mang dáng vẻ lo toan, thì khu quần áo lại rộn ràng tiếng cười. Gian hàng của chị Vân đông kín phụ huynh và trẻ nhỏ. Những bộ đồ đủ sắc màu được treo kín khung sắt.

Chị Vân cho biết, ngày 29 là ngày bán chạy nhất trong năm. “Nhiều nhà chờ sát Tết mới mua, để con mặc đúng dịp,” chị nói.

Trước sạp hàng, những đứa trẻ đứng ngắm nghía, mắt không rời khỏi những chiếc áo mới. Em Ngọc Lan, học lớp ba trong xã, được mẹ dẫn đi chọn đồ. Khi chiếc áo khoác màu vàng được thử vừa vặn, gương mặt em sáng bừng. Em ôm túi đồ mới, thi thoảng lại mở ra nhìn, như sợ đó chỉ là điều gì thoáng qua.

Niềm vui của trẻ nhỏ ngày Tết giản dị vậy thôi. Không cần món quà lớn, chỉ một bộ quần áo mới cũng đủ khiến các em háo hức chờ đợi khoảnh khắc giao thừa. Giữa dòng người mua bán tấp nập, vẫn có những người đến chợ không hẳn để mua gì. Cụ Nhân, mái tóc bạc trắng, chậm rãi đi dọc các dãy hàng. Tay cụ không cầm làn, chỉ chắp sau lưng, vừa đi vừa nhìn.

“Tôi ra đây để gặp người quen, để nghe tiếng cười nói. Ở nhà yên ắng quá, ra chợ mới thấy Tết,” cụ chia sẻ.

Với cụ và nhiều người cao tuổi khác, phiên chợ 29 tháng chạp là dịp gặp gỡ. Những câu chuyện về mùa màng, con cháu, về một năm đã qua được nhắc lại giữa tiếng rao hàng. Người bán gửi thêm lời chúc năm mới; người mua không quên hỏi thăm gia đình nhau.

Đến gần trưa, nắng cuối năm trải nhẹ xuống sân chợ. Những chiếc xe máy chở đầy thực phẩm, bánh kẹo, quần áo nối nhau ra về. Gương mặt ai cũng lấm tấm mồ hôi nhưng ánh mắt thì rạng rỡ hơn.

Trong dòng chảy của đời sống hiện đại, nhiều thói quen đã đổi thay. Nhưng phiên chợ cuối năm ở Thọ Ngọc vẫn giữ được nhịp riêng. Ở đó, Tết không chỉ nằm trong những túi hàng đầy ắp, mà còn hiện hữu trong cảm giác háo hức của trẻ nhỏ, trong sự tảo tần của người mẹ, trong bước chân thong thả của cụ già chỉ đi chợ để “thấy Tết”.

Khi phiên chợ dần thưa người, những sạp hàng bắt đầu thu dọn, năm cũ cũng lặng lẽ khép lại. Từ khu chợ quê nhỏ bé này, mùa xuân đã theo chân mỗi người trở về nhà, len vào từng mái bếp, từng nếp nhà, mang theo niềm hy vọng cho một năm mới bình yên hơn.