Tiếp tục chương trình kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 20/4, các đại biểu nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Nghị quyết của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam, với nhiều cơ chế, chính sách mới nhằm huy động nguồn lực và khơi thông đầu tư cho lĩnh vực này.

Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết dự thảo Nghị quyết gồm 10 nhóm chính sách lớn. Về nguồn lực, Nhà nước bảo đảm chi cho văn hóa hằng năm tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước, đồng thời khuyến khích huy động nguồn lực xã hội.

Dự thảo đề xuất nhiều cơ chế khơi thông đầu tư như hỗ trợ tiếp cận đất đai, ưu đãi thuế, phí để hình thành các cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa; giao cộng đồng dân cư quản lý, khai thác một số thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở.

Một số ưu đãi nổi bật gồm áp dụng thuế giá trị gia tăng 5% đối với sản xuất, phát hành phim, biểu diễn nghệ thuật, thể dục thể thao; miễn thuế nhập khẩu để đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, bảo vật quốc gia từ nước ngoài về trưng bày không vì lợi nhuận; thí điểm mô hình đô thị di sản; ưu tiên quỹ đất cho công trình văn hóa, thể thao ở cơ sở.

Dự thảo cũng quy định cơ chế bảo tồn văn hóa các dân tộc thiểu số, nghệ thuật dân gian, nghệ thuật truyền thống; chính sách đãi ngộ, phát triển tài năng trong lĩnh vực văn hóa, thể thao; cơ chế đặt hàng sáng tạo tác phẩm có giá trị cao; hỗ trợ quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ra nước ngoài.

Về chuyển đổi số, dự thảo ưu tiên xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về văn hóa, số hóa di sản và hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo văn hóa; đồng thời thể chế hóa chủ trương lấy ngày 24/11 hằng năm là “Ngày Văn hóa Việt Nam”, người lao động được nghỉ làm việc hưởng nguyên lương.

Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành Nghị quyết nhằm kịp thời thể chế hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị. Dự thảo được đánh giá phù hợp Hiến pháp, các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, bảo đảm quốc phòng, an ninh, bình đẳng giới và chính sách dân tộc.

Cơ bản nhất trí với 10 nhóm chính sách, Ủy ban đề nghị tiếp tục làm rõ một số nội dung như khái niệm “đô thị di sản”, tiêu chí lựa chọn địa phương thí điểm; nguyên tắc áp dụng ưu đãi đất đai, phí, lệ phí; lộ trình triển khai để tránh dàn trải, bảo đảm hiệu quả và khả năng cân đối nguồn lực.

Một số chính sách mới như khoán chi cho hoạt động sáng tạo, hoàn trả chi phí cho tổ chức nước ngoài sử dụng bối cảnh tại Việt Nam hay thí điểm thành lập Quỹ văn hóa, nghệ thuật được đề nghị rà soát kỹ, quy định chặt chẽ tiêu chí, điều kiện và cơ chế quản trị nhằm bảo đảm tính khả thi, minh bạch và hiệu quả đầu tư.