SGI Capital: Margin cao, lãi suất tăng, thanh khoản giảm cho thấy thị trường chứng khoán ở cuối chu kỳ tăng trưởng?

SGI Capital vừa cập nhật triển vọng thị trường chứng khoán trong đó cho biết, thống kê quá khứ 20 năm qua cho thấy, sau mỗi giai đoạn kinh tế tăng trưởng mạnh nhờ tín dụng tăng cao, thị trường chứng khoán có một năm thăng hoa với mức tăng trên 30%, lãi suất thường tăng trở lại, sau đó tín dụng suy giảm khiến nền kinh tế chậm lại và thị trường bước vào giai đoạn điều chỉnh.

Chúng ta đang có đầy đủ các tín hiệu này trong năm 2025. Giai đoạn tiền rẻ đã hết và thanh khoản đang dần trở nên khan hiếm hơn sẽ là bài thử không dễ dàng với các tài sản tài chính vốn quen với vòng quanh nhanh của tín dụng. Những nhịp điều chỉnh của các nhóm cổ phiếu nhạy lãi suất và sự suy giảm giá trị giao dịch bốn tháng qua trên thị trường chứng khoán đang phản ánh chân thực bức tranh thanh khoản tổng thể của toàn bộ nền kinh tế.

Sau giai đoạn bán ròng kéo dài với quy mô kỷ lục trong năm 2022, tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư ngoại hiện đã giảm về 14,5%, mức thấp nhất 20 năm.

Nhà đầu tư ngoại đã ngưng bán ròng trong tháng 12 và quay lại mua ròng trong tuần đầu tháng 1 là một tín hiệu tích cực được chờ đợi từ lâu. Tháng đầu năm thường vẫn là giai đoạn dòng tiền ngoại chảy vào tích cực khi các quỹ đầu tư toàn cầu phân bổ vốn cho một năm đầu tư mới.

SGI Capital cho rằng dòng vốn ngoại sẽ tích cực trở lại từ 2026 bởi rủi ro tỷ giá sẽ giảm bớt khi lãi suất tăng, thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE nâng hạng vào tháng 9 tới và sẽ có những thời điểm dòng tiền đầu tư toàn cầu sẽ quay lại mua khi nền định giá giảm về mức đủ hấp dẫn.

Đối với dòng tiền nội, vốn chiếm 80% giao dịch, xu hướng lãi suất vẫn sẽ là yếu tố quan trọng nhất, đặc biệt là trong bối cảnh dư nợ margin tăng mạnh và số dư tiền mặt tụt giảm trong thời gian gần đây.

Nhiều nhóm cổ phiếu được dòng tiền nội ưa chuộng đã giảm 20-30% so với đỉnh trong khi dư nợ margin không giảm đang tạo nên một nghịch cảnh chưa từng xảy ra trên thị trường chứng khoán Việt Nam. VN-Index tăng vượt đỉnh và giao dịch ở vùng cao 1800 trong khi có những tài khoản vẫn đối mặt với áp lực call margin.

Lãi suất tăng và thanh khoản hạn hẹp sẽ tiếp tục gây sức ép lên những tài khoản vay nợ lớn từ nguồn margin và cả từ các nguồn vốn ngắn hạn khác. Vận động vội vàng và mang nhiều chất đầu cơ trong giai đoạn cao trào năm ngoái đang lặp lại gay gắt trong những ngày đầu 2026 cho thấy tâm lý vội vàng của nhà đầu tư và dòng tiền nóng vẫn đang chiếm vai trò chi phối.

Dù tháng một luôn là tháng tích cực nhất với thị trường chứng khoán, SGI Capital vẫn cho rằng chưa thấy điều kiện của một xu hướng tăng dài hạn và bền vững. Quỹ đầu tư tăng trưởng của SGI Capital vẫn nắm giữ tỷ trọng tiền mặt cao lên tới 73,1%. Trong khi đó, số còn lại phân bổ vào các cổ phiếu gồm SIP, TV2, MWG, FMC, PNJ, PLX, SAB, TLG.

Hiệu suất đầu tư của quỹ đạt 15,6% từ đầu năm so với hiệu suất 40,87% của VN-Index. Riêng tháng 12, hiệu suất của quỹ đạt 0,69% không đáng kể so với VN-Index tăng 4,87%.

Theo SGI Capital, nền kinh tế và thị trường chứng khoán đang cho thấy nhiều dấu hiệu của giai đoạn cuối chu kỳ tăng trưởng với dư nợ tăng cao, lãi suất tăng, thanh khoản các kênh tài sản bắt đầu giảm trước khi thể hiện vào xu hướng giảm giá. Bối cảnh này sẽ không phù hợp cho chiến lược mua và nắm giữ tỷ trọng cao, đặc biệt là nhóm cổ phiếu có tính chu kỳ và nhạy với lãi suất như chứng khoán, bất động sản…

Những cổ phiếu lớn có dòng tiền và bảng cân đối mạnh, vị thế cạnh tranh tốt, có doanh thu bằng ngoại tệ, phục vụ nhu cầu thiết yếu… có thể sẽ thu hút và giữ chân được dòng tiền.

"Trong bối cảnh tiền mặt trở nên khan hiếm và có giá hơn, việc duy trì một danh mục chất lượng cao và nắm giữ một tỷ trọng tiền mặt sẽ giúp chúng ta đi qua được những giai đoạn khó khăn và chủ động tận dụng các cơ hội mua rẻ của một năm tiềm ẩn nhiều biến động lớn như năm nay", SGI Capital nhấn mạnh.