Sự đổ vỡ của Credit Suisse và hàm ý đối với Việt Nam
TS. Khúc Thế Anh - ThS. Lê Phong Châu*
26/03/2023, 08:20
Liên tiếp các vụ sụp đổ hay khó khăn của nhiều ngân hàng trên thế giới trong một thời gian ngắn gần đây cho thấy thị trường tài chính quốc tế đang có những xáo trộn nhất định. Đặc biệt, bài học từ Ngân hàng Credit Suisse cho thấy ngân hàng lớn không có nghĩa là mọi hoạt động đều lành mạnh và trong tầm kiểm soát...
Suốt nhiều thập kỷ qua, mô hình kinh tế cũng như bản sắc quốc gia của Thụy Sỹ được gây dựng dựa trên hoạt động bảo vệ tài sản của thế giới. Do đó, với cuộc khủng hoảng đang diễn ra, không chỉ các ngân hàng, chính quốc gia châu Âu này cũng cần được “giải cứu.
Mặc dù là ngân hàng toàn cầu và đóng một vị trí quan trọng trong hệ thống tài chính quốc tế, trong 3 năm qua Credit Suisse không tránh khỏi những rắc rối trong hoạt động kinh doanh. Để bù đắp thua lỗ trong kinh doanh và đề phòng khả năng thiếu hụt vốn cấp 1, Credit Suisse đã phát hành trái phiếu AT1 với tổng số nợ hiện tại là 17,3 tỷ USD, chiếm hơn 20% tổng nợ phải trả của ngân hàng.
Trái phiếu AT1 là chứng khoán nợ cho phép ngân hàng phát hành không cần hoàn trả lại nợ cho trái chủ mà chuyển thành vốn chủ sở hữu nếu gặp khó khăn. Chính điểm này đã làm cho trái phiếu AT1 được ưa thích hơn trên thị trường bởi tỷ suất sinh lời lớn. Ngoài ra, Ngân hàng Credit Suisse cũng được Ngân hàng Quốc gia Saudi Arabia mua 9,9% cổ phần (khoảng 1,5 tỷ USD) vào tháng 11/2022.
CREDIT SUISSE ĐƯỢC GIẢI CỨU
Trong thời gian gần đây, sau khi 3 ngân hàng tại Mỹ sụp đổ, niềm tin của nhà đầu tư và người gửi tiền trên thế giới bắt đầu lung lay. Liên tiếp 8 lần tăng lãi suất của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) cũng đẩy giá các loại tài sản của Credit Suisse và trái phiếu AT1 giảm giá một cách nghiêm trọng, càng làm cho vấn đề trở nên khó giải quyết. Trong năm 2022, số dư tiền gửi đã giảm 40% xuống còn 252 tỷ USD, trong khi tổng tài sản giảm 30%, còn khoảng 571 tỷ USD, cùng với khoản lỗ ròng 7,6 tỷ USD được báo cáo vào cuối năm.
Giá trị cổ phiếu của Credit Suisse ngày 15/3/2023 giảm 30% và rơi xuống mức thấp kỷ lục sau khi Ngân hàng Quốc gia Saudi Arabia từ chối cấp thêm vốn. Vài ngày sau đó, giá cổ phiếu của Credit Suisse vào ngày 20/3 lại mất 61,95%, sau khi ngân hàng lớn nhất Thụy Sỹ UBS đồng ý thâu tóm đối thủ đứng thứ 2 trong hệ thống ngân hàng của Thụy Sỹ (Credit Suisse) với giá 3,23 tỷ USD.
Chỉ trong ba ngày 13-15/3/2023, hơn 450 triệu USD bị rút khỏi các quỹ do Credit Suisse quản lý ở châu Âu và Mỹ. Đứng trước nguy cơ mất khả năng thanh khoản do làn sóng rút tiền của các quỹ đầu tư và khách hàng cá nhân giàu có, vào đầu ngày 16/3, ngân hàng này cho biết sẽ sử dụng khoản cứu trợ trị giá 54 tỷ USD từ Ngân hàng Trung ương Thụy Sỹ (SNB). Giới chức Thụy Sỹ cũng đưa ra thông tin sẽ cấp thanh khoản cho Credit Suisse nếu có yêu cầu, đồng thời thúc đẩy giao dịch mua lại Credit Suisse của UBS, được hiện thực hóa vào ngày 19/3.
Trong thương vụ mua lại của UBS, không chỉ các cổ đông của Credit Suisse bị thiệt khi mất 22,48 cổ phiếu Credit Suisse mới đổi được 1 cổ phiếu UBS, mà các trái chủ AT1 còn bị Cơ quan giám sát tài chính Thuỵ Sỹ (FINMA) tuyên bố trái phiếu cấp 1 bổ sung này sẽ bị ghi bút toán về 0 khi Credit Suisse được sáp nhập vào UBS, thay vì được trở thành cổ đông.
