Sản lượng dầu của Saudi Arabia sụt mạnh sau đợt tấn công mới của Iran

Các vụ tấn công nhằm vào các cơ sở sản xuất, vận chuyển và tinh chế dầu khí, tổ hợp hóa dầu, cùng hạ tầng điện lực tại Riyadh, tỉnh Eastern và thành phố công nghiệp Yanbu. 

Theo tiết lộ của nguồn tin từ Bộ Năng lượng Saudi Arabia với SPA, một trạm bơm trên tuyến đường ống Đông - Tây nằm trong số các mục tiêu bị tấn công, làm lưu lượng vận chuyển qua tuyến này giảm khoảng 700.000 thùng/ngày. Tuyến đường ống này vận chuyển dầu thô từ các cơ sở xử lý gần Vịnh Ba Tư của Saudi Arabia tới cảng xuất khẩu Yanbu trên bờ Biển Đỏ.

Trong gần 6 tuần chiến sự Iran nổ ra, Saudi Arabia phụ thuộc vào đường ống có công suất 7 triệu thùng/ngày này như tuyến xuất khẩu dầu thô chủ lực. Riyadh hiện không thể xuất khẩu qua eo biển Hormuz do các cuộc tấn công của Iran.

Cơ sở sản xuất dầu Manifa cũng bị tấn công, làm công suất giảm khoảng 300.000 thùng/ngày. Trước đó, cơ sở Khurais cũng đã bị tấn công, khiến công suất giảm thêm 300.000 thùng/ngày. Tổng cộng, công suất sản xuất của Saudi Arabia đã giảm khoảng 600.000 thùng/ngày.

Các cuộc tấn công cũng nhằm vào một loạt cơ sở lọc dầu lớn, gồm liên doanh lọc dầu SATORP tại Jubail, nhà máy lọc dầu Ras Tanura, nhà máy lọc dầu SAMREF tại Yanbu và nhà máy lọc dầu Riyadh. Theo SPA, các vụ tấn công ảnh hưởng trực tiếp tới xuất khẩu các sản phẩm tinh chế ra thị trường toàn cầu.

Ngoài ra, các cơ sở xử lý tại Ju’aymah cũng xảy ra hỏa hoạn, ảnh hưởng tới xuất khẩu khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) và các chất lỏng khí tự nhiên.

Theo các nhà phân tích, thiệt hại đối với hạ tầng năng lượng của Saudi Arabia đang làm tình trạng gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu thêm trầm trọng, trong bối cảnh thị trường trước đó đã chao đảo vì các cuộc tấn công của Iran nhằm vào tàu chở dầu qua eo biển Hormuz.

Hôm thứ Ba (7/4), Mỹ chấp nhận ngừng bắn trong 2 tuần để đổi lấy việc Iran cho phép tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, tới thứ Năm (9/4), ông Sultan Ahmed Al Jaber, Giám đốc điều hành Công ty Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), cho biết tuyến hàng hải này trên thực tế vẫn chưa hoạt động trở lại bình thường.

“Iran đã nói rõ rằng mọi con tàu muốn đi qua eo biển Hormuz đều phải được Tehran cho phép. Vì thế cần nhìn thẳng vào thực tế rằng Hormuz chưa thực sự mở lại, khi việc lưu thông vẫn bị siết chặt, gắn với điều kiện và chịu sự kiểm soát của Iran”, ông Al Jaber viết trên mạng xã hội.

Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải then chốt kết nối các nước xuất khẩu dầu vùng Vịnh như Saudi Arabia và UAE với thị trường toàn cầu. Trước khi Mỹ và Israel mở chiến dịch không kích tại Iran hôm 28/2, khoảng 20% lượng dầu giao dịch toàn cầu đi qua tuyến hàng hải này.

Trả lời phỏng vấn CNBC hôm thứ Năm, ông Matt Smith, nhà phân tích dầu mỏ tại công ty theo dõi dữ liệu hàng hóa Kpler, cho biết gián đoạn tại eo biển Hormuz đã buộc các nước sản xuất dầu vùng Vịnh phải dừng sản lượng khoảng 13 triệu thùng/ngày.

Trước đó, một nguồn tin của Reuters cho biết Iran đã tấn công tuyến đường ống Đông - Tây của Saudi Arabia chỉ vài giờ sau khi các bên đạt được thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần. Nguồn tin cũng cho biết ngoài đường ống Đông - Tây, một số cơ sở năng lượng khác tại Saudi Arabia cũng bị nhắm mục tiêu. 

Trong một tuyên bố ngày 8/4, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết đã phóng tên lửa và thiết bị bay không người lái nhằm vào nhiều mục tiêu trên khắp Vùng Vịnh, trong đó có những cơ sở dầu mỏ tại Yanbu mà lực lượng này cho là thuộc sở hữu của các công ty Mỹ.

Ngoài Saudi Arabia, nhiều cơ sở năng lượng của các quốc gia Vùng Vịnh khác cũng vẫn bị tấn công sau thông báo về thỏa thuận ngừng bắn. 

Quân đội Kuwait cho biết một làn sóng tấn công tăng cường của Iran đã nhắm vào nước này kể từ 8h sáng giờ địa phương, tức 5h GMT, ngày 8/4, đồng thời cho biết các đợt tấn công bằng thiết bị bay không người lái đã gây thiệt hại lớn cho các cơ sở dầu mỏ, nhà máy điện và nhà máy khử mặn nước biển.

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) cũng cho biết nước này đang đối phó với các đợt tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái từ Iran, trong khi Bahrain thông báo một cuộc tấn công của Iran đã làm hư hại nhiều ngôi nhà ở khu vực Sitra.