Tạo hành lang pháp lý đầy đủ để phát triển thị trường carbon
Nhĩ Anh
04/01/2026, 17:09
Để giảm phát thải khí nhà kính và xây dựng thị trường carbon, góp phần hiện thực hóa mục tiêu cam kết Net Zero, Việt Nam đã và đang khẩn trương xây dựng, ban hành, hoàn thiện khung pháp lý quan trọng...
Thị trường carbon đang trở thành một công cụ quan trọng trong nỗ lực giảm phát thải khí nhà kính toàn cầu.
Thị trường carbon đang trở thành một công cụ quan trọng trong nỗ lực giảm phát thải khí nhà kính toàn cầu. Việt Nam, với cam kết đạt mục tiêu Net Zero, đã và đang xây dựng khung pháp lý để phát triển thị trường này.
Theo ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu, Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 đã quy định việc tổ chức và vận hành thị trường carbon, tạo cơ sở cho các doanh nghiệp tham gia trao đổi.
Chính phủ đã ban hành Nghị định 06/2022/NĐ-CP và Nghị định 119/2025/NĐ-CP, đặt ra lộ trình phát triển thị trường carbon. Từ nay đến năm 2028, Việt Nam sẽ vận hành thí điểm thị trường carbon và từ năm 2029 sẽ chính thức kết nối với thị trường quốc tế.
Ông Nguyễn Thành Công, Phó trưởng Phòng Thị trường carbon, cho biết hiện nay, nhiều quốc gia đã triển khai các công cụ định giá carbon như thị trường carbon và thuế carbon. Liên minh châu Âu đã triển khai thị trường carbon từ 20 năm trước, trong khi Trung Quốc và Hàn Quốc cũng đang thực hiện. Tại ASEAN, Singapore đã áp dụng thuế carbon, còn Việt Nam và Indonesia đang trong giai đoạn sơ khai.
Thị trường carbon được chia làm hai loại: thị trường tuân thủ và thị trường tự nguyện. Thị trường tuân thủ hoạt động thông qua hệ thống trao đổi hạn ngạch phát thải khí nhà kính (ETS), trong khi thị trường tự nguyện khuyến khích các tổ chức, doanh nghiệp triển khai dự án giảm phát thải, tạo tín chỉ carbon. Các quốc gia đã ban hành nhiều quy định và hàng rào kỹ thuật, như Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của châu Âu, để tăng cường tính cạnh tranh của doanh nghiệp.
Việt Nam xác định mục tiêu chính của thị trường carbon là hỗ trợ giảm phát thải khí nhà kính và thực hiện các mục tiêu theo Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC), góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Thị trường carbon cũng giúp giảm phát thải với chi phí hiệu quả nhất, tạo nền kinh tế carbon thấp có khả năng thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu.
Để vận hành thị trường hiệu quả, Chính phủ giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường xây dựng Nghị định về trao đổi quốc tế kết quả giảm nhẹ phát thải và tín chỉ carbon, Nghị định về hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng. Bộ Tài chính xây dựng Nghị định về sàn giao dịch carbon trong nước. Đây là cơ sở để doanh nghiệp tham gia trao đổi hạn ngạch và tín chỉ carbon.
Các chuyên gia nhấn mạnh, thị trường carbon không chỉ là công cụ khí hậu mà còn là cơ hội kinh tế giúp nâng giá trị tài nguyên rừng và khuyến khích phát triển thấp phát thải. Tuy nhiên, Việt Nam cần một khung pháp lý hoàn chỉnh, minh bạch và phù hợp với thực tiễn địa phương, đồng thời sẵn sàng đáp ứng tiêu chuẩn toàn cầu mới sau COP30.
Ông Nguyễn Tuấn Quang cho biết các công cụ định giá carbon như thị trường carbon, thuế carbon đang trở thành công cụ chính sách phổ biến, hiệu quả và mạnh mẽ nhằm giúp các quốc gia giảm phát thải khí nhà kính và chuyển đổi xanh.
Thị trường carbon thành công hay thất bại phụ thuộc vào thiết kế thể chế. Quản trị đóng vai trò quyết định đối với tính toàn vẹn môi trường, niềm tin của nhà đầu tư và tính chính danh trong mắt cộng đồng. Các thị trường carbon được quản lý kém có thể dẫn đến tình trạng "carbon trên giấy", tức tín chỉ không phản ánh giảm phát thải thực chất, từ đó làm suy giảm lòng tin và ảnh hưởng đến tham vọng khí hậu toàn cầu.
Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 1-2026 phát hành ngày 5/1/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
Thiết lập, vận hành sàn carbon trong nước, hoàn thiện quy định trao đổi tín chỉ carbon với quốc tế
Cùng với việc thiết lập và vận hành sàn giao dịch carbon trong nước, Chính phủ yêu cầu hoàn thiện các quy định pháp lý về trao đổi kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon với quốc tế; quy định tỷ lệ kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, lượng tín chỉ carbon tối thiểu được giữ lại để thực hiện mục tiêu trong NDC...
Thiếu hụt nghiêm trọng nguồn tài chính giải quyết tổn thất, thiệt hại thiên tai
Việt Nam đang phải đối mặt với các thiên tai có cường độ và tần suất ngày càng tăng với mức tổn thất và thiệt hại ngày càng nghiêm trọng. Trong khi đó, nguồn tài chính để giải quyết tổn thất và thiệt hại hiện chủ yếu dựa vào ngân sách nhà nước và Hỗ trợ phát triển chính thức (ODA), vốn chỉ bù đắp được khoảng 30% thiệt hại.
Việt Nam có vườn quốc gia thứ 36, diện tích hơn 18,5 nghìn ha
Khu bảo tồn thiên nhiên Bát Xát vừa chính thức được chuyển thành Vườn quốc gia nhằm bảo vệ tính nguyên vẹn của các hệ sinh thái rừng..
Trung Quốc: Lộ trình chuyển đổi năng lượng xanh đến 2030
Cùng với chuyển đổi xanh, một trụ cột quan trọng của kế hoạch là xây dựng hệ thống năng lượng mới sạch, ít carbon, an toàn và hiệu quả. Một mặt, Trung Quốc tiếp tục mở rộng năng lượng sạch với tốc độ nhanh và thúc đẩy công nghệ xanh trở thành động lực tăng trưởng kinh tế; mặt khác, duy trì cách tiếp cận thận trọng đối với việc giảm phát thải tuyệt đối, nhằm bảo đảm ổn định kinh tế và an ninh năng lượng…
Giảm thời gian xem xét phân bổ hạn ngạch sản xuất, nhập khẩu chất suy giảm tầng ozone
Theo quy định mới, cùng với việc cắt giảm thời gian kiểm tra hồ sơ đăng ký sử dụng chất được kiểm soát; thời gian xem xét quyết định phân bổ hạn ngạch sản xuất và nhập khẩu các chất được kiểm soát cũng giảm 8 ngày, xuống còn 22 ngày so với trước đây...
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính:
![[Interactive]: Toàn cảnh kinh tế Việt Nam tháng 2/2026](https://premedia.vneconomy.vn/files/uploads/2026/03/06/ed5df1ed91b448eab0317c050609f0f2-74021.png?w=1050&h=630&mode=crop)