Theo FINMA, hợp đồng của trái phiếu AT1 có điều khoản cho phép trái phiếu này “bị xóa sổ hoàn toàn trong một sự kiện mang tính sống còn, nhất là khi chính phủ cung cấp hỗ trợ đặc biệt”. Điều này cho phép cơ quan quản lý ưu tiên những người nắm giữ cổ phiếu trước những người nắm giữ trái phiếu AT1.
Với lo ngại về sự mong manh của hệ thống ngân hàng toàn cầu sau hàng loạt vụ đổ vỡ ngân hàng tại Mỹ và châu Âu, 6 ngân hàng Trung ương (Ngân hàng Trung ương Anh, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản, Ngân hàng Trung ương Canada, Ngân hàng Trung ương châu Âu, Cục Dự trữ liên bang Hoa Kỳ và Ngân hàng Trung ương Thụy Sĩ) đã cùng ra thông báo về cam kết phối hợp hành động để “tăng cường cung cấp thanh khoản”.
ĐẢM BẢO THANH KHOẢN THÔNG SUỐT TRONG BẤT CỨ TRƯỜNG HỢP NÀO
Đối với Việt Nam, trước hết, cần khẳng định rằng tại Việt Nam chưa có mô hình ngân hàng đầu tư như Ngân hàng Credit Suisse, nhưng tồn tại khá nhiều công ty chứng khoán, hầu hết đều có mối liên hệ với ngân hàng. Trong hệ sinh thái của các ngân hàng thương mại Việt Nam, các công ty chứng khoán tuy không phải là trụ cột, nhưng việc giảm lợi nhuận đang trở thành một dấu hiệu tương tự như trường hợp của Credit Suisse và Archegos Capital Management.
Bên cạnh đó, niềm tin của nhà đầu tư và người gửi tiền cũng bị tác động bởi những thông tin không mấy tích cực trên thị trường kéo dài từ đầu năm 2022 đến nay, như tình hình nợ xấu có xu hướng tăng mạnh, thể hiện qua dư nợ xấu của của 27 ngân hàng niêm yết vào cuối năm 2022 đã tăng đến 35% so với hồi đầu năm, lên trên 136.400 tỷ đồng...
Nội dung bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 13-2023 phát hành ngày 27-03-2023. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
Giá vàng nhảy 100 USD/oz sau tin tốt về chiến tranh Mỹ - Iran
Giá vàng thế giới tăng mạnh trong phiên giao dịch ngày thứ Ba (14/4), khi đồng USD và giá dầu cùng suy yếu trong lúc có những tia hy vọng về việc nối lại đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran...
Ngân hàng Nhà nước tiếp nhận 11 hồ sơ xin cấp phép sản xuất vàng miếng
Tại họp báo chiều 14/4, Ông Đào Xuân Tuấn, Cục trưởng Cục Quản lý ngoại hối (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam), cho biết cơ quan này đã tiếp nhận 11 hồ sơ đề nghị cấp Giấy phép sản xuất vàng miếng từ các doanh nghiệp và ngân hàng thương mại…
Ngân hàng Nhà nước có thể giảm chỉ tiêu tín dụng nếu rủi ro gia tăng
Lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cho biết mục tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2026 được định hướng ở mức khoảng 15%. Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục biến động và tiềm ẩn nhiều yếu tố bất định, cơ quan điều hành có thể xem xét điều chỉnh giảm chỉ tiêu này nếu nhận thấy rủi ro nợ xấu hoặc lạm phát tăng cao….
Mối lo lạm phát khiến lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản cao nhất 28 năm
Nhật Bản là một nước có mức độ phụ thuộc lớn vào năng lượng nhập khẩu, nên giá dầu tăng cao đang đẩy cao mối lo về lạm phát ở nước này...
HDBank, VIFC và Sở Giao dịch Chứng khoán London thiết lập quan hệ đối tác toàn diện, kết nối thị trường vốn quốc tế cho doanh nghiệp
Ngân hàng TMCP Phát triển TP.HCM (HDBank), phối hợp cùng Sở Giao dịch Chứng khoán London (London Stock Exchange – LSE) và Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC) đã tổ chức Diễn đàn Đầu tư cấp cao tại TP.HCM, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc kết nối thị trường vốn Việt Nam với hệ thống tài chính toàn cầu.
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính:
![[Interactive]: Toàn cảnh kinh tế Việt Nam quý 1/2026](https://premedia.vneconomy.vn/files/uploads/2026/04/04/d8c76cccd80b4b9eb1eecaa2f44753ca-80865.png?w=600&h=337&mode=crop)
